Amagambo ya Gen. Mayele ku Banyamulenge Yakongeje Impungenge ku Bumwe n’Amahoro muri RDC
Amagambo aherutse gutangazwa na Mayele Rashindi, umusirikare mukuru mu Ngabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), ubu wiyita jenerali mu mutwe wa Wazalendo, yateje impaka zikomeye n’impungenge mu gihugu no ku rwego mpuzamahanga. Mu mvugo ye ari i Baraka muri Kivu y’Amajyepfo, Rashindi yavuze ko Abanyamulenge atari Abanyekongo, abita Abanyarwanda, asaba ko basubizwa mu Rwanda, anatangaza ko uzabavugira azafatwa nk’“umwanzi”.
Aya magambo, avugwa mu bihe igihugu kirimo umutekano muke mu burasirazuba, afatwa na benshi nk’ashobora gukongeza urwango rushingiye ku moko, guteza imvururu, no guhungabanya imbaraga zose zigamije amahoro n’ubwiyunge.
Mu mategeko ya RDC, ubwenegihugu bugenwa n’Itegeko Nshinga n’amategeko abigenga, atandukanye n’imvugo z’abantu ku giti cyabo cyangwa imitwe yitwaje intwaro. Abanyamulenge ni Abanyekongo batuye mu misozi y’i Mulenge muri Kivu y’Amajyepfo, bafite amateka n’imizi imaze ibinyejana muri icyo gihugu. Ibyemezo byinshi bya Leta, inyandiko z’amateka, n’isesengura ry’impuguke byemeza ko ubwenegihugu butashingira ku moko cyangwa ku mvugo z’urwango.
Amagambo asaba ko abaturage “basubizwa” mu kindi gihugu, cyangwa ko ababavugira bafatwa nk’abanzi, anyuranyije n’amahame mpuzamahanga arengera ikiremwamuntu, arimo amasezerano ya Loni abuza ivangura n’iyirukanwa rishingiye ku bwoko, ku rurimi cyangwa ku nkomoko.
Ikibazo cy’ubwenegihugu n’uburenganzira bw’Abanyamulenge kimaze igihe kirekire. Mu bihe bya bakoloni na nyuma yabyo, habayeho kwitiranya amateka, politiki zishingiye ku moko, n’ikoreshwa ry’irondaruhu mu nyungu za politiki n’intambara. Ibi byagize ingaruka zikomeye ku mutekano wabo, aho bagiye bahura n’itotezwa, iyicwa ry’abasivili, iyamburwa ry’ubutaka, n’iyimurwa ku gahato mu bihe bitandukanye.
Nubwo hari igihe Leta yagiye ifata imyanzuro igamije gusobanura ubwenegihugu, imvugo n’ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro byakomeje kubangamira ituze n’ukwizera abaturage bafitiye inzego z’igihugu.
Imvugo nk’izi zishobora:gukongeza urugomo no gutuma abasivili baba mu kaga;gusenya imbaraga z’ubwiyunge, ibiganiro bya politiki n’amahame y’amahoro;kwangiriza RDC mu isura mpuzamahanga, mu gihe amahanga akomeje gushakisha ubufasha n’ubuvugizi mu gukemura ibibazo by’umutekano.
Barasaba ko inzego za Leta zitandukanya n’iyi mvugo, zigafata ingamba zo kurinda abasivili bose nta vangura, no gukurikirana amagambo n’ibikorwa bishobora kuba ibyaha hakurikijwe amategeko.
Mu gihe uburasirazuba bwa RDC bukomeje guhura n’intambara n’imitwe yitwaje intwaro, ubuyobozi bufite inshingano zo kwimakaza imvugo ihuza, yubahiriza amategeko n’uburenganzira bwa muntu. Amahoro arambye azagerwaho binyuze mu:kugendera ku mategeko no kuyubahiriza kuri bose;kwigira ku mateka no kuyasesengura mu kuri;gushyira imbere ubumwe bw’Abanyekongo aho gushingira ku moko cyangwa ku nkomoko.
Amagambo ya Mayele Rashindi agaragaza ikibazo gikomeye cy’imvugo y’urwango gikwiye kwamaganwa, mu nyungu z’amahoro, umutekano n’ejo hazaza h’Abanyekongo bose.
