“Ibiganiro by’Abanye-Congo n’inzira y’agakiza” – Rumenge
Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje kunyura mu bihe bikomeye, byuzuyemo ibibazo byugarije igihugu mu ngeri zitandukanye zirimo politiki, ubukungu, imibereho myiza y’abaturage n’umutekano. Ibi bibazo byagiye byiyongera uko imyaka ishira, bigira ingaruka zikomeye ku bumwe bw’igihugu no ku mibereho y’abaturage benshi.
Mu bitekerezo byatanzwe na Rumenge Rugeyo Olivier, wigeze kuba umukandida ku mwanya w’intumwa ya rubanda mu Nteko Ishinga Amategeko (député national) mu gace ka Fizi, yagaragaje ko igihugu kiri mu kibazo cy’uruhurirane, aho inzego zitandukanye z’ubuzima bw’igihugu zose zugarijwe n’ibibazo bikomeye. Yashimangiye ko ibi bibazo byabayeho mu bihe byashize no muri iki gihe, ariko ko ubu ikibazo kitakiri icya politiki gusa, ahubwo cyahindutse icy’igihugu muri rusange.
Uyu munyapolitiki yagaragaje ko, mu mateka ya RDC, ibibazo byagiye bikemurwa hifashishijwe imbaraga za gisirikare cyangwa igitutu mpuzamahanga, ariko akemeza ko ubwo buryo butigeze butanga umusaruro urambye. Aha ni ho ashingira avuga ko ibiganiro by’Abanye-Congo (dialogue inter-congolais) ari byo byonyine bishobora gutanga igisubizo kirambye ku bibazo byugarije igihugu.
Nk’uko abivuga, ibi biganiro byakagombye guhuza impande zose zifite aho zihuriye n’ubuzima bw’igihugu: ubutegetsi buriho, abatavuga rumwe na bwo, imitwe ya politiki, sosiyete sivile, amadini, ndetse n’amatsinda yitwaje intwaro, hagamijwe gushakira hamwe umuti w’ibibazo bishingiye ku miyoborere, umutekano n’imibereho y’abaturage.
Rumenge Rugeyo Olivier anashimangira cyane uruhare rw’urubyiruko, avuga ko ari rwo rugize umubare munini w’abaturage ba RDC kandi ari na rwo rwibasiwe cyane n’ingaruka z’ibi bibazo, zirimo ubushomeri, umutekano muke, kwimurwa mu byabo n’iyangirika ry’icyizere cy’ejo hazaza. Avuga ko guha urubyiruko umwanya mu biganiro no mu byemezo by’igihugu byafasha kugarura icyizere no kubaka ejo hazaza heza kandi hagera kuri bose.
Mu rwego rw’amateka, RDC imaze imyaka myinshi igaragaramo amakimbirane ashingiye ku mutungo kamere, imiyoborere idahwitse n’ingaruka z’intambara zo mu karere. Ibi byagize uruhare mu gucamo ibice sosiyete no guha intege imyumvire yo kutizerana hagati y’abaturage n’abayobozi. Ni muri urwo rwego igitekerezo cyo gusubira ku meza y’ibiganiro gifatwa nk’intambwe ikomeye yo kongera kubaka icyizere no gusana igihugu cyakomerekejwe n’imyaka myinshi y’umutekano muke.
Mu gusoza, Rumenge Rugeyo Olivier asaba Abanye-Congo bose, cyane cyane urubyiruko, kudacika intege no gufata iya mbere mu gushaka ibisubizo by’amahoro. Yemeza ko ejo hazaza ha RDC hatubakiwe ku ntambara n’amacakubiri, ahubwo hubakiwe ku biganiro byimbitse, ubufatanye n’icyerekezo gihuriweho n’abaturage bose.
