Fizi: Umuyobozi wa Teritwari yagize icyo avuga ku Ntambara ikomeje kuyogoza agace ayoboye
Minembwe Capital News (MCN)
Umuyobozi wa Teritwari ya Fizi (Administrateur du territoire), Samy Badibanga Kalonji, yagize icyo avuga ku mutekano ukomeje kuzamba muri iyi teritwari iherereye mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, aho imirwano ihanganishije umutwe wa Front pour la Refondation de la Nation (FRN) n’ihuriro ry’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje kugira ingaruka zikomeye ku baturage.
Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru, Samy Badibanga Kalonji yavuze ko umutekano muke uri muri aka karere watumye abaturage benshi bahunga ingo zabo. Yatangaje ko abamaze kuva mu byabo bakaba impunzi z’imbere mu gihugu bagera ku 240.000.
Yagaragaje ko iyi ntambara ikomeje kugira ingaruka zikomeye ku mibereho y’abaturage, ndetse no ku bikorwa remezo bitandukanye bituma babona serivisi z’ibanze.
Iyi mibare igaragaza uburemere bw’ikibazo cy’ubuhunzi bw’imbere mu gihugu muri Fizi, aho imiryango myinshi yabuze umutekano n’uburyo bwo gukomeza ubuzima yari isanzwe ibamo.
Yavuze ku bibazo by’umutekano n’imibanire y’abaturage
Mu byo yagarutseho, Administrateur Samy Badibanga Kalonji yanavuze ku birego by’ivangura n’amacakubiri ashingiye ku moko bivugwa mu misozi miremire ya Fizi.
Yahakanye ko aka gace karangwamo ivangura cyangwa amacakubiri ashingiye ku moko, avuga ko abaturage bo mu miryango itandukanye babana mu mahoro.
Ibi yabivuze mu gihe umutekano wo muri Hauts-Plateaux ukomeje kuvugwaho byinshi, bitewe n’imirwano n’umwuka mubi umaze igihe muri aka karere.
Gusa, kuba umuyobozi ahakana ko muri aka gace hari amacakubiri ashingiye ku moko ntibihita bisobanura ko ibirego by’ivangura bitigeze bibaho. Mu gusuzuma ibi bibazo, ni ngombwa kureba amateka y’amakimbirane, ibimenyetso byagiye bigaragara ndetse n’ibikorwa byagiye bishinjwa bamwe mu bayobozi n’abandi bantu bafite ijambo muri ako karere.
Bamwe mu bayobozi bagiye bashinjwa gukangurira Ababembe, Abapfurero n’Abanyindu kwica Abanyamulenge no kunyaga inka zabo, ndetse no gukwirakwiza imvugo ivuga ko Abatutsi ari ubwoko bubi. Mu bantu bagiye bagarukwaho muri ibi birego by’ikwirakwizwa ry’amacakubiri harimo Justin Bitakwira n’abandi bashinjwa kugira uruhare mu kuyakwirakwiza.
Ibi birego, mu gihe byagaragazwa ko bifite ishingiro, byerekana uburemere bw’ikibazo cy’amacakubiri ashingiye ku moko n’uruhare ashobora kugira mu gukomeza amakimbirane. Ni muri urwo rwego intambara imaze imyaka icyenda ikomeje muri aka karere igomba no kureberwa mu mateka y’ayo makimbirane, aho kureba gusa imirwano iri kuba muri iki gihe.
FRN yakomeje kwagura ibirindiro muri Fizi
Hagati aho, mu gihe ubuyobozi bwa Teritwari ya Fizi buvuga ku ngaruka z’umutekano muke n’abaturage bahunze, amakuru Minembwe Capital News (MCN) ikesha amasoko yayo agaragaza ko FRN ikomeje kwagura ibirindiro byayo, binyuze mu mirwano ihanganishije abasirikare bayo n’ihuriro ry’ingabo zirwana ku ruhande rwa Leta ya RDC.
Amakuru MCN ifite avuga ko kuri uyu wa Mbere, tariki ya 09/11/2026, FRN yafashe uduce turenga dutanu twari tugenzurwa na FARDC n’abo bafatanyije, barimo ingabo z’u Burundi, imitwe ya Wazalendo na FDLR, ndetse n’abacanshuro.
Uduce twavuzwe muri aya makuru ni utu:
- Ku Wihene
- Nyarurango
- Mu Rugemero
- Gasiro
- Ku wa Mabuye
- Kwa Maguru
Aya makuru agaragaza uko imirwano ikomeje guhindura imiterere y’igenzura ry’ibice bitandukanye bya Fizi, mu gihe FRN ikomeza kwagura ibirindiro byayo muri aka karere.
Abaturage ba Minembwe bakomeje guhura n’ikibazo cy’inzara
Gusa, mu gihe amakuru y’ifatwa ry’utwo duce akomeje gukurura impaka ku mpande zirebwa n’iyi ntambara, ingaruka zayo ku baturage, cyane cyane abamaze kuva mu byabo, ziracyari ikibazo gikomeye gisaba kwitabwaho.
By’umwihariko, abaturage ba Minembwe bakomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’ubuzima. Amakuru MCN ifite agaragaza ko bagoswe n’ingabo z’u Burundi, iza FARDC n’imitwe ya Wazalendo, bikababuza kugera ku masoko ngo bagure ibiribwa n’ibindi bikoresho by’ibanze bibatunga.
Ibi byatumye ikibazo cy’inzara muri Minembwe kirushaho gukomera, mu gihe abaturage bakomeje kubura uburyo bworoshye bwo kubona ibyo kurya no kugera kuri serivisi z’ibanze.
Muri rusange, amagambo y’Umuyobozi wa Teritwari ya Fizi n’amakuru aturuka mu bice bitandukanye by’imirwano agaragaza uburemere bw’ikibazo cy’umutekano muri aka karere. Icyakora, mu gihe imirwano ikomeje guhindura uko ibice bigenzurwa, ikibazo cy’abaturage bahunze, inzara n’ivangura rishingiye ku moko ni ibibazo bikomeye bisaba kwitabwaho by’umwihariko.
Minembwe Capital News (MCN)
