Intambara y’Ubukungu muri RDC Hagati y’u Bushinwa na Amerika
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje kugaragara nk’ihuriro rikomeye ry’umutungo kamere ku Isi, ibihugu bikomeye birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’u Bushinwa biri mu ihangana rikaze rishingiye ku nyungu z’ubukungu, cyane cyane mu bijyanye n’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro akenerwa ku rwego mpuzamahanga.
Nyuma y’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zigiranye amasezerano na RDC agamije gushora imari no guteza imbere urwego rw’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, u Bushinwa na bwo bwihutiye kongera imbaraga mu gusinyana andi masezerano mashya n’iki gihugu, mu rwego rwo gukomeza kwigarurira isoko ry’ingenzi rishingiye ku mutungo kamere wa RDC.
Aya masezerano akomeje gusinywa hagati ya RDC n’ibihugu bikomeye agaragaza neza uburyo iki gihugu gikungahaye ku mabuye y’agaciro nka cobalt, coltan, zahabu na diyama gikomeje kuba igicumbi cy’ihangana rikomeye ry’ubukungu ku rwego mpuzamahanga. By’umwihariko, aya mabuye ni ingenzi cyane mu ikorwa ry’ibikoresho by’ikoranabuhanga rigezweho, birimo telefoni, imodoka zikoresha amashanyarazi n’ibindi bikoresho bikoreshwa mu nganda zigezweho.
Amateka y’iri hangana si aya vuba aha gusa. Mu myaka irenga ibiri ishize, u Bushinwa bwari bwamaze kwigarurira igice kinini cy’ikorwa n’icuruzwa ry’amabuye y’agaciro muri RDC binyuze mu masezerano manini yiswe “infrastructures contre minerais” (ibikorwaremezo bihabwa igihugu kikayatanga mu mabuye y’agaciro). Aya masezerano yafashije u Bushinwa kubaka imihanda, ibitaro n’ibindi bikorwaremezo, ariko anengwa kuba hari aho atatanze inyungu zihagije ku baturage ba RDC.
Ku rundi ruhande, Amerika iherutse kongera kugaragaza inyota yo kugaruka ku isoko rya RDC, igamije kugabanya ubwisanzure u Bushinwa bwari bumaze kugeraho muri aka karere. Ibi bijyana n’ingamba zayo zo kwirinda ko amasoko y’ingenzi y’ikoranabuhanga rigezweho akomeza kugenzurwa cyane n’igihugu kimwe.
Iri hangana rifite ingaruka nyinshi ku bukungu n’umutekano bya RDC. Hari impungenge ko rishobora kongera umwuka mubi mu karere, cyane cyane mu burasirazuba bw’igihugu bumaze igihe kirekire burangwa n’umutekano muke n’amakimbirane ashingiye ahanini ku mutungo kamere.
Gusa kandi, hari n’amahirwe ku karere muri rusange, kuko iri rushanwa rishobora kuzana ishoramari ryinshi, iterambere ry’ibikorwaremezo n’akazi ku baturage, mu gihe rigenzuwe neza kandi rigashyirwa mu murongo uha inyungu abaturage ba RDC mbere na mbere.
Mu gusoza, ihangana hagati ya Amerika n’u Bushinwa ku mabuye y’agaciro muri RDC ni igice cy’intambara nini y’ubukungu ku Isi, aho umutungo kamere w’Afurika ukomeje kuba urufunguzo rw’ejo hazaza h’inganda n’ikoranabuhanga. Icyakora, icy’ingenzi kurushaho ni uko RDC ibasha gushyira imbere inyungu z’abaturage bayo, ikabyaza umusaruro uwo mutungo mu buryo burambye kandi buboneye.






