Minembwe: Imirwano Ikomeje Gukaza Umurego, Ibisasu By’Ingabo za FARDC Bivugwaho Kugwa mu Bice Bituwe n’Abaturage
Amakuru yizewe aturuka mu misozi miremire y’i Mulenge, by’umwihariko muri teritwari ya Minembwe mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, aravuga ko kuri uyu mugoroba imirwano yongeye gukara hagati y’ingabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) n’umutwe wa MRDP-Twirwaneho, mu bitero bivugwaho kuba byagabwe ku butaka no mu kirere.
Nk’uko ayo makuru abivuga, ingabo za FARDC zifatanyije n’indi mitwe ishyigikiye uruhande rwa Leta zirimo Wazalendo na FDLR, ndetse hakavugwa n’ubufatanye n’ingabo z’u Burundi, zagabye ibitero bikomeye mu bice bya Minembwe no mu nkengero zaho. Kuri uyu mugoroba, impande zombi ziriguhanganira i Gakenge no mu Misozi iri hakurya ya Bidegu. Haravugwa kandi ikoreshwa rya drone mu kugaba ibitero byo mu kirere, aho bamwe mu baturage bavuga ko ibisasu byaguye mu mihana ituwe cyane n’abasivili, harimo Kalingi, Bidegu n’ahandi.
Amakuru atangwa n’abaturage bari muri ibyo bice agaragaza impungenge zikomeye ku mutekano w’abasivili. Umwe mu batuye hafi y’aho imirwano iri kubera yabwiye Minembwe Capital News ko drone y’ingabo za FARDC yagaragaye irasa mu bice bitandukanye bya Minembwe, harimo n’imihana ituwemo cyane n’abaturage b’Abanyamulenge.
Yagize ati:
“Uruhande rwa Leta ruri hakurya y’uruzi rwa Lwiko, mu gihe MRDP-Twirwaneho iri hakuno mu bice bya Minembwe. Ibisasu biri kugwa hafi y’ingo z’abaturage, ibintu biteye ubwoba bukomeye.”
Nubwo aya makuru ataremezwa ku mugaragaro n’ubuyobozi bwa gisirikare bwa FARDC, impungenge ku ihungabana ry’umutekano w’abaturage zirakomeje kwiyongera, cyane cyane ko imirwano iri kuba mu bice bituwe n’abasivili benshi.
Imirwano imaze iminsi irenga itanu ibera mu nkengero za Minembwe no mu misozi iyikikije. Amakuru atangwa n’impande zitandukanye agaragaza ko uruhande rwa Leta kuri ubu ruragenzura ahazwi nka Point Zero na Bicumbi, nyuma y’imirwano ikomeye yabaye mu minsi ishize.
Gusa, umutwe wa MRDP-Twirwaneho uracyagenzura ibice binini birimo Minembwe rwagati, Rwitsankuku, Mikenke, i Ndondo, Rugezi na Rurambo. Ibi byatumye imirwano iba iy’igisirikare gikoresha uburyo bwo kwigarurira no kwisubiza ibice, aho buri ruhande ruvuga ko rufite aho rwigaruriye.
Minembwe ni kamwe mu duce tumaze imyaka myinshi turangwa n’umutekano muke, ahanini bitewe n’amakimbirane ashingiye ku butaka, ku miyoborere no ku bibazo by’amoko byagiye byiyongera mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo. Aka gace gatuwe cyane n’Abanyamulenge, ariko hakaba hanabarizwamo andi moko atandukanye.
Mu myaka yashize, Minembwe yagiye iberamo imirwano hagati y’ingabo za Leta n’imitwe yitwaje intwaro itandukanye. Umutwe wa MRDP-Twirwaneho ni umwe mu mitwe ivuga ko uharanira kurinda abaturage b’Abanyamulenge, mu gihe Leta ivuga ko igamije kugarura ubusugire bwayo no kurandura imitwe yose yitwaje intwaro itemewe n’amategeko.
Iyi mirwano ikomeje kugira ingaruka zikomeye ku baturage, barimo guhunga ingo zabo berekeza mu misozi no mu bindi bice biboneka nk’aho hatekanye kurushaho. Abaturage bavuga ko babuze aho bakinga umusaya, kuko imirwano ibera hafi y’ingo zabo kandi igakoresha ibikoresho bya gisirikare birimo ibisasu birasa kure n’indege zitagira abapilote (drones).
Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ikomeje gusaba impande zihanganye kubahiriza amategeko mpuzamahanga arengera abasivili mu gihe cy’intambara, by’umwihariko kwirinda kurasa mu bice bituwe n’abaturage no gutandukanya ibikorwa bya gisirikare n’ahatuwe n’abasivili.
Nubwo hari ibiganiro byagiye bikorwa kenshi ku rwego rw’akarere bigamije kugarura amahoro mu Burasirazuba bwa Congo, imirwano ikomeje kuba myinshi mu bice bya Kivu y’Amajyepfo na Kivu y’Amajyaruguru igaragaza ko inzira y’amahoro igikomeje kuba ndende kandi igoye.
Umuti urambye w’ibibazo bya Minembwe n’akarere ka Kivu muri rusange uzashingira ku biganiro byimbitse, kugarura icyizere hagati y’amoko atandukanye, no gushyira imbere umutekano w’abaturage kurusha inyungu za gisirikare.
Mu gihe imirwano igikomeje, abaturage ba Minembwe bakomeje gusaba amahanga n’inzego za Leta guhagurukira ikibazo cyabo, bakarindwa, kandi hagashyirwaho uburyo bwihuse bwo guhagarika imirwano no kurengera ubuzima bw’abasivili.