Amayobera ku Iturika ry’Intwaro ku Musaga: Imibare Itavugwaho Rumwe n’Agahinda k’Ababuze Ababo Bikomeje Gushimangira Ibibazo
Nyuma y’icyumweru kirenga habaye impanuka ikomeye y’iturika ry’ububiko bw’intwaro z’igisirikare cy’u Burundi, riherereye mu gace ka Musaga mu murwa mukuru wa Bujumbura, haracyagaragara urujijo rwinshi ku mibare nyakuri y’abahitanywe n’iri sanganya, mu gihe abaturage n’imiryango yabuze ababo bagikomeje gusaba ukuri n’ubutabera.
Iri turika ryabaye tariki ya 31/03/2026, rikurikirwa n’inkongi y’umuriro ikomeye yatumye ibisasu biturika mu buryo bwakwirakwiye mu duce duturanye n’aho ububiko buherereye. Abaturage benshi bari batuye hafi y’icyo kigo cya gisirikare bagizweho ingaruka zikomeye; bamwe bahasiga ubuzima, abandi barakomereka bikabije, mu gihe n’imitungo myinshi yangiritse.
Amakuru yatangajwe ku mugaragaro n’igisirikare cy’u Burundi, anyujijwe ku muvugizi wacyo Brigadier General Gaspard Baratuza, yagaragaje ko abahitanywe n’iri turika ari 13, anasobanura ko icyateye iryo sanganya ari ikibazo cy’amashanyarazi cyateje inkongi. Icyakora, amakuru yigenga aturuka ku banyamakuru n’imiryango itandukanye, arimo n’icyegeranyo cy’igitangazamakuru cya Sos Media, agaragaza ko uwo mubare ushobora kuba uri hasi cyane ugereranyije n’ukuri, aho bivugwa ko abahitanywe bashobora kugera hafi kuri 80.
Ibi binyuranye mu mibare byatumye hibazwa byinshi ku mucyo w’amakuru atangwa n’inzego za Leta, ndetse bituma bamwe bakeka ko hari amakuru ashobora kuba ahishwa cyangwa adatangazwa uko yakabaye. Kugeza ubu, nta mubare wa nyuma uratangazwa ku mugaragaro, ibintu bikomeje gutuma icyizere cy’abaturage ku nzego z’ubuyobozi kigabanuka.
Nyuma y’iyi mpanuka, inzego z’umutekano zatangiye iperereza ryimbitse, rikurikirwa n’ifatwa ry’abantu batandukanye bakekwaho kugira uruhare mu byabaye cyangwa uburangare. Mu bafashwe harimo umupolisi wari uri ku burinzi muri iryo joro, umusirikare wo ku rwego rwa sous-officier, ndetse n’umukozi wari ushinzwe ububiko bw’amasasu. Ibi byafashwe na bamwe nk’ikimenyetso cy’uko hari ibitarasobanutse neza ku cyateye iryo turika.
Hari kandi amakuru yagiye akwirakwira mu baturage avuga ku gitero cy’indege zitagira abapilote (drones), nubwo ubuyobozi bw’u Burundi bwabihakanye, bukomeje gutsimbarara ku mpamvu y’impanuka ishingiye ku mashanyarazi.
Ku rundi ruhande, ikibazo cy’indishyi ku miryango y’ababuze ababo ndetse n’abangirijwe imitungo gikomeje guteza impaka. Umuvugizi w’igisirikare yatangaje ko nta ndishyi zizahabwa abagizweho ingaruka, asobanura ko ibyabaye ari impanuka itatewe n’ubushake bw’umuntu, ndetse anashimangira ko abaturage batuye hafi y’icyo kigo cya gisirikare babikoze mu buryo bunyuranyije n’amabwiriza y’umutekano.
Icyakora, iri jambo ryakiriwe nabi n’abaturage, aho benshi babona ko Leta ifite inshingano zo kurinda abaturage no kubitaho mu gihe bagizweho ingaruka n’ibikorwa byayo cyangwa ibikoresho byayo by’umutekano.
Kugeza ubu, ubuzima mu gace ka Musaga buracyari mu bihe bitoroshye, aho abaturage bamwe bagizweho ingaruka n’ihungabana, abandi bakaba batarabona aho bakinga umusaya nyuma yo gusenyerwa. Iperereza rirakomeje, ariko haracyari icyuho mu gusobanura neza icyabaye, kumenya umubare nyakuri w’abahitanywe n’iri turika, no gufata ingamba zifatika zo gukumira ko ibyabaye byazongera kubaho.
Iyi mpanuka yongeye kwibutsa akamaro ko gukaza ingamba z’umutekano ku bubiko bw’intwaro, cyane cyane mu bice bituwe n’abaturage benshi, ndetse no gutanga amakuru mu mucyo, mu rwego rwo kugarura icyizere cy’abaturage no kubaha uburenganzira bwabo bwo kumenya ukuri.






