AFC/M23 Yaburiye Ubutegetsi bwa Kinshasa ku Kurenga ku Gahenge
Mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatatu tariki ya 11/03/2026, Umujyi wa Goma mu Ntara ya Kivu ya Ruguru, mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), wibasiwe n’ibitero bikomeye by’ibisasu byarashwe hifashishijwe indege zitagira abapilote zizwi nka drônes. Ibi bitero byahungabanyije umutekano w’abaturage, bihitana ubuzima bw’abantu bikomeretsa abandi.
Abayobozi bo mu Ihuriro rya AFC/M23 rirwanya ubutegetsi bwa Kinshasa batangaje ko ibyo bitero ari ibikorwa by’ubugizi bwa nabi bidakwiye gukomeza kwihanganirwa, cyane cyane ko bibaye mu gihe impande zihanganye zari zarumvikanye ku kubahiriza agahenge.
Umuvugizi wa AFC/M23 mu bya politiki, Lawrence Kanyuka, yatangaje ko imibare y’agateganyo igaragaza ko abantu batatu ari bo bamaze kumenyekana ko bahitanywe n’ibi bitero. Mu bapfuye harimo n’umukozi w’umuryango mpuzamahanga utari uwa Leta wari uri mu bikorwa by’ubutabazi.
Yagize ati:
“Imibare y’agateganyo y’abahitanywe n’iki gitero cy’iterabwoba cyagabwe n’ubutegetsi bwa Kinshasa bukoresheje drône y’intambara mu Mujyi wa Goma igaragaza ko abantu batatu bamaze kumenyekana ko bapfuye, barimo n’umwe mu bakoraga ibikorwa by’ubutabazi.”
Guverineri Wungirije w’Intara ya Kivu ya Ruguru mu buyobozi bwashyizweho na AFC/M23, Manzi Willy, na we yemeje ko drônes zarashe ibisasu mu bice bitandukanye by’Umujyi wa Goma. Yavuze ko ibyo bikorwa byiswe “ukumena amaraso” byakozwe n’ubutegetsi bwa Kinshasa, asaba ko bugomba kubazwa ingaruka zabyo.
Yagize ati:
“Uru rwego rw’iburabushishozi rugaragazwa n’uruhande rwa Kinshasa ntirukwiye gukomeza guhabwa ubudahangarwa. Umuryango mpuzamahanga ntukwiye gukomeza kurebera ibi bikorwa.”
Yakomeje anenga icyo yise uburyarya bw’Umuryango Mpuzamahanga, avuga ko ukomeje guha uburenganzira ubutegetsi bwa Kinshasa bwo gukora ibikorwa byibasira abasivili, mu gihe uruhande rwa AFC/M23 rwo rushyirwaho igitutu cyo kubahiriza agahenge.
Ku rundi ruhande, Umuhuzabikorwa Wungirije wa AFC/M23, Bertrand Bisimwa, na we yagaragaje impungenge zikomeye ku bijyanye n’ibi bitero. Mu butumwa yanyujije ku mbuga nkoranyambaga, yavuze ko Umujyi wa Goma uri kwibasirwa n’ibitero bya drônes by’ingabo za leta ya Congo (FARDC).
Bisimwa yagaragaje ko ibikorwa nk’ibi byo kurenga ku gahenge bikomeje gukorwa n’ubutegetsi bwa Kinshasa bishobora gutuma AFC/M23 na yo ifata icyemezo cyo kudakomeza kubahiriza ayo masezerano.
Yagize ati:
“Uku kurenga ku gahenge gukabije gukorwa n’uruhande rwa Kinshasa bishobora gutuma natwe dufata icyemezo cyo kutongera kukubahiriza burundu, kuko twakomeje kubyirengagiza igihe kirekire.”
Ibibazo by’umutekano muke mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bimaze imyaka irenga makumyabiri, by’umwihariko mu ntara za Kivu ya Ruguru na Kivu y’Amajyepfo. Akarere kagizwe n’imitwe myinshi yitwaje intwaro ihanganye n’ingabo za leta ndetse rimwe na rimwe ikanarwana hagati yayo.
Umutwe wa M23 wongeye kugaragara cyane mu 2021 nyuma y’imyaka wari umaze udakora ibikorwa bya gisirikare ku rwego runini. Mu 2023 no mu 2024, uyu mutwe wafashe ibice byinshi byo mu Ntara ya Kivu ya Ruguru, harimo n’uturere twegereye Umujyi wa Goma, ari na wo mujyi munini w’ubucuruzi n’ubuyobozi muri ako karere.
Ihuriro rya AFC/M23 rivuga ko rirwanira uburenganzira bw’abaturage bamwe bavuga ko bamaze igihe kirekire bahohoterwa cyangwa bagashyirwa ku ruhande na leta ya Congo. Ku rundi ruhande, ubutegetsi bwa Kinshasa bushinja uyu mutwe kuba ufashwa n’ibihugu byo mu karere, ibyo AFC/M23 ihakana.
Ibitero by’indege zitagira abapilote byabaye mu Mujyi wa Goma byateye ubwoba abaturage benshi, cyane cyane ko byabereye mu mujyi utuwe cyane. Imiryango itandukanye ikorera muri ako karere yatangiye kugaragaza impungenge ku mutekano w’abaturage n’abakozi b’imiryango y’ubutabazi.
Abasesenguzi mu bya politiki n’umutekano bavuga ko niba impande zihanganye zitihutiye gusubira ku meza y’ibiganiro no kubahiriza amasezerano y’agahenge, bishobora gutuma intambara yongera gukaza umurego mu burasirazuba bwa Congo.
Mu gihe ibi bitero bikomeje kuvugisha benshi, haracyategerejwe icyo ubutegetsi bwa Kinshasa buvuga kuri ibi birego bushinjwa byo kuba bwakoresheje drônes mu kurasa ibisasu mu Mujyi wa Goma.






