Moïse Katumbi yatangaje ijambo rikomeye rishobora guhungabanya ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi
Muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), politiki yongeye gushyuha nyuma y’ijambo rikomeye ryatanzwe n’umunyapolitiki utavuga rumwe n’ubutegetsi, Moïse Katumbi, umwe mu bayobozi bakomeye mu ihuriro ry’abatavuga rumwe n’ubutegetsi.
Katumbi yasohoye ubutumwa bukomeye asaba abaturage bo mu gihugu hose gukora imyigaragambyo y’amahoro yiswe “ville morte”, avuga ko izaba ku itariki ya 03/06/2026. Yasabye abaturage guhagarika ibikorwa byose bakaguma mu ngo zabo, mu rwego rwo kugaragaza ko batishimiye imiyoborere y’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, cyane cyane ku bijyanye n’umushinga wo kuvugurura Itegeko Nshinga.
Mu ijambo rye ryatambukijwe mu mashusho, Katumbi yavuze amagambo akomeye agaragaza ko ubutegetsi buriho bwatesheje agaciro icyizere cy’abaturage. Yanenze imiyoborere avuga ko irangwa n’isesagura ry’ubukungu bw’igihugu ndetse no guteza ubukene bukabije mu baturage.
Yagize ati:
“Abaturage bakomeje kubaho mu bukene, nta kazi, nta mazi, nta mashanyarazi… ubu ni igihe cyo kugaragaza ko tudashyigikiye iyi miyoborere.”
Yanasabye abaturage kutemera icyo yise “umushinga wo kuvugurura Itegeko Nshinga”, avuga ko ushobora gufasha ubutegetsi kuguma ku butegetsi igihe kirekire.
Iri hamagarwa rya Katumbi rifite intego z’ingenzi zirimo:
- Kugaragaza ko batishimiye imiyoborere ya Perezida Félix Tshisekedi
- Guhagarika icyo yita “umushinga wo kuvugurura Itegeko Nshinga”
- Gukangurira abaturage kurwanya icyo afata nk’inzira y’ubutegetsi bw’igitugu
- Gushyira igitutu cya politiki ku butegetsi buriho
Iri hamagarwa riri mu murongo w’ihuriro ry’abatavuga rumwe n’ubutegetsi rizwi nka C64, rishinja ubutegetsi gushaka guhindura amategeko shingiro agamije kongerera manda ya Perezida.
Perezida Félix Tshisekedi ari mu bihe bikomeye bya politiki birangwa n’igitutu gikomeje:
- Gukomeza igitutu cy’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bamushinja gushaka guhindura Itegeko Nshinga
- Amakimbirane hagati ya guverinoma n’abatavuga rumwe ku miyoborere n’imibereho y’abaturage
Mu gihe bamwe mu bashyigikiye ubutegetsi bavuga ko impinduka z’amategeko zishobora gushingira ku nyungu z’igihugu, abatavuga rumwe na bwo bavuga ko ari uburyo bwo kongerera imbaraga ubutegetsi bw’umuntu umwe.
Moïse Katumbi ni umwe mu banyapolitiki bakomeye muri RDC. Yigeze kuba guverineri wa Katanga, kandi afatwa nk’umwe mu batavuga rumwe n’ubutegetsi bafite imbaraga za politiki. Akunze kugaragara anenga ubutegetsi bwa Tshisekedi, ndetse bamwe bakamufata nk’umwe mu banyapolitiki bashobora kugira uruhare rukomeye mu mpinduka za politiki y’igihugu.
Mu minsi ishize, Katumbi hamwe n’abandi banyapolitiki nka Martin Fayulu, Jean-Marc Kabund n’abandi bagaragaje ubumwe mu kurwanya icyo bita “umushinga wo kuvugurura Itegeko Nshinga”.
Mu Burasirazuba bwa RDC, politiki irushaho gukomera kubera:
- Intambara n’umutekano muke bikomeje mu ntara za Kivu
- Ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC) n’imitwe ifitanye isano na M23 rikomeje kugirana amakimbirane na FARDC
- Hari na MRDP-Twirwaneho irwanirira abaturage muri Kivu y’Amajyepfo
Ibi byose bituma ubutegetsi bwa Tshisekedi buhura n’imbogamizi ebyiri zikomeye: igitutu cya politiki imbere mu gihugu n’intambara yo mu Burasirazuba.
Imbere mu gihugu, ubutegetsi buri mu gitutu cy’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bashyize hamwe mu kurwanya icyo bita “umushinga wo kongerera manda Perezida”.
Mu Burasirazuba, ikibazo cy’umutekano n’imitwe yitwaje intwaro gikomeje kuba ingorabahizi.
Mu ruhando rwa politiki kandi, hari no gucikamo ibice hagati y’abashyigikiye ubutegetsi n’ababurwanya, bikomeje gutuma isura ya politiki ya RDC irushaho kuba ingorabahizi.
Ijambo rya Moïse Katumbi rigaragaza ko politiki ya RDC ikomeje kwerekeza ku makimbirane akomeye hagati y’ubutegetsi n’abatavuga rumwe na bwo. Iri hamagarwa rya “ville morte” rishobora kuba igipimo gikomeye kigaragaza uko abaturage bazakira iyi mvururu ya politiki iri kurushaho gukara mu gihugu.