Abanyamulenge Bahungiye i Kamanyola Nyuma y’Ihungabana Rikomeye ry’Umutekano i Uvira
Abanyamulenge bari batuye mu Mujyi wa Uvira, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), bahungiye muri santere ya Kamanyola, muri Teritwari ya Walungu, nyuma y’uko abasirikare bo mu ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) bavuye muri uwo mujyi. Iri hungabana rikomeye ry’umutekano rishingiye ku bwoba bwo kugirirwa nabi n’imitwe yitwaje intwaro ishyigikiwe na Leta ya RDC, by’umwihariko umutwe wa Wazalendo.
Umwe muri abo Banyamulenge, uzwi ku izina rya Muyoboke Ndatabaye, uyobora Mutualite y’Abanyamulenge baba muri Uvira, yatangaje ko tariki ya 18/01/2026 icyemezo cyo guhunga cyafashwe nyuma y’uko AFC/M23 itangaje ko igiye kuva burundu mu Mujyi wa Uvira. Yavuze ko, ako kanya, bamwe mu barwanyi ba Wazalendo batangiye kohereza ubutumwa buburira Abanyamulenge ko bazabagirira nabi, babashinja kuba Abanyarwanda batagomba gutura ku butaka bwa RDC.
Ndatabaye yasobanuye ko guhera ku wa Gatanu wabanje, hatangiye kugaragara ibikorwa biteye impungenge, birimo amatsinda y’abantu yazengurukaga mu bice bituwe n’Abanyamulenge, bigaragara ko bafite imigambi mibi. Ibi byatumye tariki ya 18/01/2026 akorana inama n’abaturage, abagezaho amakuru y’icyemezo cya AFC/M23 cyo kuva i Uvira, maze abaturage bafata umwanzuro wo kudakomeza gutegereza ibitero bya Wazalendo.
Ati: “Abaturage baravuze bati: ‘Ntidushobora gukomeza kwihangana, ntitwakomeza gutega imitwe dutegereje ko Wazalendo baze kudutera.’ Ni bwo twafashe icyemezo cyo guhunga.”
Yakomeje avuga ko mu gitondo cyo kuri uwo munsi, inzu z’Abanyamulenge ndetse n’insengero bayoboraga byatewe n’abarwanyi ba Wazalendo, bamwe muri bo bakaba bari abaturanyi babo bari barahishe intwaro. Izo nyubako zasenywe, izindi zirarasahurwa, bituma abaturage benshi bahunga byihuse.
Kugeza ubu, Abanyamulenge bahungiye i Kamanyola bacumbitse ahanini mu mashuri, aho bari kumwe n’abagore, abana n’abagabo. Ndatabaye yemeje ko nta n’umwe wambutse umupaka w’igihugu, ashimangira ko nubwo imibereho igoye, bafite umutekano ugereranyije.
Ati: “Turumva dusa n’aho dutekanye, nubwo imibereho itari myiza. Ariko nibaramuka badukurikiye na ho, tuzakomeza guhunga kugeza igihe tuzajya hanze y’imipaka.”
Uyu muyobozi yagaragaje ko mu gihe AFC/M23 yagenzuraga Umujyi wa Uvira, Abanyamulenge bari batekanye kandi batuje, mu gihe mbere yaho umutekano wabo wari warahungabanyijwe n’imitwe ya Wazalendo. Yasoje ashimangira ko Abanyamulenge batazongera kwemera kubana n’iyo mitwe yitwaje intwaro ishyigikiwe na Leta ya RDC, kubera amateka y’ihohoterwa bakomeje kuyishinja.
Iyi nkuru igaragaza uko ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC gikomeje kugira ingaruka zikomeye ku baturage b’abasivili, cyane cyane ku moko n’amatsinda akomeje kwibasirwa n’intambara n’urwango rushingiye ku ndangamuntu.
