AFC/M23 Yambariye Urugamba rwo Guhangana n’Ihuriro ry’Ingabo za RDC Rishinjwa Kugambirira Kurimbura Abanyamulenge muri Kivu y’Amajyepfo
Ihuriro rya politiki n’igisirikare rya AFC/M23 ryatangaje ko ryambariye urugamba ku mugaragaro, rishyira abasirikare baryo mu myiteguro ihamye yo guhangana n’ihuriro ry’ingabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) rishinjwa kugaba ibitero bigamije kurimbura no kwirukana Abanyamulenge batuye mu misozi miremire ya Kivu y’Amajyepfo, by’umwihariko mu gace ka Minembwe.
Ibi byatangajwe kuri uyu wa Kabiri, tariki ya 03/03/2026, mu itangazo ryashyizwe ahagaragara n’Umuvugizi wa AFC/M23 mu bya politiki, Lawrence Kanyuka, agaragaza ko umutekano mu bice bya Minembwe, Gakenke n’uduce tuhakikije ukomeje kuzamba bitewe n’ibitero byagabwe n’ihuriro rigizwe na FARDC, ingabo z’u Burundi (FDNB), umutwe wa FDLR, abacancuro b’abanyamahanga n’imitwe yitwaje intwaro ya Wazalendo.
Nk’uko itangazo ribisobanura, mu rukerera rwo kuri uyu wa Kabiri ahagana saa kumi n’imwe za mu gitondo (05:00), iryo huriro ryagabye ibitero rikoresheje indege zitagira abapilote (drones) ndetse n’intwaro ziremereye, rinyanyagiza ibisasu mu bice bituwe cyane.
AFC/M23 ivuga ko ibyo bitero byibasiye abaturage b’abasivile, cyane cyane abo mu bwoko bw’Abanyamulenge, ndetse n’ibirindiro byayo bya gisirikare. Iri huriro rishimangira ko ibyo bikorwa ribifata nk’umugambi mugari wo gukuraho burundu abaturage b’icyo gice, rivuga ko byahinduye isura y’intambara bikayigira iyibasira ubwoko runaka.
Mu magambo ya Lawrence Kanyuka, yagize ati:
“Ingabo za AFC/M23 zambariye urugamba rwo kurinda abaturage no gukumira umugambi uwo ari wo wose ugamije kubarimbura. Tuzahangana n’ihuriro ryose ryiyemeje kubiba urupfu mu misozi ya Kivu y’Amajyepfo.”
Ibibazo by’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC bimaze imyaka irenga makumyabiri. Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 mu Rwanda, bamwe mu bahoze mu ngabo za Leta y’u Rwanda n’Interahamwe bahungiye muri Congo bashinze umutwe wa FDLR, wakomeje gukorera mu mashyamba ya Kivu, ushinjwa ibikorwa byo guhungabanya umutekano no kwibasira abaturage b’abatutsi b’Abanyamulenge.
Mu 2012, havutse umutwe wa M23, uvuga ko washinzwe nyuma y’uko Leta ya RDC itubahirije amasezerano ya 23/03/2009 yari yaragiranye n’abarwanyi bahoze ari aba CNDP. Nyuma yo gutsindwa mu 2013, M23 yongeye kubura imirwano mu 2021, yigarurira ibice bitandukanye bya Kivu y’Amajyaruguru.
Mu 2023–2024, M23 yifatanyije n’ihuriro rya politiki ryiswe Alliance Fleuve Congo (AFC), rivuga ko rigamije impinduka za politiki, kurwanya ivangura no kurinda abaturage bavuga ko bamaze igihe kinini bahohoterwa.
Abanyamulenge, Abanye-Congo bavuga Ikinyarwanda batuye mu misozi ya Kivu y’Amajyepfo, bamaze imyaka myinshi mu bibazo by’umutekano muke, bagabwaho ibitero n’imitwe itandukanye yitwaje intwaro. Mu bihe bitandukanye, bagiye bashinjwa kuba “abanyamahanga” nubwo ari abaturage ba RDC, ibintu byakunze kubyara imvururu n’ubwicanyi.
AFC/M23 ishimangira ko urugamba rwayo rugeze ku rwego rwo kurinda ubuzima n’uburenganzira bw’Abanyamulenge, ivuga ko itazemera gukomeza kurebera mu gihe ihuriro ry’ingabo zirimo FARDC, FDLR na Wazalendo rikomeje ibikorwa byiswe ibyo kurimbura abaturage.
Imirwano ikomeje gutuma abaturage benshi bahunga ingo zabo, bamwe bakambuka imipaka, abandi bakisuganya mu misozi badafite ubufasha buhagije. Imiryango mpuzamahanga ikomeje kugaragaza impungenge ku kibazo cy’uburenganzira bwa muntu muri ako karere.
Nubwo impande zihanganye zikomeje gushimangira ko ziteguye gutsinda ku rugamba, impuguke mu bya politiki zigaragaza ko igisubizo kirambye kitazava ku mbaraga za gisirikare gusa, ahubwo ko hakenewe ibiganiro bya politiki byimbitse, byakwita ku bibazo by’ivangura, ubusugire bw’igihugu, umutekano w’abaturage n’imiyoborere iboneye.
Mu gihe intambara igenda ifata indi ntera muri Kivu y’Amajyepfo, AFC/M23 igaragaza ko yamaze gufata icyemezo cyo “kwambarira urugamba” ku mugaragaro, ivuga ko ari bwo buryo ibona bushobora guhagarika icyo yise umugambi wo kurimbura Abanyamulenge no gusenya burundu imiryango yabo mu misozi ya Minembwe.






