Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Bubiligi Yagize Icyo Avuga ku Cyemezo cya Tshisekedi ku Mibanire ya Dipolomasi hagati y’Ibihugu Byombi
Minembwe Capital News (MCN)
Umubano wa dipolomasi hagati ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) n’u Bubiligi uri mu bihe by’igitutu nyuma y’icyemezo cy’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi cyo kubuza inzego za Perezidansi kuvugana n’Ambasade y’u Bubiligi i Kinshasa. Icyo cyemezo cyafashwe mu gihe inzego z’ubutabera mu Bubiligi zikomeje iperereza ku bantu bakekwaho kuba hafi y’ubutegetsi bwa Congo, ku birego byo kunyereza umutungo no guhisha inkomoko yawo.
Nk’uko ibitangazamakuru byo muri RDC byabitangaje, Anthony Nkinzo Kamole, Umuyobozi w’Ibiro bya Perezida Félix Tshisekedi, yashyizeho amabwiriza abuza abakozi bo muri ibyo biro kuvugana n’Ambasade y’u Bubiligi n’abakozi bayo, haba mu buryo buziguye cyangwa butaziguye, kugeza igihe hazatangirwa andi mabwiriza. Igihe ibiganiro n’abahagarariye u Bubiligi bizaba bikenewe, bizajya binyuzwa mu nzira zemewe z’Ububanyi n’Amahanga bwa Congo.
Icyo cyemezo cyafashwe nyuma y’ibikorwa by’ubutabera byabereye mu Bubiligi. Ku wa gatatu, tariki ya 14/10/2026, abapolisi bakoze ibikorwa byo gusaka ahantu hatandukanye i Bruxelles no mu ntara za Brabant Flamand na Brabant Wallon, mu rwego rw’iperereza ku byaha bikekwa byo kunyereza umutungo no guhisha inkomoko yawo.
Amakuru yatangajwe na Reuters na TV5MONDE agaragaza ko iperereza rifitanye isano n’ikirego cyatanzwe mu 2025 n’imiryango itegamiye kuri Leta n’abayihagarariye mu by’amategeko. Abatanze ikirego bakeka ko umutungo ukomoka mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro muri Congo wimuriwe mu mahanga mu buryo bunyuranyije n’amategeko.
Ibyo birego bireba umutungo ukomoka mu ntara za Haut-Katanga na Lualaba, mu majyepfo y’uburasirazuba bwa RDC. Utwo turere dukungahaye ku mabuye y’agaciro arimo umuringa na cobalt, akoreshwa mu nganda zikora ibikoresho by’ikoranabuhanga n’imodoka zikoresha amashanyarazi.
Mu birego byavuzwe mu itangazamakuru, havuzwemo amafaranga menshi ashobora kuba yarimuriwe mu mahanga, hakavugwa ibirwa bya Maurice, Arabiya Sawudite, ibihugu bimwe by’u Burayi, Canada na Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Mu mwaka wa 2025, ikinyamakuru Le Monde cyatangaje ko abatanze ikirego bakekaga ko umutungo ufite agaciro ka miliyoni amagana z’amayero ushobora kuba warahishwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko.
Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Bubiligi, Maxime Prévot, yavuze ko yakiriye ayo makuru atunguwe kandi ko atishimiye icyo cyemezo. Yagaragaje icyizere ko kizaba icy’igihe gito, ashimangira ko igihugu cye kigifite ubushake bwo gukomeza umubano mwiza na RDC.
Kugabanya itumanaho hagati y’inzego za Leta n’ambasade bishobora gutinza ibiganiro no kugira ingaruka ku mikoranire isanzwe hagati y’ibihugu. Icyakora, nta makuru agaragaza ko RDC n’u Bubiligi byamaze guhagarika burundu umubano wabyo wa dipolomasi.
Iki kibazo cyongeye kugaragaza impungenge zijyanye n’imicungire y’umutungo kamere wa Congo n’inyungu abaturage bawukuramo. Niba ibirego biri gukorwaho iperereza bizagaragazwa n’ibimenyetso bihagije, bishobora gukurikirwa n’izindi ngamba z’ubutabera. Icyakora, abakekwaho uruhare muri ibyo bikorwa ntibagomba gufatwa nk’abahamijwe ibyaha mbere y’uko ubutabera bufata icyemezo.
Uko Kinshasa na Bruxelles bizitwara mu gukemura iki kibazo ni byo bizagira uruhare mu kugena icyerekezo cy’umubano wabyo, mu gihe iperereza rikomeje.
Minembwe Capital News (MCN)