Menya Byinshi ku Banyapolitiki Bivugwa ko Biyunze na FRN Nyuma yo Kwitandukanya na Tshisekedi
Minembwe Capital News (MCN)
Amakuru avuga ko abanyapolitiki n’abasirikare bakuru barenga 120 bageze i Goma, mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), bakiyunga ku Ihuriro rya Front pour la Refondation de la Nation (FRN), riyobowe n’uwahoze ari Perezida w’iki gihugu, Joseph Kabila Kabange.
Ibi bivugwa mu gihe ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi buri mu bihe bikomeye bya politiki n’umutekano, ndetse hakaba hari impungenge ku hazaza h’imibanire hagati y’ubutegetsi bwa Kinshasa n’abatavuga rumwe na bwo.
Abanyapolitiki n’abasirikare barenga 120 bivugwa ko bahisemo kujya muri FRN
Amakuru yatangajwe n’umuvugizi w’Ihuriro rya FRN, Lawrence Kanyuku, mu butumwa yanyujije kuri X ku mugoroba wo ku Cyumweru tariki ya 18/10/2026, avuga ko abantu barenga 120, barimo abanyapolitiki n’abasirikare bakuru, bageze i Goma bakifatanya na FRN, nubwo bivugwa ko hari ingamba z’ubutegetsi bwa Tshisekedi zigamije kugenzura ingendo z’abantu bamwe.
Kwinjira kw’abantu bafite imyanya ikomeye muri politiki no mu gisirikare bishobora kugira ingaruka zirenze umubare wabo, bitewe n’ubunararibonye, imiyoboro y’imikoranire n’ubushobozi bashobora kuzana muri iryo huriro.
Joseph Kabila yongeye kuba umukinnyi ukomeye muri politiki ya RDC
Ku wa Mbere w’icyumweru gishize, tariki ya 12/10/2026, Joseph Kabila yagaragaye mu itangizwa rya FRN ryabereye i Goma, ahabwa kuyobora iryo huriro rya politiki n’igisirikare risimbura ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC).
Mu buyobozi bwa FRN harimo Corneille Nangaa na Bertrand Bisimwa, bahawe imyanya ya ba visi-perezida, mu gihe Sultani Makenga yakomeje kugira uruhare rukomeye mu buyobozi bw’igisirikare cy’ihuriro.
Kabila yayoboye RDC kuva mu 2001 kugeza mu 2019. Kuba yongeye kugaragara ku isonga ry’ihuriro rirwanya ubutegetsi buriho bituma amakimbirane ya politiki hagati ye na Tshisekedi afata indi ntera.
Icyakora, kugira izina rikomeye muri politiki ntibihita bisobanura ko umuntu afite ubushobozi bwo guhindura uko ibintu bihagaze mu gihugu. Icyo FRN izageraho kizaterwa n’ubushobozi bwo gukusanya abayishyigikira, guhuza inyungu z’abayigize, kugenzura imikorere yayo no kwerekana ko ishobora gukemura ibibazo by’umutekano n’imiyoborere RDC imaze igihe ihanganye na byo.
Kinshasa ihagaze ite imbere y’iyi mpinduka?
Ku ruhande rwa Kinshasa, ikibazo gikomeye si ukumenya gusa umubare w’abantu bashobora kuba baragiye muri FRN, ahubwo ni ukumenya niba iryo huriro rishobora kwagura ubufasha bwa politiki rikagera no mu bice ritari risanzwe rifitemo imbaraga mu burasirazuba bw’igihugu.
Ubutegetsi bwa Tshisekedi bumaze igihe buhanganye n’ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC, aho AFC/M23 yigaruriye ibice by’ingenzi birimo Goma na Bukavu. Kwinjira kwa Kabila mu buyobozi bw’iri huriro byahaye iryo huriro isura nshya ya politiki, kubera ko ari umuntu wigeze kuyobora igihugu kandi akaba agifite amateka n’imiyoboro mu nzego zimwe za politiki.
Ku itariki ya 14/10/2026, Tshisekedi yayoboye inama y’Inama Nkuru y’Ingabo n’Umutekano i Kinshasa. Nyuma y’iyo nama, Minisiteri y’Ingabo yasohoye amabwiriza yo guhagarika, kugeza igihe kitazwi, impushya zo kujya mu mahanga z’abasirikare bakuru n’abajenerali ba FARDC, harimo n’izari zatanzwe ariko zitarakoreshwa.
Izi ngamba zatangajwe nyuma y’itangizwa rya FRN. Icyakora, ibaruwa ya Minisiteri y’Ingabo yasobanuye ko ari ingamba zo kwirinda, ntiyagaragaza mu buryo bweruye ko zafashwe kubera abantu bavugwa ko binjiye muri FRN.
