AU yananiwe guhuriza hamwe Afurika mu gushyigikira kandidatire ya Macky Sall mu matora yo kuyobora Loni
Mu gihe isi ikomeje kwitegura impinduka zikomeye mu buyobozi bw’Umuryango w’Abibumbye (Loni), Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) wananiwe kugera ku mwanzuro umwe ku gushyigikira kandidatire y’uwahoze ari Perezida wa Sénégal, Macky Sall, wiyamamarije kuyobora uyu muryango mpuzamahanga.
Amakuru yatangajwe n’ikinyamakuru Jeune Afrique agaragaza ko ibihugu byinshi byo muri Afurika—birimo nibura 20 bitatangajwe amazina—byanze gushyigikira kandidatire ya Sall, bigatuma atabona ubwiganze bwa bibiri bya gatatu (2/3) bwamajwi bwari bukenewe kugira ngo ahabwe umugisha wo guhagararira Afurika muri iri rushanwa rikomeye.
Kandidatire ya Macky Sall yari yashyigikiwe ku rwego rwa dipolomasi n’ubuyobozi bwa AU, aho yatanzwe ku mugaragaro n’Umukuru w’Igihugu cy’u Burundi, unafite inshingano zo kuyobora AU muri manda y’umwaka umwe. Gusa, nubwo hari icyizere cy’uko Afurika ishobora kwishyira hamwe, byarangiye ibihugu byinshi bitabyemeye, bigaragaza ukutumvikana gukomeye mu bihugu bigize uwo muryango.
Impamvu nyamukuru zateye uku kudashyigikirana ntizatangajwe ku mugaragaro, ariko abasesenguzi bagaragaza ko zishobora kuba zishingiye ku nyungu za dipolomasi zitandukanye, amarushanwa ashingiye ku turere, ndetse n’icyifuzo cyo gushyigikira abandi bakandida baturuka mu bindi bice by’isi.
Umwanya w’Umunyamabanga Mukuru wa Loni uteganyijwe gutangira manda nshya mu kwezi kwa mbere 2027, usimbura uriho ubu, António Guterres. Nk’uko bisanzwe, abakandida batangwa n’ibihugu cyangwa imiryango mpuzamahanga, ariko hakaba hari n’umuco utanditse wo gusaranganya uyu mwanya hashingiwe ku turere tw’isi.
Kugeza ubu, hari impaka zikomeye ku bijyanye n’aho umuyobozi utaha agomba guturuka. Bamwe bavuga ko igihe kigeze ngo uyu mwanya uhabwe Amerika y’Amajyepfo, mu gihe abandi bashyigikiye ko Loni yayoborwa n’umugore ku nshuro ya mbere mu mateka yayo.
Mu bandi bakandida bamaze kwigaragaza muri iri rushanwa harimo:
Michelle Bachelet, wabaye Perezida wa Chile kandi akaba yarigeze no kuyobora urwego rwa Loni rushinzwe uburenganzira bwa muntu;
Rafael Grossi, uyobora Ikigo Mpuzamahanga gishinzwe Ingufu za Nucléaire (IAEA);
Rebeca Grynspan, wabaye Visi Perezida wa Costa Rica akaba n’Umunyamabanga Mukuru wa UNCTAD;
Virginia Gamba, umudipolomate w’umunya-Argentine ufite ubunararibonye mu bibazo by’umutekano n’abana mu ntambara.
Kunanirwa gushyigikira umukandida umwe bishobora kugabanya ijwi rya Afurika ku ruhando mpuzamahanga, cyane cyane mu gihe ibindi bice by’isi byo bikomeje kwishyira hamwe ku bakandida babyo. Ibi bishobora no gutuma amahirwe y’uko Afurika yabona uwo mwanya agabanuka, nubwo ifite abakandida bafite ubunararibonye.
Mu mateka ya Loni, Afurika ntirabasha kugeza n’umwe ku mwanya w’Umunyamabanga Mukuru, ibintu bituma iri rushanwa rifatwa nk’amahirwe akomeye yo kongera ijambo ryayo ku rwego mpuzamahanga.
Icyemezo cya AU cyo kutishyira hamwe ku gushyigikira kandidatire ya Macky Sall kigaragaza imbogamizi Afurika igihura na zo mu kwiyubaka nk’ijwi rimwe ku ruhando mpuzamahanga. Mu gihe amatora akomeje kwegera, haracyari amahirwe yo kongera gusuzuma ingamba no gushaka uko Afurika yakwihuza kugira ngo itazigera isigara inyuma mu byemezo bikomeye bireba isi.






