KELEHE: Ibitero Byahitanye Abasivili mu Buryo bw’Ubunyamaswa — AFC/M23 Yasezeranyije Gukomeza Kurinda Abaturage
Mu ijoro ryo ku wa Mbere rishyira ku wa Kabiri, tariki ya 24/03/2026, haravugwa ibitero bikomeye byagabwe mu gace ka Kalehe, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC). Bivugwa ko byakozwe n’ingabo zifatanyije ku ruhande rwa Leta ya Kinshasa, zirimo umutwe w’abitwaje intwaro uzwi nka Wazalendo na FDLR.
Amakuru aturuka muri ako gace avuga ko ibi bitero byibasiye cyane abaturage b’abasivili, bikarangwa n’ibikorwa by’urugomo n’ubugizi bwa nabi byibasira ubuzima n’imibereho yabo.
Mu gace ka Cumuyaga, abantu batanu bivugwa ko bishwe mu buryo bw’agashinyaguro, undi umwe arakomereka bikomeye. Uretse ibyo, amatungo y’abaturage yarasahuwe, bigaragaza ko byari ibikorwa byateguwe bigamije kubambura no kubasiga mu bukene bukabije.
Mu gace ka Bibatama ho, abasivili batandatu bahasize ubuzima, mu gihe undi umwe yakomeretse bikomeye. Ibi bikorwa by’ubwicanyi byakorewe abaturage badafite aho bahuriye n’imirwano bikomeje guteza impungenge ku mutekano w’abaturage muri aka karere.
Ibi bitero byamaganywe nk’ibikorwa by’ubugome ndengakamere, bigaragaza ikoreshwa ry’iterabwoba n’inyungu zishingiye ku gusahura abaturage—ibintu bimaze igihe bivugwa mu ntambara zimaze imyaka myinshi zibera mu burasirazuba bwa RDC.
Aka karere ka Kalehe, kimwe n’utundi duce twa Kivu y’Amajyaruguru n’Amajyepfo, kamaze igihe karangwa n’umutekano muke uterwa n’imitwe myinshi yitwaje intwaro, irimo Wazalendo, AFC/M23 n’indi mitwe itandukanye. Aya makimbirane afite imizi mu mateka maremare arimo ibibazo by’imiyoborere, umutungo kamere wifuzwa n’amahanga, ndetse n’amacakubiri ashingiye ku moko n’inyungu za politiki.
Umutwe wa AFC/M23 watangaje ko wiyemeje gukomeza kurinda abaturage n’ibyabo, ushimangira ko uzaharanira umutekano w’abasivili mu bice urimo. Ibi bibaye mu gihe impungenge ku ihungabana ry’umutekano n’uburenganzira bwa muntu bikomeje kwiyongera muri aka karere.
Abasesenguzi mu by’umutekano bagaragaza ko hakenewe ingamba zihamye zirimo ibiganiro bya politiki, ubufatanye mpuzamahanga, ndetse no gushyira imbere kurengera ubuzima bw’abaturage, kugira ngo ihagarikwa ry’aya makimbirane rigerweho mu buryo burambye.
Muri rusange, ibi bitero byongeye kugaragaza ubukana bw’intambara ikomeje kwibasira uburasirazuba bwa RDC, aho abasivili bakomeje kuba abahohoterwa cyane. Ibi bisaba ko amahanga n’inzego bireba bafata ingamba zihutirwa zo kubarengera.






