MINEMBWE: Ibitero bya Drone za FARDC n’Ingabo z’u Burundi Bikomeje Kwica Abasivile no Kwangiza Ibikorwaremezo
Mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, by’umwihariko mu duce twa Minembwe ho mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, haravugwa ibikorwa by’indege zitagira abapilote (drones) bikomeje guteza impagarara no gutera impungenge mu baturage, aho byibasira ibikorwaremezo ndetse bigira ingaruka ku buzima bw’abasivile.
Amakuru yizewe yatanzwe n’umwe mu basirikare b’umutwe wa MRDP-Twirwaneho, uri mu misozi ya Minembwe, agaragaza ko ku mugoroba wo ku wa 25/03/2026 habaye ibitero bya drones byakozwe n’ingabo za Leta ya Congo (FARDC) ku bufatanye n’ingabo z’u Burundi.
Nk’uko ayo makuru abivuga, ibyo bitero byibanze ku bikorwa by’abaturage, aho drone yateye ibisasu ku cyuma cya radiyo kizwi nka Radio Tuungane Minembwe, igahungabanya bikomeye imikorere yacyo. Iyi radiyo isanzwe ifatwa nk’umuyoboro w’ingenzi uhuza abaturage, itanga amakuru ajyanye n’umutekano, imibereho n’iterambere ry’akarere.
Uwo mutangabuhamya yakomeje avuga ko mu masaha y’ijoro, ahagana saa moya n’iminota icumi, indi drone yongeye kugaba igitero mu gace ka centre ya Minembwe, aho yakomerekeje umugore uri hagati y’imyaka 50 na 55. Uwo mugore ni umwe mu basivile bagizweho ingaruka n’ibi bitero, nyuma y’abandi benshi bamaze kwicwa n’izo drone za FARDC n’abafatanyabikorwa babo, harimo ingabo z’u Burundi na FDLR.
Muri iyi minsi, amakuru aturuka mu baturage n’abakurikirana iby’umutekano muri ako karere agaragaza ko ikoreshwa rya drones ryiyongereye cyane. Bivugwa ko zimwe muri izo drones zituruka mu duce twa Uvira ndetse no mu gihugu cy’u Burundi, ibintu bikomeje gutera impungenge ku ruhare rw’ibihugu by’abaturanyi mu bibazo by’umutekano wa Kivu y’Amajyepfo.
Ibi bitero bije byiyongera ku bindi bikorwa by’intambara bimaze igihe mu burasirazuba bwa Congo, aho ingabo za Leta n’iz’u Burundi, ku bufatanye n’imitwe yitwaje intwaro ya FDLR na Wazalendo, bakomeje guhungabanya umutekano w’abaturage no kubica. Ibi bituma abaturage basanzwe babaho mu buzima bwuzuye ubwoba, haba mu guhunga, kubura serivisi z’ibanze, no guhungabanywa n’ibikorwa by’ubugizi bwa nabi.
Isenywa rya radiyo nk’iyi ryongera icyuho mu itumanaho no mu ikwirakwizwa ry’amakuru yizewe, bigatuma abaturage barushaho kuba mu bwigunge no mu rujijo ku makuru y’umutekano. Ikindi kandi, gukomeretsa abasivile kugaragaza neza ingaruka zikomeye z’ikorwa ry’intambara mu duce dutuwe n’abantu benshi.
Abasesenguzi mu by’umutekano bagaragaza ko ikoreshwa rya drones mu ntambara zo muri ako karere riri gufata indi ntera, rikaba rishobora gukomeza kongera ubukana bw’imirwano, cyane cyane mu gihe nta biganiro bya dipolomasi birambye bihari byo gutanga icyizere cy’amahoro arambye.
Mu gihe ibikorwa bya gisirikare bikomeje kwiyongera mu Minembwe no mu nkengero zayo, abaturage barasaba ko hashyirwa imbaraga mu gushaka ibisubizo bya politiki n’ibiganiro by’amahoro, aho gukomeza kwifashisha imbaraga za gisirikare zishobora kurushaho guteza ibibazo by’ubutabazi n’umutekano muke.
Ibibera muri ako karere bikwiye gukurikiranwa n’umuryango mpuzamahanga, hagamijwe kurengera abasivile no gushakira umuti urambye ikibazo kimaze imyaka myinshi mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.





