Amerika yongeye kugaragaza ibisabwa kugira ngo amahoro arambye agaruke mu Burasirazuba bwa RDC
Umujyanama wa Donald Trump ku bibazo bya Afurika, Massad Boulos, yatangaje ko gushakira umuti intambara imaze igihe mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ari ikibazo gikomeye kandi gisaba ubwitonzi budasanzwe, bitewe n’imizi yacyo imaze igihe kirekire.
Yabitangaje mu ijambo yavugiye mu nama y’Akanama ka Loni gashinzwe umutekano ku isi, aho hanatanzwe raporo y’ubuyobozi bwa MONUSCO, ubutumwa bwa Loni bushinzwe kugarura amahoro muri RDC.
Boulos yagaragaje ko iki kibazo kidashobora gukemurwa mu gihe gito, ashimangira ko gikenera “ubwitonzi, kwirinda guhubuka n’ubufatanye bw’impande zose bireba, harimo ibihugu bya Afurika n’amahanga muri rusange.” Yongeyeho ko ibisubizo birambye bizava mu biganiro byimbitse no mu kwizerana hagati y’impande zishyamiranye.
Agaruka ku masezerano y’amahoro yabereye i Washington hagati ya RDC n’u Rwanda, Boulos yavuze ko yari intambwe ikomeye igamije kubaka icyizere hagati y’ibihugu byombi. Ayo masezerano yashyizweho umukono n’Abaperezida Félix Tshisekedi na Paul Kagame, agamije kugabanya umwuka mubi no guteza imbere ibiganiro.
Nubwo bimeze bityo, ibikorwa by’intambara byakomeje, bigaragaza icyuho gikomeye hagati y’ibyemeranyijweho n’ishyirwa mu bikorwa ryabyo. Ibi byerekana ko inzira y’amahoro ikiri ndende kandi igoranye.
Uretse ubuhuza bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, hari n’izindi mbaraga mpuzamahanga zikomeje gushyirwa mu bikorwa. Muri zo harimo ibiganiro biri kubera i Doha muri Qatar hagati ya Leta ya RDC n’umutwe wa M23, umaze imyaka irenga icumi ufitanye amakimbirane n’ubutegetsi bwa Kinshasa.
Hari kandi n’ubuhuza buyobowe na João Lourenço hamwe na Faure Gnassingbé mu izina ry’Umuryango w’Ubumwe bwa Afurika, aho hahurira impande zitandukanye zirimo imitwe yitwaje intwaro, imiryango itari iya Leta n’abahuza mu bya dipolomasi.
Boulos yavuze ko izi mbaraga zose “zuzuzanya kandi ari ingenzi,” ashimangira ko Amerika izakomeza gushyigikira ishyirwa mu bikorwa ryazo.
Mu magambo akomeye, Boulos yanenze u Rwanda arushinja kugira uruhare mu gukomeza ubushyamirane, cyane cyane arushinja gufasha umutwe wa M23, ibyo u Rwanda rumaze igihe ruhakana. Yavuze ko ibi bihabanye n’inshingano zashyizweho n’amasezerano ya Washington.
Kubera iyo mpamvu, Leta Zunze Ubumwe za Amerika yafashe icyemezo cyo gufatira ibihano bamwe mu basirikare bakuru b’u Rwanda. Icyakora, u Rwanda rwahise rwamagana ibyo bihano, ruvuga ko bibogamye kandi bidatanga ishusho nyayo y’uko ibintu bimeze ku rugamba.
Mu itangazo ryarwo, Guverinoma y’u Rwanda yagaragaje ko ibikorwa bya gisirikare bya RDC, birimo gukoresha drones n’ibitero byo ku butaka, ari byo byarenze ku masezerano y’agahenge, bigakomeza guteza impfu z’abasivili.
Boulos yasabye ko ingabo z’u Rwanda zava ku butaka bwa RDC, anashimangira ko hakwiye kubahirizwa ubusugire n’ubwigenge bw’iki gihugu. Ku rundi ruhande, yasabye Leta ya RDC kurandura umutwe wa FDLR, ushinjwa guhungabanya umutekano w’u Rwanda.
Yagize ati: “Izi ngamba zombi ni ingenzi kugira ngo tugere ku mahoro arambye no kugabanya impungenge z’umutekano muke muri aka karere.”
Mu gusoza, yagaragaje ko kugarura ubutegetsi bwuzuye bwa Leta mu ntara za Kivu ari ingenzi cyane, cyane cyane mu gihe umutwe wa AFC/M23 ukomeje gushimangira imiyoborere mu duce ugenzura.
Yongeyeho ko abaturage ba Congo bakwiye guhabwa ubuyobozi bwemewe n’amategeko, bubaha uburenganzira bwabo, bukabarindira umutekano kandi bukabafasha kugera ku iterambere rirambye.
Iyi nkuru igaragaza ko ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC ari uruhurirane rw’amateka maremare, inyungu z’ibihugu n’imitwe yitwaje intwaro. Nubwo hari ibiganiro byinshi biri gukorwa, amahoro arambye azasaba ubushake bwa politiki, kubahana hagati y’ibihugu no gushyira imbere inyungu z’abaturage kurusha izindi nyungu zose.






