Intambara ya AFC/M23 Yanyeganyeje MONUSCO, Ihindura Imyumvire ku Mutwe Wafatwaga nk’Inyeshyamba
Imirwano ya AFC/M23 yo gufata Umujyi wa Goma mu kwezi kwa mbere kwa 2025 yakomeje gusiga isomo rikomeye ku butumwa bw’amahoro bw’Umuryango w’Abibumbye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (MONUSCO), aho Umuyobozi wabwo w’agateganyo, Vivian van de Perre, yemeje ko iyo ntambara yamuhinduye imyumvire ku bushobozi n’imiterere by’uyu mutwe.
Mu kiganiro yagiranye na Radiyo Mpuzamahanga y’Abafaransa (RFI), Vivian van de Perre yatangaje ko AFC/M23 yagaragaje imbaraga, imitegurire n’ikoranabuhanga bitari bisanzwe bihuzwa n’umutwe witwaje intwaro. Ibi yabivuze ashingiye ku byabereye mu rugamba rwo gufata Goma, rwatangiye mu rukerera rwo ku itariki ya 27/01/ 2025, mu gihe yari akiri Umuyobozi wungirije wa MONUSCO ushinzwe ibikorwa n’ukurinda abasivili.
Yagize ati: “Urugamba rwa Goma rwo mu kwezi kwa mbere kwa 2025 ni ikintu tutazibagirwa. Rwagize ingaruka zikomeye ku basivili, ku barwanyi bo ku mpande zombi, ndetse no ku barinzi b’amahoro ubwabo. Ni rwo rugamba rukomeye kurusha izindi twabonye mu burasirazuba bwa Congo. Ntitwarugereranya na gato n’ifatwa rya Goma mu 2012; kuri iyi nshuro, byari intambara ikomeye yo mu mujyi kandi yamaze umwanya muremure.”
Vivian van de Perre yasobanuye ko mu gihe imirwano yari ikaze, ibigo bya MONUSCO n’ingo abakozi bayo babagamo byibasiwe n’amasasu. Nubwo yemeje ko we n’abandi bakozi ba Loni bisanze hagati mu muriro w’intambara, yavuze ko adahamya ko byari igitero cyagambiriye Loni by’umwihariko.
Ati: “Twisanze mu muriro. Ntabwo byari igitero kitaziguye kuri Loni, ariko twari mu murongo w’intambara. Muri uwo mwanya, twakiraga abasivili n’abakozi b’inzego z’umutekano bashakaga guhungira mu bigo byacu, haba mu bya gisirikare biri ku nkengero za Goma no mu bya gisivili.”
Uyu muyobozi kandi yagaragaje ko kuba ingabo za MONUSCO zarafatanyaga n’ingabo za Leta ya RDC mu kurinda Goma byatumye zifatwa nk’igice cy’impande zihanganye. Ibi byazigoye cyane, bituma zitabasha kugenda zivuye mu bice bimwe zijya mu bindi mu bwisanzure busesuye.
Mu gihe cy’iyi ntambara, ku ruhande rumwe hari ingabo za FARDC, iza MONUSCO, iza Afurika y’Epfo, Tanzania na Malawi, hiyongeraho abacanshuro b’Abanyaburayi, imitwe ya Wazalendo na FDLR. Uyu mubare munini w’ingabo watumye benshi batekereza ko gufata Goma kwa AFC/M23 byari inzozi zidashoboka.
Nyamara, Vivian van de Perre yemeje ko MONUSCO yari yaratekereje mbere ko Goma ishobora guterwa, bitewe n’uko AFC/M23 ifite ubushobozi budasanzwe. Yagaragaje ko ikoranabuhanga uyu mutwe wakoresheje ryarushije kure irya MONUSCO, ku buryo byageze aho bananirwa gukoresha kajugujugu n’indege zitagira abapilote (drones).
Yagize ati: “Yego, twari twiteguye ko Goma ishobora guterwa. Ariko ndagira ngo nshimangire ko iyi M23 itandukanye cyane n’iyo mu 2012. Kuyita gusa umutwe w’inyeshyamba ni ukwibeshya ku rwego rw’ibikoresho ifite, ku mitegurire yayo no ku buryo ihagaze mu bya gisirikare.”
Yongeyeho ko urugamba rwo gufata ikibuga cy’indege cya Goma rwabaye urundi rwego rukomeye cyane rw’iyi ntambara, aho ingabo za RDC zifatanyije na Wazalendo zagerageje kwihagararaho, ariko zigahura n’igihombo gikomeye mu bantu no mu bikoresho.
Iyi mvugo ya Vivian van de Perre ishimangira ko intambara yo mu burasirazuba bwa RDC yinjiye mu cyiciro gishya, aho imitwe yitwaje intwaro igaragaza ubushobozi buhanitse burenze ibyo amahanga yari asanzwe ayitekerezaho—ikibazo gikomeje gushyira MONUSCO n’umuryango mpuzamahanga imbere y’imbogamizi zikomeye ku mutekano n’amahoro.







