Ibyo RDC Yatangaje ku Banyapolitiki Babiri Bafunzwe Byateje Impaka Zikomeye
Mu gihe hakomeje kuvugwa ku ifungwa ry’abanyapolitiki babiri bakomeye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ari bo Aubin Minaku na Emmanuel Ramazani Shadary, Umuyobozi wa Mbere Wungirije w’Inteko Ishinga Amategeko y’icyo gihugu, Jean-Claude Tshilumbayi, yatangaje ko abo banyapolitiki bafungiwe mu buzima bwiza kandi buboneye, ahakana ibivugwa ko bafunzwe nabi.
Ibi yabivugiye mu itangazo rigenewe abanyamakuru, aho yagize ati: “Minaku na Shadary bari mu mibereho yemewe rwose. Nta muntu n’umwe ukwiriye kuvuga ko bafashwe nabi. Bafite aho kuba heza, babona ibyo kurya kandi bafite n’ibihe byo kuruhuka. Mu by’ukuri, baruta wowe nanjye, kuko twe tuba mu mazu yacu arimo imibu.”
Aya magambo yahise akwirakwira mu bitangazamakuru no ku mbuga nkoranyambaga, atera impaka ndende mu banyapolitiki, imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ndetse no mu baturage muri rusange.
Aubin Minaku ni umwe mu banyapolitiki bamaze igihe kinini muri politiki ya RDC. Yabaye Perezida w’Inteko Ishinga Amategeko kuva mu 2012 kugeza mu 2019, mu gihe cy’ubutegetsi bwa Joseph Kabila. Azwi nk’umwe mu bari inkingi za mwamba z’ishyaka PPRD (Parti du Peuple pour la Reconstruction et la Démocratie), ryashinzwe na Kabila.
Na ho Emmanuel Ramazani Shadary yabaye Minisitiri w’Umutekano w’Imbere mu gihugu, nyuma aza kuba umukandida ku mwanya w’Umukuru w’Igihugu w’ishyaka rya Kabila mu matora yo mu 2018. Nubwo atatsinze ayo matora yegukanywe na Félix Tshisekedi, yakomeje kuba umwe mu banyapolitiki bafite ijambo rikomeye mu ihuriro ry’amashyaka FCC (Front Commun pour le Congo).
Ifungwa ry’aba bagabo bombi rifatwa na bamwe nk’ikimenyetso cy’ihindagurika rikomeye muri politiki ya RDC, cyane cyane mu mubano w’imitwe ya politiki yahanganaga nyuma y’amatora yo mu 2018 n’ivugururwa ry’imikoranire hagati ya FCC n’ubutegetsi bwa Tshisekedi.
Nubwo ubuyobozi bw’Inteko Ishinga Amategeko buvuga ko Minaku na Shadary bafungiwe ahantu heza kandi hubahiriza amategeko, hari imiryango imwe n’imwe iharanira uburenganzira bwa muntu isaba ko habaho igenzura ryigenga kugira ngo hamenyekane ukuri ku mibereho yabo.
Mu mategeko ya RDC no mu masezerano mpuzamahanga icyo gihugu cyashyizeho umukono, harimo kubahiriza uburenganzira bw’abafungwa, kubaha ubuzima bwabo, kubaha ubuvuzi n’icyubahiro cyabo. Ni muri urwo rwego amagambo ya Tshilumbayi yafashwe na bamwe nk’ashaka guhumuriza rubanda, mu gihe abandi bayabonamo imvugo ishobora gufatwa nk’isesereza cyangwa igereranya ridakwiye ku mibereho y’infungwa muri RDC.
Iki kibazo kije mu gihe RDC iri mu bihe by’impinduka zikomeye mu miyoborere no mu mikoranire y’imitwe ya politiki. Abasesenguzi bavuga ko ifungwa ry’abahoze ari abambari bakomeye ba Kabila rishobora gusobanura gukomera kw’ubutegetsi buriho no gushimangira gahunda zabwo, mu gihe abandi babona ko rishobora kongera umwuka mubi hagati y’abashyigikiye impande zitandukanye.
Uko byagenda kose, amagambo ya Jean-Claude Tshilumbayi yamaze gutera impaka ku rwego rw’igihugu, ashyira mu majwi uburyo abari mu myanya ikomeye bafatwa iyo bagejejwe imbere y’ubutabera, n’uko rubanda rusanzwe rubibona.
Ibi byose bigaragaza ko politiki ya RDC ikomeje kuba urubuga rw’impinduka n’ihangana, aho buri gikorwa cyangwa ijambo by’umuyobozi bishobora guhinduka ingingo ikomeye mu mpaka za rubanda.







