Kivu y’Epfo: Amakuru Yizewe Agaragaza ko Wazalendo, FDLR, FARDC n’Ingabo z’u Burundi Ari bo Baryozwa Imirambo 151 Leta Yegeka kuri AFC/M23
Tariki ya 28/02/2026, Guverinoma y’Intara ya Kivu y’Epfo yasohoye itangazo rivuga ko mu Mujyi wa Uvira, mu duce twa Kavinvira na Kilomoni, habonetse ibyobo bibiri birimo imibiri y’abasivili 151 bishwe. Iryo tangazo ryashyizweho umukono na Didier Kabi, Minisitiri w’Itumanaho akaba n’Umuvugizi wa Guverinoma y’Intara, ryahise rishyira mu majwi umutwe wa AFC/M23, riwushinja ibyaha by’intambara n’ibyibasiye inyokomuntu.
Icyakora, amakuru yizewe Minembwe Capital News yakusanyije ku bantu bari aho byabereye, ku bayobozi b’inzego z’ibanze no ku bakurikirana umutekano muri ako gace, agaragaza indi shusho itandukanye n’iryo itangazo rya Guverinoma y’Intara yatanze.
Nk’uko byatangajwe, tariki ya 27/02/2026 ni bwo inzego z’ibanze zahaye amakuru ubuyobozi bw’Intara ko hari ibyobo byagaragaye. Havugwa ko imibiri 121 yashyinguwe mu irimbi rya Kavinvira, mu gihe indi 30 yabonetse mu kibanza kiri mu gace ka Kilomoni.
Guverinoma y’Intara yemeje ko ubwo bwicanyi bwabaye mbere gato y’uko AFC/M23 iva muri ako gace tariki ya 18/01/2026, ishimangira ko ibikorwa byayo byari bifashijwe n’ingabo z’u Rwanda. Yavuze ko ibyo byaha bigize ibyaha by’intambara nk’uko biteganywa n’Ingingo ya 8 y’Amasezerano ya Roma ashyiraho Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha (ICC), ndetse bishobora no kuba ibyaha byibasiye inyokomuntu nk’uko biteganywa n’Ingingo ya 7 y’ayo masezerano.
Icyakora, amakuru aturuka ku baturage agaragaza ko ubwo bwicanyi bwakozwe n’imitwe ya Wazalendo ifatanyije n’umutwe wa FDLR, ku bufatanye n’ingabo za FARDC ndetse n’ingabo z’u Burundi zari zimaze iminsi zikorera muri Kivu y’Epfo mu bikorwa byiswe ibyo kurwanya M23.
Amakuru avuga ko mu minsi yabanjirije itariki ya 09/12/2025, mbere y’uko AFC/M23 ifata Umujyi wa Uvira, habayeho ibikorwa by’ubujura byakorwaga na Wazalendo, FDLR na FARDC, bikaba byarahitanye abaturage benshi. Nyuma yaho, AFC/M23 imaze kuva muri Uvira tariki ya 18/01/2026, Wazalendo, FDLR n’ingabo za FARDC bakoze ibikorwa byo gushakisha no gukusanya abaturage bakekwagaho gukorana na M23 cyangwa se batavugaga rumwe n’iyo mitwe. Hari abavugwaga ko bafashwe nijoro, bakajyanwa ahantu hatazwi, nyuma bakaburirwa irengero.
Abaturage bo muri Kavinvira na Kilomoni batangaje ko, mu gihe M23 yari imaze kuva muri ako gace, ari bwo ibikorwa by’ubwicanyi byafashe indi ntera, aho imitwe ya Wazalendo, ifatanyije na FDLR n’ingabo za FARDC, yakoraga ibikorwa byo “gusukura” uduce bakekagamo ko hari abashyigikiye M23. Hari kandi amakuru avuga ko bamwe mu bagize ingabo z’u Burundi bagaragaraga mu bikorwa byo gucunga umutekano mu bice byaberagamo ayo marorerwa.
Si ubwa mbere mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo hagaragazwa imikoranire hagati ya FARDC n’imitwe yitwaje intwaro irimo Wazalendo na FDLR. Umutwe wa FDLR umaze imyaka irenga 30 ukorera muri iki gihugu, ukaba waragiye ushinjwa uruhare mu bwicanyi bwibasira abasivili, by’umwihariko Abanyamulenge n’abandi baturage bo mu moko atandukanye.
Wazalendo, nk’ihuriro ry’imitwe yitwaje intwaro yiyise iy’abaturage, yakunze kugaragara mu bikorwa byo gufasha FARDC mu mirwano ihanganyemo na M23. Gusa, imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu yakunze kugaragaza ko iyo mikoranire ishobora gutuma habaho ibikorwa byo kwihorera ku baturage bakekwaho gukorana na M23.
Ingabo z’u Burundi na zo zinjiye mu Burasirazuba bwa RDC mu rwego rwo gufasha FARDC mu bikorwa byo guhashya imitwe irwanya ubutegetsi bwa Kinshasa, ariko hakomeje kugaragara impungenge ku ruhare rwazo mu bibazo by’umutekano n’uburenganzira bwa muntu.
Nubwo Guverinoma y’Intara ya Kivu y’Epfo ishinja AFC/M23, amakuru yigenga arasaba ko hakorwa iperereza mpuzamahanga ridafite aho ribogamiye, rikagaragaza ukuri ku bakoze ubwo bwicanyi, aho kubwambika uruhande rumwe mu rwego rwa politiki.
Abasesenguzi bagaragaza ko mu gihe iperereza ryigenga ridakozwe, ibyaha nk’ibi bishobora gukomeza gukoreshwa nk’intwaro ya politiki, bigatuma ukuri kutamenyekana, ndetse bikarushaho guteza umwuka mubi hagati y’ibihugu byo mu karere.
Mu gihe imiryango yabuze abayo itegereje ubutabera, harasabwa ko hakorwa iperereza rirambuye, rikagaragaza ukuri ku ruhare rwa Wazalendo, FDLR, FARDC n’ingabo z’u Burundi muri ubwo bwicanyi, aho guhuriza amakosa ku ruhande rumwe gusa.
Ubwicanyi bw’abasivili 151 i Uvira ni inkuru ibabaje kandi isaba ukuri n’ubutabera. Guhishira cyangwa kugoreka amakuru bishobora kongera ibikomere mu mitima y’abaturage bamaze imyaka myinshi mu mwijima w’intambara. Ukuri ni rwo shingiro ry’ubutabera n’amahoro arambye mu Burasirazuba bwa RDC.






