Iran na Amerika bongeye gukozanyaho mu Muhora wa Hormuz, ariko ibyatangajwe n’impande zombi biravuguruzanya
Umwuka w’ubushyamirane hagati ya Repubulika ya Kisilamu ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ukomeje kuzamuka mu Karere k’Uburasirazuba bwo Hagati, nyuma y’amakuru yatangajwe ku bijyanye n’imyitwarire y’igisirikare mu Nyanja ya Oman no mu Muhora wa Hormuz, ahazwi nk’ahantu h’ingenzi cyane ku bucuruzi bw’ibikomoka kuri peteroli ku isi.
Nk’uko ibitangazamakuru bya Leta ya Iran bibivuga, igisirikare cy’iki gihugu, binyuze mu ngabo zirwanira mu mazi, cyatangaje ko cyashoboye “gusubiza inyuma” ubwato bw’intambara bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, bivugwa ko bwari bugerageza kwinjira mu mazi ya Iran bunyuze mu Muhora wa Hormuz.
Itangazo ry’uru rwego rw’igisirikare cya Iran rigira riti:
“Kubera imburi ikomeye kandi yihuse yatanzwe n’ingabo zacu zirwanira mu mazi, igikorwa cyo kwinjira cy’ubwato bw’abanzi b’Abanyamerika cyasubijwe inyuma.”
Ibi bivugwa bibaye mu gihe cy’amasaha make nyuma y’ijambo rya Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, wavuze ko igihugu cye gitangiye ibikorwa byo gufasha no kurinda ubwato bw’ubucuruzi bushobora guhura n’akaga cyangwa gufatirwa muri ako karere ka Hormuz, kazwiho kuba inzira nyamukuru y’ubwikorezi bw’ingufu ku isi.
Ku ruhande rwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, abayobozi b’ingabo muri ako karere bahakanye amakuru avuga ko ubwato bwabo bwarashweho cyangwa ko habaye igitero. Bavuze ko ibikorwa byabo byo mu nyanja bikomeje kugendera ku nshingano zo kurinda umutekano w’ubwikorezi mpuzamahanga, ariko ko nta gitero nk’icyo cyemejwe.
Umuhora wa Hormuz ni umwe mu nzira z’ingenzi cyane ku isi, kuko hafi kimwe cya gatanu cy’icukurwa rya peteroli ku isi rinyura muri iyo nzira buri munsi. Ibi bituma uduce tuwukikije duhora turi mu turere dukunze kuvugwamo amakimbirane ya politiki n’igisirikare hagati ya Iran n’ibihugu by’Uburengerazuba, cyane cyane Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Mu myaka yashize, habaye inshuro nyinshi z’impagarara zishingiye ku bwato bwa gisirikare n’ubucuruzi bwanyuze muri ako karere, aho Iran ishinja Amerika n’inshuti zayo kwivanga mu mazi yayo, mu gihe Washington yo ishimangira ko igamije kurinda umutekano w’ubwikorezi mpuzamahanga.
Kugeza ubu, nta rwego mpuzamahanga rwigenga ruratangaza ibimenyetso byemeza ibyatangajwe n’impande zombi ku byabaye mu Muhora wa Hormuz. Icyakora, impande zombi zikomeje gukoresha imvugo zikarishye, ibintu bishobora kurushaho kongera umwuka mubi mu karere kamaze igihe kari mu mutekano muke.
Abasesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga bavuga ko ibi bishobora kuba igice cy’iyongera ry’igitutu cya dipolomasi n’igisirikare hagati y’ibi bihugu byombi, mu gihe hagikomeje kuba ubushyamirane ku ngingo z’umutekano wo mu Nyanja ya Peresi.