Maj. Gen. Sultani Makenga, Inkomoko, Urugendo rwa Gisirikare n’Uruhare rwe mu Mateka Akomeye y’Uburasirazuba bwa RDC
Majoro Jenerali Sultani Makenga ni umwe mu basirikare bagaragaje izina rikomeye mu mateka y’imirwano yo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), by’umwihariko binyuze mu mutwe wa M23. Azwi nk’umuyobozi w’inararibonye, ufite amateka maremare mu gisirikare, kandi wagize uruhare rugaragara mu ntambara, mu miyoborere ya gisirikare no mu mpinduka za politiki zaranze intara ya Kivu Yaruguru n’iy’Epfo mu myaka mike ishize.
Sultani Makenga yavutse mu mwaka wa 1973 muri teritwari ya Rutshuru, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru. Yakuriye mu gace kazwiho guhura n’amakimbirane ya politiki n’ay’umutekano, ibintu byagize uruhare mu kumugira uwo yabaye nyuma.
Yize amashuri abanza n’ayisumbuye mu kigo cy’Abadiventisiti cya Kanyatsi, giherereye i Nyamitaba. Nubwo atarangije amashuri yisumbuye, Makenga yerekanye hakiri kare ubushobozi bwo kuyobora no gufata ibyemezo bikomeye, byaje kumugira umwe mu basirikare b’inararibonye mu karere.
Mu 1991, Makenga yinjiye mu gisirikare yifatanya n’Ingabo za FPR-Inkotanyi muri Uganda, agamije kugira uruhare mu rugamba rwo kubohora u Rwanda. Nyuma yo gutsindwa kwa Leta ya Juvénal Habyarimana mu 1994, Makenga yazamuwe mu ntera, agirwa Sajenti, bituma atangira kumenyekana nk’umusirikare w’intangarugero.
Mu 1996, yinjiye mu mutwe wa AFDL (Alliance des Forces Démocratiques pour la Libération du Congo-Zaïre) wari uyobowe na Mzee Laurent-Désiré Kabila, wagize uruhare mu gukuraho perezida Marshal Mobutu Sese Seko. Iyi ntambara yabaye intangiriro y’igihe gishya mu mateka ya RDC.
Mu 1998, ubwo RDC yinjiraga mu ntambara ya kabiri ikomeye, Makenga yifatanyije n’umutwe wa RCD, warwanya ubutegetsi bwa Kabila, mu rwego rw’ivugurura n’ihinduka ry’ingabo zari ziri mu gihugu.
Mu 2004, Makenga yabaye umwe mu bashinze umutwe wa CNDP (Congrès National pour la Défense du Peuple), wari ukorera cyane cyane muri Kivu y’Amajyaruguru, uvuga ko uharanira kurinda umutekano w’abaturage no guhangana n’imitwe yitwaje intwaro yateraga abaturage.
CNDP yabaye umwe mu mitwe y’ingabo yagize ijambo rikomeye mu bibazo bya Kivu, bituma Makenga arushaho kumenyekana nk’umuyobozi ufite ijambo rikomeye mu miyoborere ya gisirikare.
Mu 2009, nyuma y’amasezerano yo ku itariki ya 23/03 yasinywe hagati ya CNDP na Leta ya RDC, Makenga yinjijwe mu ngabo za Leta (FARDC). Yahawe inshingano zikomeye, zirimo no kuyobora Operesheni Kimya II muri Kivu y’Amajyepfo, yari igamije guhashya imitwe yitwaje intwaro irimo FDLR.
Sultani Makenga si umusirikare usanzwe gusa. Ni umwe mu bantu bagize uruhare rufatika mu mateka ya politiki n’umutekano mu burasirazuba bw’igihugu, aho izina rye rikunze kugarukwaho mu biganiro mpuzamahanga ku mutekano w’Uburasirazuba bwa RDC. Abamushyigikiye bamufata nk’umuyobozi w’intangarugero mu gisirikare, mu gihe abamunenga bamubonamo ishusho y’intambara.
Urugendo rwa Maj. Gen. Sultani Makenga rugaragaza uko ubuzima bwa gisirikare bushobora guhindura byinshi mu gihugu no ku isi. Kuva i Rutshuru kugera ku rwego mpuzamahanga, Makenga yabaye izina ridashobora gusibwa mu nkuru z’Uburasirazuba bwa RDC, akaba akomeje kuba umwe mu bantu bakurikiranwa cyane mu mateka y’akarere ka Great Lakes.






