Perezida Trump Yahinduye Icyerekezo ku Mubano wa Amerika na Iran
Ku munsi wa 25 w’ihangana rikomeje hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Iran, Perezida wa Amerika, Donald Trump, yahinduye mu buryo butunguranye icyemezo yari yafashe cyo kugaba ibitero simusiga kuri Iran. Ibi byagize ingaruka zihuse ku isoko mpuzamahanga rya peteroli ndetse no ku bukungu muri rusange.
Trump yari yahaye Iran amasaha 48 gusa yo gufungura inzira y’ingenzi y’ubucuruzi bwa peteroli izwi nka Strait of Hormuz, anaburira ko Amerika ishobora gusenya ibikorwa remezo by’ingufu bya Iran mu gihe ibyo isaba bitubahirijwe. Iyi ultimatum yari yatumye ibiciro bya peteroli bizamuka cyane, bitewe n’ubwoba bw’intambara ishobora guhungabanya isoko ry’isi.
Ariko ku buryo butunguranye, Trump yatangaje ko ibikorwa bya gisirikare bihagaritswe by’agateganyo mu gihe cy’iminsi itanu, avuga ko hari “ibiganiro byiza kandi bitanga icyizere” biri kuba hagati ya Amerika na Iran.
Iyi mpinduka yahise igabanya igitutu ku isoko rya peteroli, aho ibiciro byayo byamanutse bikagera munsi ya $100, mu gihe na ma Texas nayo yagabanutse ku buryo bugaragara.
Abasesenguzi bavuga ko amagambo ya Trump agaragaza icyizere cyo kudakomeza intambara, nubwo nta gihamya gifatika y’uko ibiganiro byatangiye koko.
Ibi byongeye kugaragaza uburyo ibibazo bya politiki mpuzamahanga bishobora guhita bihindura isura y’isoko ry’ingufu ku isi, cyane cyane iyo bireba ahantu h’ingenzi nko muri Strait of Hormuz, inyurwamo hafi 20% bya peteroli ikoreshwa ku isi.
Nubwo Trump yatangaje ko hari ibiganiro biri kuba, ubuyobozi bwa Iran bwahise bubihakana. Abategetsi b’i Tehran bavuze ko nta mishyikirano yabayeho hagati y’ibihugu byombi, banashinja Amerika gukoresha ayo makuru mu rwego rwo kuyobya uburari no kugabanya igitutu ku bukungu bwayo ndetse no ku isoko rya peteroli.
Amakuru aturuka mu nzego mpuzamahanga agaragaza ko, nubwo nta biganiro bitaziguye byemejwe, hari ibihugu nka Turikiya, Misiri na Pakistan biri kugerageza guhuza impande zombi mu buryo bwihishe.
Abasesenguzi bagaragaza impamvu nyinshi zishobora kuba zarateye Trump guhindura icyemezo:
Igihombo cy’ubukungu: Ibiciro bya peteroli byari byazamutse cyane, bigashyira igitutu ku bukungu bw’Amerika n’isi muri rusange.
Igitutu cya dipolomasi: Ibihugu by’inshuti byasabye ko hadakomeza intambara ishobora gukwira mu karere kose.
Ingamba za politiki: Hari ababona ko Trump ashobora kuba akoresha amagambo y’imishyikirano nk’uburyo bwo kugabanya ubushyamirane mu gihe gito.
Ubudahangarwa hagati ya Amerika na Iran si ubwa none. Bwatangiye gukomera cyane kuva mu 1979 nyuma ya revolisiyo ya Iran, bukomeza kwiyongera mu myaka yakurikiyeho, cyane cyane ku bijyanye na gahunda ya Iran yo guteza imbere ingufu za nikleyeri.
Mu bihe bya vuba, Amerika yakomeje gushyira igitutu kuri Iran binyuze mu bihano by’ubukungu, iyishinja guteza umutekano muke mu karere ka Moyen-Orient. Ku rundi ruhande, Iran nayo yakomeje kugaragaza ko itazigera yemera igitutu cy’amahanga, cyane cyane ku bijyanye n’ubusugire bwayo.
Nubwo igitutu cyagabanutse by’agateganyo, abasesenguzi benshi bagaragaza ko ibintu bikiri mu rujijo:
Ibikorwa bya gisirikare biracyashoboka gukomeza igihe icyo ari cyo cyose.
Isoko rya peteroli rishobora kongera guhungabana mu gihe habaye indi mpinduka itunguranye.
Ibi bisobanuye ko, nubwo habayeho ituze rito ku munsi wa 25, ikibazo hagati ya Amerika na Iran kigikomeye kandi gishobora kongera gufata indi ntera mu gihe icyo ari cyo cyose.






