Imirwano hagati ya AFC/M23 na FARDC yateye ubwoba abaturage muri Kivu y’Amajyaruguru
Mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere, tariki ya 13/04/2026, haravugwa ituze rito mu duce twa Kalembe na Kalonge, duherereye ku mupaka uhuza teritwari za Masisi na Walikale, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Ibi bibaye nyuma y’imirwano ikaze yahuje ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) n’ingabo za FARDC zifatanyije n’imitwe ya Wazalendo na FDLR.
Amakuru atandukanye ava muri aka gace agaragaza ko iyi mirwano yatangiye mu masaha ya nijoro ku Cyumweru, ahagana saa mbiri, ubwo abarwanyi ba Wazalendo bagabaga igitero ku birindiro bya AFC/M23. Ibi byakurikiwe n’amasasu menshi yamaze umwanya munini, ateza ubwoba bukomeye mu baturage b’abasivili, benshi bahitamo kuguma mu ngo zabo batinya gusohoka.
Imibare y’ibanze igaragaza ko byibuze abantu babiri bahasize ubuzima, bose ari abasivili. Uretse impfu, hanavuzwe ibikorwa by’ubusahuzi byabaye muri icyo gihe cy’imirwano, bikaba byarushijeho guhungabanya abaturage basanzwe barugarijwe n’umutekano muke.
Nubwo mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere imirwano yari yahagaze, umwuka ukomeje kuba mubi muri utu duce. Abaturage bagaragaza impungenge zikomeye z’uko imirwano ishobora kongera kubura igihe icyo ari cyo cyose. Amakuru amwe yemeza ko FARDC n’abarwanyi ba Wazalendo basubiye inyuma bava muri utu duce, bigatuma AFC/M23 igenzura utu duce mu buryo bwuzuye.
Iyi mirwano ibaye mu gihe uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bukomeje kuba mu bibazo bikomeye by’umutekano, by’umwihariko mu turere twa Masisi na Walikale, dusanzwe ari indiri y’imirwano ihoraho hagati ya AFC/M23 na FARDC n’abambari bayo.
Intara ya Kivu y’Amajyaruguru imaze imyaka myinshi iri mu bibazo by’umutekano muke, bituruka ku mpamvu zitandukanye zirimo amateka y’intambara zakurikiye Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, ubwinshi bw’umutungo kamere wifuzwa n’imitwe itandukanye, ndetse n’ivuka n’ihindagurika ry’imitwe myinshi yitwaje intwaro irimo Wazalendo.
Umutwe wa M23, umwe mu ifite imbaraga muri aka karere, wongeye kubura mu buryo bukomeye kuva mu 2021 nyuma y’imyaka wari waracecetse, ukaba ushinjwa n’ubutegetsi bwa Congo gufashwa n’ibihugu byo mu karere—ibirego uyu mutwe utera utwatsi. Ku rundi ruhande, Wazalendo ni izina rusange rihabwa imitwe y’abaturage yishyize hamwe ivuga ko irengera igihugu, nubwo ibikorwa byayo bishinjwa guhungabanya umutekano w’abasivili.
Akarere ka Masisi na Walikale gafite akamaro kanini ku mpamvu z’ubukungu, bitewe n’uko gakungahaye ku mabuye y’agaciro nka coltan na zahabu, bigatuma kaba isoko y’amakimbirane ahoraho.
Abaturage bo muri utu duce bakomeje kuba mu buzima bugoye, burangwa no kwimurwa kenshi, gutakaza imitungo, no guhora mu bwoba. Imiryango mpuzamahanga ikomeje gusaba impande zose zishyamiranye gushyira imbere ibiganiro bya politiki kugira ngo haboneke amahoro arambye.
Nubwo hari ituze ry’agateganyo ryagaragaye muri iki gitondo, abasesenguzi bemeza ko igihe cyose impamvu z’izi ntambara zitakemuwe burundu, aka karere kazakomeza kuba isibaniro ry’imirwano ishobora kongera kubura igihe icyo ari cyo cyose.





