Imirwano Ikaze muri Nyamaboko: AFC/M23 Yigaruriye Mulema n’Utundi Duce Twinshi
Imirwano ikomeye yabaye kuri uyu wa Gatanu tariki ya 27/02/2026 muri teritwari ya Masisi, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (RDC), yumvikanyemo urusaku rw’intwaro ziremereye n’izoroheje mu gace ka Nyamaboko. Iyi mirwano yasize ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) rifashe agace ka Mulema nyuma yo guhangana bikomeye n’ingabo za Leta ya Congo (FARDC), zifatanyije n’imitwe yitwaje intwaro izwi ku izina rya Wazalendo na FDLR.
Amakuru aturuka mu baturage n’andi masoko yigenga ahuriza ku kuba AFC/M23 yongeye kwigarurira agace ka Mulema, kari muri gurupema ya Nyamaboko ya Mbere. Mulema iherereye mu ntera itarenze kilometero icumi uvuye muri santere za Kazinga na Ngululu, ahafite akamaro mu igenzura ry’imihanda n’imigenderanire y’uturere two mu majyaruguru ya Masisi.
Agace ka Mulema gafatwa nk’ahantu hafite inyungu zikomeye mu rwego rwa gisirikare kuko kegereye imihanda ihuza ibice bitandukanye bya Masisi n’uturere twegeranye. Kugenzura Mulema biha uruhande ruyifashe ubushobozi bwo gukurikirana no kugenzura ingendo z’ingabo n’ibikoresho bya gisirikare, ndetse n’itangwa ry’ibiribwa n’ibindi bikenerwa mu gihe cy’imirwano.
Nyamaboko ubwayo ni kamwe mu duce twinshi twagiye duhinduranya amaboko mu mezi ashize, bitewe n’imirwano ihoraho hagati ya AFC/M23 n’ingabo za Leta. Kuba Mulema yongeye kugwa mu maboko ya AFC/M23 bishobora kugira ingaruka ku mutekano wa Kazinga na Ngululu, ndetse bikongera igitutu ku ngabo za Leta ziri muri aka karere.
Teritwari ya Masisi ni imwe mu zimaze imyaka myinshi zibasiwe n’intambara z’urudaca mu burasirazuba bwa RDC. Mu mateka yayo ya vuba, yagiye irangwamo amakimbirane ashingiye ku bibazo by’ubutaka, amoko, imiyoborere n’inyungu mu mutungo kamere.
Umutwe wa M23 wongeye kubura imirwano mu 2021, nyuma y’imyaka hafi icumi usa n’uwazimye kuva mu 2013, aho wari waratsinzwe ugahungira mu bihugu bituranye. Kuva icyo gihe, uyu mutwe wagiye wigarurira uduce dutandukanye twa Kivu y’Amajyaruguru, by’umwihariko muri teritwari za Rutshuru na Masisi, uhangana n’ingabo za Leta n’imitwe yitwaje intwaro yishyize hamwe ikiyita Wazalendo.
Wazalendo ni ihuriro ry’imitwe ya Mai-Mai yishyize hamwe ishyigikira Leta, igamije kurwanya AFC/M23/MRDP-Twirwaneho. Nubwo iyi mitwe igaragazwa nk’ifasha ingabo za Leta, ibikorwa byayo byagiye bitungwa agatoki n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu, iyishinja kugira uruhare mu guhungabanya umutekano w’abaturage.
Imirwano yo muri Nyamaboko yakomeje guteza impungenge mu baturage, bamwe batangiye guhunga berekeza mu bice bifatwa nk’aho hatekanye kurushaho. Masisi ni kamwe mu duce dusanzwe twarazahajwe n’ibibazo by’ubuhunzi, aho ibihumbi by’abaturage bamaze imyaka bimurwa n’intambara.
Abakurikirana ibibera muri aka karere bagaragaza ko gukomeza guhinduranya ibice hagati y’impande zihanganye bituma ubuzima bw’abaturage burushaho guhungabana, ibikorwa by’ubuhinzi n’ubucuruzi bigahagarara, ndetse n’inzego z’uburezi n’ubuzima zigakomwa mu nkokora.
Kongera kwigarurira Mulema na AFC/M23 bishimangira ko imirwano ikomeje gufata indi ntera muri Masisi, mu gihe ibiganiro bya dipolomasi n’imbaraga z’akarere bigamije kugarura amahoro bitaragaragaza umusaruro uhamye. Uburengerazuba bwa Masisi n’ibice bihana imbibi na Rutshuru bikomeje kuba indiri y’imirwano isubiramo, bigashyira igitutu ku buyobozi bwa Kinshasa no ku bafatanyabikorwa mpuzamahanga.
Mu gihe nta gihindutse ku rwego rwa politiki n’umutekano, hari impungenge ko Masisi ishobora gukomeza kuba isibaniro ry’intambara, bikarushaho kuzahaza abaturage basanzwe babayeho mu buzima bugoye.
Ibyabereye muri Nyamaboko tariki ya 27/02/2026 ni indi ntambwe igaragaza ko intambara yo mu burasirazuba bwa RDC itari hafi kurangira, kandi ko igisubizo kirambye gisaba uburyo bwimbitse burenze ubusumbane bwa gisirikare gusa.
Mulema yiyongereye ku tundi duce AFC/M23 yafashe mu masaha yakare, turimo Chugi, Katobo na Kaniro.





