Kinshasa na AFC/M23 Bahamagariwe Agahenge Gashobora Guhindura Amateka ya RDC
Luanda, muri Angola, yongeye kuba indiri y’ibiganiro n’imyanzuro ikomeye bigamije kugarura amahoro n’umutekano mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC). Guverinoma ya RDC n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), rigenzura ibice binini by’intara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, byahamagariwe gutangaza agahenge ka gisirikare (cessez-le-feu) kazatangira gushyirwa mu bikorwa ku itariki n’isaha bizumvikanwaho hagati y’impande zombi, hagamijwe guha umwanya ibiganiro bya politiki no guteza imbere inzira y’amahoro.
Nk’uko byatangajwe n’Ibiro by’Umukuru w’Igihugu cya Angola, iki cyemezo kiri mu myanzuro yafatiwe mu nama yabereye i Luanda ku wa Mbere, tariki ya 09/02/2026. Iyo nama yayobowe na João Lourenço, Perezida wa Angola, yitabiriwe na Faure Essozimna Gnassingbé, Perezida wa Togo akaba n’Umuhuza mukuru w’Umuryango w’Ubumwe bw’Afurika (UA) mu kibazo cya RDC, Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo, Perezida wa RDC, hamwe na Olusegun Obasanjo, ushinzwe ishami rya politiki mu itsinda ry’abahuza b’umushinga w’amahoro muri RDC.
Itangazo ryasohowe n’ubutegetsi bwa Angola rigira riti:
“Impande ziri mu makimbirane muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo zirahamagarirwa gutangaza agahenge kazatangira ku itariki n’isaha bizumvikanwaho, kandi zigashishikarizwa kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’uburyo bwo kugenzura iyubahirizwa ry’ako gahenge bwemejwe i Doha tariki ya 14/10/2025.”
Iyi nama yabereye i Luanda yabaye mu gihe hitegurwa Inama ya 39 y’Abakuru b’Ibihugu na za Guverinoma b’Umuryango w’Ubumwe bw’Afurika, iteganyijwe kuva tariki ya 14 kugeza ku ya 15/02/2026 i Addis-Abeba, muri Etiyopiya. Yanakurikiye urugendo rwa dipolomasi rwakozwe na Faure Essozimna Gnassingbé mu karere k’Ibiyaga Bigari, aho yasuye u Rwanda, u Burundi n’u Bugande, agirana ibiganiro byihariye n’Abakuru b’ibihugu by’aho, barimo Paul Kagame, Évariste Ndayishimiye na Yoweri Kaguta Museveni.
Mbere y’urwo rugendo, itsinda ry’abahuza ryari ryarasuye Kinshasa, aho ryagiranye ibiganiro n’Umukuru w’Igihugu cya RDC, Félix Tshisekedi. Ibyo biganiro byibanze ku kibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bw’igihugu, ku ntambwe ya dipolomasi imaze guterwa, ndetse no ku ngamba zo gushimangira ihuzwa ry’imbaraga z’ubuhuza ku rwego rw’akarere n’urw’umugabane, hagamijwe guteza imbere amahoro, umutekano n’ituze birambye mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Uyu murongo mushya wa dipolomasi wabanjirijwe n’inama yo ku rwego rwo hejuru yabereye i Lomé, muri Togo, tariki ya 17/01/2026. Iyo nama yari igamije guhuza no gushimangira inzira y’amahoro muri RDC no mu karere k’Ibiyaga Bigari. Yateguwe ku busabe bwa Faure Essozimna Gnassingbé, washyizweho n’Umuryango w’Ubumwe bw’Afurika nk’umuhuza mukuru mu bibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa RDC. Iyo nama yemeje ubushake bwo gukorana bya hafi n’ibihugu bikomeye birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Leta ya Qatar, mu rwego rwo gushishikariza impande zose kubahiriza amasezerano zasinye.
Nyuma y’inama ya Lomé, Umuryango w’Ubumwe bw’Afurika wasobanuye neza imiterere n’imikorere y’ubuhuza bushya mu mushinga w’amahoro muri RDC. Ubu buhuza buyobowe na Faure Essozimna Gnassingbé, bufashijwe n’abafashamyumvire batanu, buri wese ashinzwe igice cyihariye cy’uyu mushinga, ndetse n’ubunyamabanga buhuriweho n’Umuryango w’Ubumwe bw’Afurika n’imiryango itandukanye yo ku rwego rw’akarere.
Izi ntambwe zose zigaragaza ubushake bushya bwa dipolomasi bwo gushakira umuti urambye amakimbirane amaze imyaka myinshi ateza abaturage bo mu burasirazuba bwa RDC ubuzima bwuzuyemo ubwoba, ubuhunzi n’ubukene bukabije. Gutangaza no kubahiriza agahenge byitezweho kuba intangiriro y’icyizere gishya cy’amahoro, bigaha umwanya ibiganiro bya politiki bigamije amahoro arambye n’iterambere ry’akarere kose.