Ibi byerekana ko inzego z’umutekano ziri mu bihe bisaba ubwitonzi, ariko ntibihagije kugira ngo hemezwe ko hari ikibazo cy’ubugambanyi mu gisirikare cyangwa ko hari abayobozi benshi bamaze kwitandukanya na Tshisekedi.
Ese hari abanyapolitiki ba Tshisekedi bashobora kumutererana?
Iki ni kimwe mu bibazo bikomeye aya makuru ashobora gukurura, ariko gisaba amakuru arambuye kugira ngo gisubizwe neza.
Mu gihe abanyapolitiki bamwe baba bahisemo kwifatanya na Kabila, ibyo bishobora kugabanya ubufasha bwa politiki ubutegetsi buriho bufite, cyane cyane mu gihe abo bantu bafite abayoboke, imiyoboro y’imikoranire cyangwa ubushobozi bwo gukangurira abandi gufata imyanzuro nk’iyabo.
Ku rwego rwa politiki, kuba Joseph Kabila ayoboye FRN bishobora gutuma bamwe mu batishimiye ubutegetsi buriho bongera gutekereza ku ruhande bashaka gushyigikira. Ibyo byagira ingaruka zikomeye kurushaho mu gihe byagaragarira mu kwitandukanya ku mugaragaro kw’abayobozi bakomeye cyangwa mu mpinduka zifatika mu nzego z’igihugu.
Ku rundi ruhande, Kabila na we afite imbogamizi. Kuba ari mu buyobozi bushya ntibihita bimwemerera kubona ubufasha bw’abanyapolitiki bose batavuga rumwe na Tshisekedi. Hari n’abahoze bakorana na we bashobora kuba batemeranya n’icyemezo cye cyo kujya ku isonga rya FRN. Bityo, ubushobozi bwe bwo kwagura iryo huriro buracyari ikibazo kigomba gusuzumwa hashingiwe ku bikorwa bifatika.
FRN ishobora guhindura iki mu kibazo cy’umutekano n’imishyikirano ya RDC?
FRN yatangaje ko igamije guhuza imbaraga z’abarwanya ubutegetsi bwa Tshisekedi no guhindura imiyoborere y’igihugu. Ariko, kuba iryo huriro rifite uruhande rwa politiki n’urw’igisirikare bituma ikibazo cyaryo kidashobora gutandukanywa n’intambara imaze igihe mu burasirazuba bwa RDC.
Kwinjira kw’abantu bafite ubunararibonye mu miyoborere cyangwa mu gisirikare bishobora kongera ubushobozi bw’ihuriro mu bijyanye no gutegura ibikorwa, kubona amakuru, gushyiraho imikoranire no gukurura abandi baryiyungaho.
Ikindi kibazo gikomeye ni ahazaza h’imishyikirano ya Doha ihuza ubutegetsi bwa RDC na AFC/M23. FRN yasimbuye AFC, kandi abayobozi bayo bagaragaje ko ishaka gukomeza inshingano n’amasezerano byari byarafashwe muri iyo nzira y’imishyikirano. Icyakora, gukomeza ibyo biyemeje mu magambo no kubishyira mu bikorwa ni ibintu bibiri bitandukanye.
Bityo, kuba Kabila ari ku isonga ry’ihuriro bishobora kongera uburemere bwa politiki mu biganiro, ariko bishobora no gutuma bigorana kurushaho, bitewe n’uko Kinshasa na FRN bizitwara.
Amakuru avuga ko abanyapolitiki n’abasirikare bakuru barenga 120 bageze i Goma bakiyunga kuri FRN ashobora kuba ikimenyetso gikomeye cy’impinduka mu mikoranire ya politiki n’umutekano muri RDC. Icyakora, kugira ngo hamenyekane uburemere nyakuri bw’iyi nkuru, haracyakenewe amakuru arambuye yemeza umwirondoro w’abo bantu n’uruhare rwabo muri politiki no mu gisirikare.
Ku butegetsi bwa Félix Tshisekedi, ikibazo cy’ingenzi kizaba ukumenya niba iri huriro rizakomeza kwagura ubufasha rifite, rikurure abantu bafite imyanya ikomeye kandi rihindure imiterere y’ihangana rya politiki n’igisirikare.
Kuri Joseph Kabila, ikibazo ni ukwerekana ko ashobora guhindura izina rye n’amateka ye ya politiki ubushobozi bufatika bwo guhuza abantu batandukanye no kugera ku ntego yatangaje.
Minembwe Capital News (MCN)