RDC: Urukiko Rwafashe Icyemezo Gikomeye kuri Kabila, Rusheshye Ishyaka Rye
Minembwe Capital News (MCN)
Urukiko rw’Ubutegetsi rwa Leta muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) rwategetse iseswa ry’ishyaka rya PPRD ryashinzwe na Joseph Kabila wahoze ari Perezida w’iki gihugu. Iki cyemezo gifashwe mu gihe umwuka wa politiki ukomeje kuba mubi hagati y’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi n’abashyigikiye Kabila, nyuma y’uko uyu wahoze ayobora igihugu atangarijwe nk’umuyobozi w’ihuriro rya politiki n’igisirikare rya FRN.
Urukiko ruzwi nka Conseil d’État, rufite ububasha bwo gusuzuma ibibazo birebana n’imikorere y’inzego z’ubutegetsi bwa Leta muri RDC, rwategetse ko ishyaka rya PPRD (Parti du Peuple pour la Reconstruction et la Démocratie) risheshwa burundu.
Iki cyemezo cyafashwe ku wa Gatanu, tariki ya 31/10/2026, nyuma y’ubusabe bwari bwatanzwe na Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Jacquemain Shabani, wasabye urukiko gusesa iryo shyaka, ashingiye ku mpamvu z’umutekano w’igihugu.
Amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru byo muri RDC, birimo n’ibya Leta, agaragaza ko urukiko rwemeje ubusabe bwa Minisitiri, bityo rugafata icyemezo cyo gusesa PPRD.
Icyemezo cy’urukiko gisobanuye iki?
Icyemezo cyo gusesa PPRD kirenze guhagarika ibikorwa bisanzwe by’ishyaka, kuko kigira ingaruka ku buzima bwaryo mu rwego rw’amategeko.
Mu yandi magambo, ntibivuze guhagarika inama, ibikorwa byo kwiyamamaza cyangwa indi mirimo ya politiki gusa, ahubwo bivuze ko iryo shyaka ritagomba gukomeza kubaho nk’umuryango wa politiki wemewe n’amategeko, mu gihe icyo cyemezo gikurikizwa.
Ibi bishyira PPRD mu bihe bikomeye, kuko ari rimwe mu mashyaka yagize uruhare rukomeye mu miyoborere ya RDC mu gihe cy’imyaka isaga 17.
Uko ikibazo cyageze ku iseswa ry’ishyaka
Icyemezo cy’urukiko gikurikiye izindi ngamba zari zimaze gufatirwa PPRD n’ubutegetsi bwa RDC.
Mu kwezi kwa Kane 2025, Leta ya RDC yabanje guhagarika ibikorwa by’iri shyaka. Mu kwezi kwa Gatanu 2025, Joseph Kabila yagiye mu mujyi wa Goma, ugenzurwa n’umutwe wa M23.
Muri uku kwezi kwa Cumi 2026, ubutegetsi bwa RDC bwongeye kongera igihe cy’ihagarikwa ry’ibikorwa bya PPRD n’andi mashyaka 12 ya politiki.
Nyuma yaho, Joseph Kabila yatangajwe i Goma nk’umuyobozi mukuru wa Front pour la Refondation de la Nation (FRN), ihuriro rishya rya politiki n’igisirikare ririmo n’umutwe wa M23 na MRDP-Twirwaneho.
FRN yatangaje ko igamije guhindura imiyoborere ya RDC, igaharanira impinduka mu miyoborere y’igihugu. Iri huriro rihanganye n’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, rikaba risaba ko habaho impinduka mu miyoborere y’igihugu ikorerwa i Kinshasa.
Kuba PPRD iseshwe nyuma y’itangazwa rya Kabila nk’umuyobozi wa FRN, bituma iki cyemezo gifatwa mu gihe urubuga rwa politiki muri RDC rurimo guhinduka ku buryo bukomeye.
Ibirego by’ubufatanye na M23
Guverinoma ya RDC imaze igihe ishinja Joseph Kabila n’ishyaka rye kugira uruhare mu gufasha umutwe wa M23, umaze igihe uhanganye n’ingabo za Leta mu burasirazuba bw’igihugu.
Icyakora, Kabila n’ishyaka rya PPRD bahakanye ibyo birego, bavuga ko bifite ishingiro rya politiki kandi bigamije kubibasira.
PPRD, ishyaka ryagize uruhare rukomeye mu miyoborere ya RDC
PPRD yashinzwe mu kwezi kwa Gatatu 2002, mu gihe cy’ibiganiro by’amahoro byabereye i Sun City muri Afurika y’Epfo, byari bigamije gushakira RDC inzira yo kuva mu ntambara n’amakimbirane ya politiki.
Iri shyaka ryashinzwe na Joseph Kabila, wayoboye RDC kuva mu 2001 kugeza mu kwezi kwa Mbere 2019, aho yamaze ku butegetsi imyaka 18.
Mu gihe cy’ubutegetsi bwe, PPRD yagize uruhare rukomeye mu miyoborere y’igihugu, igira ijambo rikomeye mu nzego za Leta no muri politiki, cyane cyane nyuma y’amatora yo mu 2006 no mu 2011.
Icyakora, mu 2019, Félix Tshisekedi amaze kuba Perezida wa RDC, PPRD yatakaje ububasha bwo kuyobora igihugu nk’uko byari bimeze mu gihe cya Kabila.
Abayobozi ba PPRD bakomeje gufungwa
Ikindi kigaragaza uburemere bw’ibi bibazo ni uko bamwe mu bayobozi bakomeye ba PPRD bakomeje gufungwa, bashinjwa ibyaha birimo ubugambanyi n’ibindi byaha bibangamira umutekano w’igihugu.
Muri bo harimo Aubin Minaku, Emmanuel Ramazani Shadary na Dunia Kilanga.
Aba bayobozi bahakana ibyo bashinjwa, bakavuga ko ari ibirego bifite impamvu za politiki.
Iseswa rya PPRD ribaye mu gihe iri shyaka rimaze imyaka irenga 20 rikora ibikorwa bya politiki muri RDC, ariko rikaba rihanganye n’imbogamizi zikomeye zishingiye ku byemezo by’ubutegetsi n’ibirego birebana n’umutekano w’igihugu.
Ingaruka ku ruhando rwa politiki muri RDC
Icyemezo cya Conseil d’État gishyize PPRD mu bihe bishya, kuko ritagishobora gukomeza ibikorwa byaryo nk’ishyaka rya politiki ryemewe n’amategeko, mu gihe cyose icyo cyemezo kigikurikizwa.
Ku ruhande rwa Joseph Kabila, iki cyemezo gifashwe mu gihe yamaze kugaragara mu rundi rwego rwa politiki n’igisirikare binyuze muri FRN, ihuriro ryatangaje intego yo guhindura imiyoborere ya RDC.
Bityo, iseswa rya PPRD ryongeye kugaragaza uburemere bw’amakimbirane ya politiki hagati y’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi n’abashyigikiye Joseph Kabila, mu gihe ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC gikomeje kuba imwe mu mbogamizi zikomeye igihugu gihanganye na zo.
Minembwe Capital News (MCN)
