Ihurizo Rikomeye Hagati ya Kinshasa na AFC/M23 mu Nama Ziteganyijwe mu Busuwisi
Ihuriro rya AFC/M23 ryatangaje ko ryamaze kohereza intumwa mu gihugu cy’u Busuwisi mu rwego rwo kwitabira ibiganiro by’amahoro biteganyijwe hagati yaryo na Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ariko rinashinja ubuyobozi bwa Kinshasa gukomeza ibikorwa by’intambara bishobora kudobya iyo gahunda.
Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara tariki ya 09/04/2026, AFC/M23 yavuze ko nubwo yemeye inzira y’ibiganiro bya dipolomasi, ingabo za Leta ya RDC zikomeje kugaba ibitero mu bice igenzura, cyane cyane muri teritwari ya Masisi, ahitwa Nyabyondo na Gahira. Ibyo bitero bivugwa ko bikorwa hifashishijwe indege za gisirikare n’intwaro ziremereye, bikaba byateye impungenge ku mutekano w’abaturage.
Umuvugizi wa AFC/M23, Lawrence Kanyuka, yavuze ko kuva tariki ya 08/04/2026, ibikorwa bya gisirikare byakajijwe, bituma abaturage bakomeza kuba mu bwoba no mu buzima butekanye buke. Yagize ati: “Ibitero bikomeje n’ubukana buteye impungenge, bituma abaturage babaho mu bwoba buhoraho.”
AFC/M23 ishinja Leta ya RDC gukoresha “politiki y’impande ebyiri”, aho ku ruhande rumwe igaragaza ubushake bwo kuganira, ariko ku rundi igakomeza ibikorwa by’intambara. Iri huriro rivuga ko ibi bishobora kuba ari uburyo bwo kuyobya uburari umuryango mpuzamahanga, mu gihe ibikorwa byo ku rugamba bikomeje gutwara ubuzima bw’abasivili.
Ku rundi ruhande, AFC/M23 yongeye gushimangira ko yiteguye gukemura amakimbirane binyuze mu nzira ya politiki, ariko ikanavuga ko idashobora kureka kurinda abaturage n’imitungo yabo mu gihe ivuga ko batewe n’ingabo za Leta.
Ibi biganiro by’amahoro biteganyijwe kubera mu Busuwisi kuva tariki ya 13 kugeza ku ya 17/04/2026, bikaba byitezweho gutanga icyizere ku ihagarikwa ry’imirwano imaze igihe mu burasirazuba bwa RDC. Ibi biganiro bibaye nyuma y’ibyabereye i Doha muri Qatar, byahuzaga impande zombi ku bufatanye n’ibihugu n’imiryango mpuzamahanga, irimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe.
Gusa kwimurira ibi biganiro mu Busuwisi byatewe ahanini n’impamvu z’umutekano n’ihungabana ry’akarere k’Uburasirazuba bwo Hagati kuva mu kwezi kwa kabiri 2026, byagize ingaruka ku mikorere y’ibiganiro byaberaga muri Qatar.
Kugeza ubu, icyizere cy’amahoro kiracyari gike bitewe n’uko impande zombi zikomeje gushinjanya no kudacika ku mirwano. Ibi bigaragaza ko nubwo inzira ya dipolomasi iri kugeragezwa, ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC gikomeje kuba ingorabahizi isaba ubushake bwa politiki n’ubufatanye bwimbitse bw’amahanga.
Abasesenguzi bagaragaza ko amahirwe y’uko ibi biganiro byatanga umusaruro azaterwa ahanini n’uko habaho guhagarika imirwano by’agateganyo (cessez-le-feu), ndetse no kubaka icyizere hagati y’impande zihanganye. Bitabaye ibyo, ibiganiro bishobora kurangira nta cyemezo gifatika gifashweho.
Mu gihe abaturage bo muri Masisi n’ahandi hakomeje imirwano bakomeje guhura n’ingaruka zikomeye zirimo kwimurwa, kubura ibiribwa n’umutekano muke, amahanga akomeje gusabwa gushyira igitutu ku mpande zombi kugira ngo zubahirize amategeko mpuzamahanga arengera abasivili.
Ibiganiro byo mu Busuwisi bishobora kuba amahirwe mashya yo kugera ku mahoro arambye mu burasirazuba bwa RDC, ariko bizasaba impinduka zifatika ku mpande zombi—zirimo guhagarika imirwano, kubahana no gushyira imbere inyungu z’abaturage kuruta iz’intambara. Niba ibyo bitubahirijwe, iyi nama ishobora kuba indi ntambwe itagira umusaruro mu rugendo rurerure rwo gushaka amahoro muri aka karere.






