Amatora ya OIF: Icyemezo Gitunguranye Gisigiye Mushikiwabo Ubutegetsi, RDC Isubira mu Muvuno Mushya
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Amatora yo guhitamo Umunyamabanga Mukuru mushya w’Umuryango Mpuzamahanga w’Ibihugu bikoresha Igifaransa (OIF) yaranzwe n’ihangana rikomeye rya dipolomasi, aho u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) byari bifite inyungu zitandukanye mu guhatanira uwo mwanya.
Aya matora yari ateganyijwe kubera i Phnom Penh muri Cambodia, mu nama y’abakuru b’ibihugu na za Guverinoma bigize uyu muryango. Louise Mushikiwabo, wari usanzwe ayobora OIF kuva mu 2018, yari ahanganye n’abandi bakandida bashakaga kumusimbura.
Mu gihe imyiteguro y’amatora yari igeze ahakomeye, RDC yahinduye icyerekezo cya dipolomasi, itangaza ko ikuye mu irushanwa umukandida wayo, Juliana Amato Lumumba, kugira ngo ishyigikire Dacian Cioloș wahoze ari Minisitiri w’Intebe wa Romania. Iki cyemezo cyatangajwe na Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya RDC ku itariki ya 14/11/2026, nyuma y’ibiganiro yari yagiranye na Romania.
Iyi mpinduka mu murongo wa dipolomasi wa RDC yatumye abakandida basigara bahatanira kuyobora OIF baba batatu: Louise Mushikiwabo uhagarariye u Rwanda, Dacian Cioloș wa Romania na Coumba Bâ wa Mauritania.
Ku ruhande rw’u Rwanda, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Olivier Nduhungirehe, yari yatangaje ko igihugu cye kitazakuramo Mushikiwabo mu irushanwa, ahubwo ko azakomeza guhatana kugeza ku musozo.
Amatora yari ateganyijwe gukorwa mu ibanga, mu nama y’abakuru b’ibihugu na za Guverinoma bigize OIF. Muri iyo gahunda, habanzaga gushakwa ubwumvikane ku mukandida umwe. Iyo ubwo bwumvikane butabonetse, amategeko agenga uyu muryango ateganya ko hakoreshwa itora kugira ngo hamenyekane umukandida ufite amajwi menshi.
Gusa, amakuru yatangajwe kuri uyu wa mbere tariki ya 16 /11/ 2026 n’ibitangazamakuru birimo Informat.ro cyo muri Romania, yagaragaje ko abakuru b’ibihugu na za Guverinoma batabashije kumvikana ku muntu mushya wagombaga kuyobora uyu muryango.
Aho gutangaza uwatsinze amatora, hafashwe icyemezo cyo kongerera Louise Mushikiwabo igihe cy’umwaka umwe kugira ngo akomeze kuyobora OIF, mu gihe hategurwa indi nama yihariye izabera ahazatangazwa nyuma, ikazaba n’amatora bitarenze impera za 2027.
Ibi bivuze ko Dacian Cioloș atahawe umwanya w’Umunyamabanga Mukuru wa OIF, mu gihe Juliana Amato Lumumba yari yamaze gukurwa mu irushanwa na RDC. Ku rundi ruhande, Mushikiwabo akomeje kuyobora uyu muryango, nubwo bidakwiye guhita bifatwa nk’aho yatsinze amatora yari ateganyijwe.
Ibyabaye muri aya matora bigaragaza ko ihangana rya dipolomasi hagati y’ibihugu byari bishyigikiye abakandida batandukanye ritagejeje ku bwumvikane bwari bukenewe kugira ngo haboneke umuyobozi mushya.
Kugeza ubu, amakuru yatangajwe agaragaza ko Louise Mushikiwabo akomeje kuyobora OIF mu gihe cyongereweho, mu gihe amatora yo kumenya uzamusimbura ategerejwe mu gihe kiri imbere.
Minembwe Capital News (MCN)
