Abagore b’Abanyamulenge n’Abandi Banyekongo bo muri Uvira Bahurije ku Butumwa bw’Amahoro n’Ubumwe mu gihe Akarere ka Minembwe Gakomeje Kwibasirwa n’Ibitero
Tariki ya 08/03/2026, ku Munsi Mpuzamahanga w’Umugore (International Women’s Day), abagore b’Abanyamulenge batuye mu mujyi wa Uvira, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, bahuriye mu gikorwa cyihariye cyo kwizihiza uwo munsi, bagaragaza icyifuzo cyabo cyo kubona amahoro arambye, ubumwe n’urukundo hagati y’amoko yose atuye mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Iki gikorwa cyabaye mu buryo bwo kugaragaza ubufatanye bw’abagore b’amoko atandukanye, aho abagore b’Abanyamulenge bafatanyije n’abandi Banyekongokazi barimo ab’Abapfulero, Ababembe ndetse n’abandi bakomoka mu yandi moko atandukanye atuye muri ako karere. Ubutumwa bwabo bwibanze ku gushishikariza abaturage bose gushyira imbere ubumwe, kubahana no gukemura amakimbirane binyuze mu nzira z’amahoro.
Abitabiriye iki gikorwa bagaragaje ko nubwo akarere kabo kakomeje guhura n’ibibazo by’umutekano muke, abagore bafite uruhare rukomeye mu guharanira amahoro n’ubwiyunge mu miryango no mu baturage muri rusange. Bagaragaje ko ubumwe bw’amoko atandukanye ari ingenzi mu kubaka ejo hazaza heza ku bana babo no ku baturage bose batuye mu burasirazuba bwa Congo.
Bamwe mu bagore bitabiriye iki gikorwa bagize bati:
“Turifuza amahoro arambye, ubumwe n’urukundo hagati y’abaturage bose. Nubwo hari ibibazo byinshi by’umutekano, twe nk’abagore tugomba gukomeza gushishikariza imiryango yacu kubana mu mahoro.”
Iki gikorwa cyagaragaje ko abagore bashobora kuba umusingi w’ubwiyunge mu baturage, cyane cyane mu gihe akarere kakunze kugaragaramo amakimbirane ashingiye ku moko cyangwa ku bibazo bya politiki n’umutekano.
Ibi bikorwa byabaye mu gihe umutekano ukomeje guhungabana mu bice bya Minembwe, aho amakuru atangwa n’abaturage avuga ko hari ibitero bikomeje kugabwa ku mihana ituwe n’Abanyamulenge mu duce dutandukanye.
Muri ibyo bice havugwa ahitwa Kalingi, Bidegu, Kalongi, Centre ya Minembwe ndetse no mu gace ka Mikenke, aho bivugwa ko ibitero bikomeje kugabwa n’ingabo za FARDC zifatanyije n’indi mitwe yitwaje intwaro irimo FDLR, Wazalendo ndetse n’abandi bafatanyabikorwa batandukanye.
Amakuru aturuka mu baturage avuga ko ibyo bitero bimwe na bimwe bikorwa hifashishijwe indege zitagira abapilote zizwi nka drones, ndetse n’ibitero byo ku butaka bikorwa n’ingabo n’imitwe yitwaje intwaro.
Mu bitero biheruka kugabwa, bivugwa ko mu gace ka Kalingi no muri Centre ya Minembwe, drones zasenye amazu y’abaturage, zangiza amashuri ndetse zikanasenya inyubako ikoreramo radiyo y’abaturage izwi nka Radio Tuungane Minembwe.
Abaturage bavuga ko ibi bitero bituma ubuzima bwabo burushaho kuba bubi, kuko benshi bahungira mu bindi bice cyangwa bagasigara babayeho mu bwoba bukomeye.
Akarere ka Minembwe n’utundi duce two mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo tumaze imyaka myinshi turangwa n’umutekano muke uterwa n’imitwe myinshi yitwaje intwaro, amakimbirane ashingiye ku moko ndetse n’ibibazo bya politiki n’imipaka.
Abasesenguzi bavuga ko iki kibazo gifite imizi mu mateka maremare y’intambara mu karere k’Ibiyaga Bigari, cyane cyane kuva mu myaka ya 1964, igihe imitwe itandukanye yitwaje intwaro yatangiye gukorera mu burasirazuba bwa Congo.
Nubwo ibyo bibazo bikomeje, abagore bo muri Uvira bagaragaje ko bagifite icyizere ko amahoro ashoboka. Bemeza ko ubufatanye bw’abaturage b’amoko yose, gushyigikirwa n’inzego z’igihugu ndetse n’imiryango mpuzamahanga bishobora gufasha mu kugarura ituze muri aka karere.
Ku bwabo, bavuga ko bazakomeza gukoresha ijwi ryabo mu gusaba amahoro, ubumwe n’urukundo hagati y’abaturage bose bo mu burasirazuba bwa Congo.
Nubwo inzira ikiri ndende, ubutumwa bwabo bugaragaza ko abagore bashobora kuba imbaraga zikomeye mu rugendo rwo kubaka amahoro arambye mu karere kugarijwe n’amakimbirane.





