Imirwano ku Ndondo Isubije Kubyutsa Impungenge z’Umutekano mu Misozi y’i Mulenge
Amakuru yizewe aturuka mu gace ka Ndondo, muri grupema ya Bijombo, muri teritwari ya Uvira mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, aravuga ko muri iyi minsi habaye imirwano ikomeye yahuje ingabo za Leta n’imitwe iyirwanya, ibintu byongeye gushyira aka karere mu mwijima w’umutekano muke umaze igihe kinini.
Nk’uko ayo makuru abigaragaza, ejo tariki ya 25/01/2026 ndetse n’uyu munsi, habaye imirwano mu bice bitandukanye by’i Ndondo. Iyi mirwano yabereye cyane cyane mu gace ka Kajoka, mu birometero bike uvuye ku Murambya, ahazwi cyane ko gatuwemo n’abaturage b’Abanyamulenge.
Imirwano ivugwa ko yahuje ku ruhande rwa Leta ingabo za FARDC, FDLR, ingabo z’u Burundi n’imitwe ya Wazalendo, bahanganye n’ihuriro rirwanya ubutegetsi bwa Kinshasa rigizwe na Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) na MRDP-Twirwaneho.
Amakuru ava mu baturage n’abandi bakurikirana ibibera muri ako gace avuga ko uruhande rwa Leta ari rwo rwatangije ibitero, rugaba ibisasu n’ibindi bikorwa bya gisirikare ku birindiro bya AFC/M23/MRDP-Twirwaneho.
Gusa bivugwa ko iyi mirwano yarangiye ingabo za Leta zisubijwe inyuma ku gahato, nyuma yo guhura n’imbogamizi zikomeye, bigatuma zisubira inyuma mu kajagari kandi zihura n’igihombo kinini.
N’ubwo byari byitezwe ko imirwano ishobora kugabanuka, kuri uyu wa mbere na bwo hiriwe imirwano, aho bivugwa ko uruhande rwa Leta rwongeye kugaba ibitero, ariko AFC/M23/MRDP-Twirwaneho na bwo yongera kwirwanaho, isubiza inyuma ingabo za Leta.
Abaturage bavuganye n’itangazamakuru rya Minembwe Capital News batangaje ko urusaku rukomeye rw’amasasu menshi n’intwaro ziremereye rwumvikanye mu bice birimo Kajoka, Mitamba, Murambya, Mugeti ndetse n’ahandi hafi aho.
Ibi byateye ubwoba bukomeye mu baturage, benshi bamwe barahunga, mu gihe abandi bagumye bihishe kubera impungenge z’uko imirwano ishobora gukomeza.
Iyi mirwano ibaye mu gihe umujyi wa Uvira kuri ubu ugenzurwa n’ingabo za Leta, nyuma y’uko AFC/M23 iwuvuyemo tariki ya 17/01/2026, bikozwe ku busabe bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, nk’uko byatangajwe n’amakuru atandukanye ya dipolomasi.
Kuva AFC/M23 ivuye i Uvira, uduce twinshi twongeye kwinjirwamo n’ingabo za Leta, harimo Kirungwa, ku Gakanisa, Gafinda n’ahandi hatandukanye.
Ariko n’ubwo bimeze bityo, ibice byinshi by’i Ndondo bikomeje kugenzurwa ahanini n’ihuriro AFC/M23/MRDP-Twirwaneho, bigaragaza ko ubuyobozi bwa Leta bukiri mu bibazo bikomeye muri aka karere.
Si ku Ndondo honyine havugwa imirwano. Amakuru kandi avuga ko, ahitwa Bilenda, hafi ya Point Zero muri teritwari ya Fizi, na ho habaye imirwano ikomeye yahuje MRDP-Twirwaneho n’ingabo za FARDC, FDLR, ingabo z’u Burundi na Wazalendo.
Ibi byose bigaragaza ko uburasirazuba bwa Congo bukomeje kuba indiri y’intambara z’urudaca, aho amasezerano ya politiki n’ingamba za gisirikare zidasa n’izihagarika burundu amakimbirane amaze imyaka myinshi.
Aka gace ka Uvira, Fizi na Minembwe kamaze imyaka myinshi kabamo imitwe myinshi yitwaje intwaro, ahanini bitewe n’ibibazo by’ubutegetsi, umutekano muke n’amakimbirane ashingiye ku butaka, ku moko no ku nyungu za politiki zo mu karere n’iz’amahanga.
Ihuriro rya AFC/M23/MRDP-Twirwaneho ryagiye ryiyubaka mu rwego rwo kwirwanaho, nk’uko ribivuga, mu gihe Leta ya Kinshasa yo ishimangira ko ari imitwe ihungabanya umutekano w’igihugu. Ibi bituma abaturage basanzwe ari bo bakomeza kuba ibitambo by’iyi mirwano, bahura n’ubuhunzi, inzara n’ihungabana rikomeye.
Mu gihe nta gisubizo kirambye cya politiki n’umutekano kiraboneka, imirwano nk’iyi yo ku Ndondo, i Fizi n’ahandi iracyateganyijwe gukomeza, igashyira mu kaga ubuzima bw’abaturage n’ahazaza h’akarere kose.