Ubushyamirane bwa Amerika na Iran bwongeye guhungabanya amasoko mpuzamahanga
Isoko mpuzamahanga rya peteroli ryafunguwe kuri uyu wa Mbere rifite umuvuduko udasanzwe w’izamuka rikabije ry’ibiciro, nyuma y’uko ibiganiro by’amahoro byari byitezweho kugabanya amakimbirane yo mu Burasirazuba bwo Hagati byabereye muri Pakistan bitatanze umusaruro wari witezwe. Ibi byahise bigira ingaruka zikomeye ku masoko y’imari n’ingufu hirya no hino ku isi.
Mu masaha ya mbere y’ubucuruzi, ibiciro bya peteroli byazamutse ku kigero kitari gitegerejwe. Peteroli yo mu bwoko bwa Brent yageze kuri 102.37 USD ku kagunguru, izamuka rya 8.5%, mu gihe WTI (West Texas Intermediate) yo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika yageze kuri 105.34 USD, izamuka rya 9%.
Uku kuzamuka gutunguranye gufatwa nk’ingaruka z’ako kanya z’ubwoba bw’uko umutekano w’akarere gakungahaye ku mikoreshereze y’ingufu ushobora kongera guhungabana, cyane cyane mu gihe umwuka w’ubushyamirane hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ukomeje gukaza umurego.
Umubano hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika umaze imyaka myinshi warazambye, by’umwihariko nyuma y’impinduramatwara yabaye muri Iran mu 1979, ubwo habaga impinduka zatumye umubano w’ibihugu byombi ucika intege bikomeye.
Kuva icyo gihe, impande zombi zakomeje kutumvikana ku ngingo zikomeye zirimo: gahunda ya Iran y’ingufu za kirimbuzi, ibihano by’ubukungu Leta Zunze Ubumwe za Amerika yashyize kuri Iran, ubufasha bwa Iran ku mitwe iri mu makimbirane yo mu karere, ndetse n’uruhare rwa Amerika mu mutekano w’akarere k’Ikigobe cya Perse.
Mu myaka ya vuba, amasezerano yo mu 2015 (JCPOA) yari yitezweho kugabanya ubushyamirane yaje guhungabana nyuma y’uko Amerika iyavuyemo mu 2018, ibintu byongereye umwuka mubi hagati y’impande zombi.
Ubu, umwuka hagati ya Iran na Amerika uracyari mubi, aho hari ubwoba bw’uko hashobora kongera kubaho ibihano bishya by’ubukungu, umutekano w’inzira z’ubucuruzi bwa peteroli mu Nyanja ya Hormuz ukomeje gushyirwa mu majwi, ndetse n’ibigo bikomeye by’ingufu ku isi bikomeje kugabanya ibyago mu micungire y’isoko. Ibi byose bituma isoko rya peteroli riba riri mu gihirahiro, rikagira ihindagurika rikomeye rishingiye ku makuru ya politiki kurusha ku musaruro nyirizina.
Izamuka rya peteroli rishobora kugira ingaruka zikomeye ku bukungu bw’isi, zirimo:
Kwiyongera kw’ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli ku masoko yo mu bihugu bitandukanye
Kongera igitutu ku ifaranga no ku mbaraga z’igurano ry’ibicuruzwa
Guhungabana kw’igenamigambi ry’ingufu mu bihugu bikiri mu nzira y’amajyambere
Kongera igiciro cy’ubwikorezi n’ingendo
Abasesenguzi bavuga ko, niba ubushyamirane bukomeje, igiciro gishobora kurenga 110 USD ku kagunguru mu minsi iri imbere.
Nubwo hari imbaraga z’imiryango mpuzamahanga n’ibihugu bitandukanye zikomeje gushaka kugarura ibiganiro hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ibintu bikomeje kugaragaza ko inzira y’amahoro itoroshye.
Isoko rya peteroli rikomeje kuba nk’ikirahure kigaragaza uko politiki mpuzamahanga ihagaze, aho buri mvururu y’ubushyamirane igira ingaruka zitaziguye ku bukungu bw’isi yose.
