Mushikiwabo, Tshisekedi na OIF: Ibyabereye inyuma y’amarembo ya dipolomasi bitangiye kujya ahagaragara!
Minembwe Capital News (MCN)
Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango Mpuzamahanga w’Ibihugu bikoresha Igifaransa (OIF), Louise Mushikiwabo, yatangaje ko agifite ubushake, imbaraga n’ishyaka byo gukomeza kuyobora uyu Muryango, mu gihe amatora y’umuyobozi uzawuyobora muri manda ya 2027–2030 agenda yegereza. Ibi bibaye mu gihe Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Félix Tshisekedi, avugwaho kuba yaratangaje ko igihugu cye gishobora kuva muri OIF mu gihe Mushikiwabo yakongera gutorerwa kuyiyobora.
Mu kiganiro yagiranye na televiziyo Africa 24, Mushikiwabo yavuze ko yishimira intambwe OIF imaze gutera mu gihe amaze ayiyobora, ariko ashimangira ko hakiri byinshi byo gukora, by’umwihariko mu guteza imbere urubyiruko n’abagore bo mu bihugu bigize uyu Muryango.
Yagize ati: “Nkunda ibyo nkora, mbivuga kenshi. Ndacyafite imbaraga nyinshi zo gukorera uyu Muryango.”
Mushikiwabo watorewe kuyobora OIF bwa mbere mu kwezi kwa cumi 2018, akongera gutorerwa uwo mwanya mu 2022, yabaye Umunyafurikakazi wa mbere ugeze kuri izo nshingano. Yavuze ko kuva yatangira kuyobora uyu Muryango yari afite intego yo gukora neza no guhesha ishema Afurika yamushyigikiye kugira ngo agere kuri uwo mwanya.
Mu byo avuga ko yagezeho harimo kunoza imicungire y’umutungo wa OIF, gukurikirana imisanzu y’ibihugu biwugize no kongera uruhare rwabyo mu kuwutera inkunga. Yagaragaje kandi ko uyu Muryango warushijeho kugira ijambo mu ruhando mpuzamahanga.
Icyakora, ubushake bwa Mushikiwabo bwo gukomeza kuyobora OIF buje mu gihe umwuka wa dipolomasi hagati ya Kigali na Kinshasa ukomeje kugira ingaruka ku ihatana ry’abakandida ku mwanya w’Umunyamabanga Mukuru w’uyu Muryango.
Amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru avuga ko Perezida Félix Tshisekedi yamenyesheje Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Bufaransa, Jean-Noël Barrot, ko RDC ishobora kuva muri OIF mu gihe Mushikiwabo yakongera gutorerwa kuyobora uyu Muryango. Ibyo bivugwa ko byaganiriweho mu nama bombi bagiranye i Kinshasa ku itariki ya 02/11/2026.
Kinshasa ishyigikiye kandidatire ya Juliana Amato Lumumba, umukobwa wa Patrice Emery Lumumba wabaye Minisitiri w’Intebe wa mbere wa RDC, mu guhatanira kuyobora OIF. Ibi bituma aya matora aba ihuriro ry’inyungu zitandukanye za dipolomasi, cyane cyane mu gihe umubano wa RDC n’u Rwanda ukomeje kurangwa n’amakimbirane ajyanye n’umutekano mu burasirazuba bwa Congo.
OIF igizwe n’ibihugu 93, birimo 56 bifite uburenganzira bwuzuye bwo kuba abanyamuryango, bitanu bifite ubunyamuryango bw’abafatanyabikorwa na 32 bifite uburenganzira bw’indorerezi. Kuba RDC yaba ivuye muri uyu Muryango byaba ari impinduka ikomeye, bitewe n’uruhare n’uburemere bw’iki gihugu mu muryango w’ibihugu bikoresha Igifaransa.
Amatora ateganyijwe ku itariki ya 16/11/2026, mu nama ya 20 y’Abakuru b’Ibihugu na za Guverinoma bigize OIF, izabera i Phnom Penh muri Cambodia.
Mushikiwabo arashaka gukomeza kuyobora uyu Muryango muri manda ya gatatu, mu gihe RDC ishyigikiye undi mukandida. Icyakora, amakuru avuga ko RDC ishobora kuva muri OIF akwiye gufatwa nk’umuburo wa dipolomasi watangajwe n’ibitangazamakuru, aho gufatwa nk’icyemezo cya nyuma cyamaze gufatwa na Guverinoma ya Kinshasa.
Minembwe Capital News (MCN)
