AFC/M23 Yatangaje ko Itazi Iby’Agahenge Katangajwe na Angola
Ihuriro rya politiki n’igisirikare rya AFC/M23 ryatangaje ko ritigeze rimenyeshwa ku mugaragaro iby’agahenge kasabwe na Angola, rishimangira ko ku ruhande rwaryo rikomeje kubahiriza no guha agaciro ibiganiro biri kubera i Doha muri Qatar.
Ibi byatangajwe nyuma y’inama yabereye i Goma, aho ubuyobozi bwa AFC/M23 bwagiranye ibiganiro n’Umuyobozi Wungirije w’Ubutumwa bw’Umuryango w’Abibumbye muri RDC, Vivian van de Perre. Muri iyo nama, iri huriro ryagaragaje ko ritigeze ritumirwa cyangwa ngo rimenyeshwe ku byemezo byafatiwe i Luanda, birimo no gusaba impande zihanganye guhagarika imirwano.
Benjamin Mbonimpa, Umunyamabanga Uhoraho wa AFC/M23, yagize ati:
“Ntabwo twigeze tumenyeshwa ibyemejwe na Angola. Twubaha kandi twubahiriza ibikorerwa i Doha. Ibibera muri Angola, ntitwatumiwe kandi ntituzi ibikubiye mu byaganiriwe.”
Umutwe wa M23 washinzwe mu 2012, ugizwe ahanini n’abahoze ari abasirikare ba CNDP binjijwe mu ngabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) nyuma y’amasezerano ya tariki ya 23/03/2009. Uwo mutwe waje kuvuga ko ayo masezerano atubahirijwe, bituma wongera gufata intwaro.
Mu mpera za 2012, M23 yafashe umujyi wa Goma, ariko iza gusubira inyuma nyuma y’igitutu cy’amahanga n’ibikorwa bya gisirikare bya Leta ya Congo ifatanyije na MONUSCO. Mu 2013, M23 yatangaje ko ihagaritse imirwano, bamwe mu bayigize bahungira mu bihugu birimo Uganda n’u Rwanda.
Nyuma y’imyaka myinshi, M23 yongeye kugaragara, ivuga ko isubiye ku rugamba kubera impamvu zirimo umutekano muke w’abaturage bavuga ururimi rw’ikinyarwanda mu Burasirazuba bwa RDC n’ukutubahirizwa kw’amasezerano. Ubu ikomeje kwigaragaza mu duce twa Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, harimo Minembwe n’ahandi.
Angola imaze igihe iyoboye inzira y’ibiganiro bya dipolomasi hagati ya Leta ya RDC n’u Rwanda, ndetse no ku kibazo cya M23, binyuze mu murongo w’ibiganiro bya Luanda. Mu minsi ishize, Luanda yasabye impande zose guhagarika imirwano guhera ku itariki ya 18/02/2026, mu rwego rwo gutanga icyuho cy’ibiganiro no kugabanya ubukana bw’intambara.
Perezidansi ya RDC yatangaje ko ishyigikiye icyo cyemezo cy’agahenge. Icyakora, ku ruhande rwa AFC/M23, bavuga ko batigeze babimenyeshwa kandi ko icyizere cyabo gishingiye ku biganiro bya Doha, aho bavuga ko byitabiriwe n’impande bireba mu buryo bwuzuye kurushaho.
AFC/M23 ivuga ko yakomeje kubahiriza agahenge kagiye kemeranywaho mu biganiro byabereye i Doha, igashinja Ingabo za Leta ya Congo (FARDC) kurenga kuri ayo masezerano kenshi. Mbonimpa yavuze ko no mu gitondo giheruka, Kinshasa yarenze ku gahenge, kandi ko babimenyesheje MONUSCO kugira ngo ikore akazi kayo mu buryo butabogamye.
Ku rundi ruhande, amakuru aturuka ku rugamba agaragaza ko ku itariki ya 13/02/2026, Ingabo za Leta zagabye ibitero mu mihana itandukanye yo muri Minembwe, ibintu byongeye kuzamura impungenge ku ireme n’ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge kasabwe.
Intambara imaze imyaka irenga icumi mu Burasirazuba bwa RDC yakomeje kugira ingaruka zikomeye ku baturage: impunzi z’imbere mu gihugu ziyongera, ibikorwa remezo birasenyuka, ubucuruzi burahagarara, n’uburenganzira bwa muntu bukomeje guhungabana.
Ababikurikiranira hafi bagaragaza ko kuba hari inzira ebyiri z’ibiganiro—iy’i Luanda iyobowe na Angola n’iy’i Doha—bishobora gutera urujijo no kudahuza impande bireba, bityo bikadindiza inzira y’amahoro. Basaba ko habaho guhuza imbaraga zose z’amahanga n’akarere kugira ngo ibiganiro bigirweho uruhare n’impande zose, mu mucyo no mu bwumvikane busesuye.
Mu gihe AFC/M23 ivuga ko itazi iby’agahenge kasabwe na Angola, ikomeje gushimangira ko yiteguye gukomeza ibiganiro bya Doha. Icyakora, amahoro arambye azagerwaho ari uko impande zose zemeye guhagarika imirwano by’ukuri, zigashyira imbere inyungu z’abaturage bamaze igihe kinini barokamwe n’intambara.






