Abanyamulenge i Uvira Basaba Uburenganzira Bwo Kubaho Nk’Abandi Baturage
Abanyamulenge basigaye mu mujyi wa Uvira, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, basaba ko bahabwa uburenganzira busesuye bwo kubaho nk’abandi baturage, aho guhabwa gusa amazu yabo yasenywe n’umutwe wa Wazalendo.
Nk’uko byatangajwe na Jean-Jacques Purusi, Guverineri w’Intara ya Kivu y’Amajyepfo, tariki ya 06/02/2026 yasuye imiryango 10 y’Abanyamulenge basigaye mu mujyi wa Uvira, abizeza ko amazu yabo yasenywe azasubirwamo. Aya mazu yasenywe n’abaturage bamwe bafashwa n’umutwe wa Wazalendo, wahabwe intwaro na Leta ya Perezida Félix Tshisekedi kugira ngo barwanye ihuriro Alliance Fleuve Congo, AFC/M23/MRDP-Twirwaneho.
Mu gusura Abanyamulenge, Guverineri Purusi yavuze ko amazu azasanwa ari ay’abasigaye mu mujyi. Yavuze ko abahunze ubwo AFC/M23 yavaga muri Uvira kubera ubwoba ari “abanzi” ba Leta ya Congo-Kinshasa. Ibi byateje impaka, kuko Abanyamulenge benshi babibonye nk’ubakomeretsa bwa kabiri, bahabwa izina ry’abanzi mu gihugu cyabo mu gihe barwanaga no guhangana n’inzitizi z’umutekano.
Abanyamulenge n’abaharanira uburenganzira bwa muntu bavuga ko gahunda yo gusana amazu idahagije. Bavuga ko hagomba kuba politiki y’uburenganzira busesuye, harimo kugenda no kwicara mu gihugu cyabo nta bwoba, kugira uruhare mu buzima busanzwe, ndetse no kwitabira ubukungu n’imibereho y’igihugu. “Icy’ingenzi si amazu gusa, ahubwo ni agaciro kacu nk’abaturage no kuba twagira uburenganzira bwo kubaho nta bwoba bwo kwicwa kubera inkomoko yacu.”
Kuva AFC/M23 yavanwa mu mujyi, Abanyamulenge batakigiye kwinjira mu bibazo. Kugenda mu mujyi wa Uvira no kuzamuka mu misozi y’i Mulenge biracyari ikibazo, cyane cyane mu bice bya Ndondo, i Cyohagati na Mikenke.
Abaturage bavuga ko ikibazo cyakomeje gukomera ubwo Leta ya Tshisekedi, ifashijwe na Wazalendo, yagarutse mu mujyi wa Uvira. Uretse gusenya amazu n’insengero by’Abanyamulenge, Leta yanafunze inzira zose zicamo ibicuruzwa by’ibanze bivuye Uvira bijya mu misozi y’i Mulenge, ahantu haherereye Abanyamulenge, byashyizwe mu kato n’ingabo z’u Burundi ziyobowe na Perezida Evariste Ndayishimiye.
Mu gihe Leta ya Congo yakora gahunda yo gukura Wazalendo mu mujyi wa Uvira, hitezwe ko izi nzira zose z’itumanaho z’ubucuruzi zafungurwa, hagamijwe gufasha Abanyamulenge batuye mu misozi y’i Mulenge n’ahandi bashyizwe mu kato ku bushake bwa Leta, ifashijwe na Leta y’u Burundi, Wazalendo, Imbonerakure ndetse na FDLR zafungurwa bakabona ibicuruzwa byibanze.





