Perezida Tshisekedi Yongeye Gutanga Amagambo Akanganye ku Ntambara iri mu Burasirazuba bwa RDC
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (RDC) ikomeje guhangana n’umutekano muke mu burasirazuba bwayo, Perezida Félix Tshisekedi yongeye kugaragaza icyizere gikomeye ko Leta ayoboye izasubirana ibice byose biri mu maboko y’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), cyane cyane mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo.
Ibi yabishimangiye nyuma y’intsinzi ikomeye y’ikipe y’igihugu mu mupira w’amaguru, aho yatsinze Jamaica igitego 1-0, bityo igahita ibona itike yo kwitabira Igikombe cy’Isi ku nshuro ya mbere mu myaka 52. Iyo ntsinzi yateje ibyishimo bikomeye mu gihugu hose, igahinduka ikimenyetso cy’ubumwe n’icyizere cy’ejo hazaza.
By’umwihariko, ibyishimo ntibyagarukiye gusa mu bice bigenzurwa na Leta. No mu mijyi n’uturere biri mu maboko ya AFC/M23, harimo n’umujyi wa Goma, abaturage bagaragaje ibyishimo nk’abandi Banyekongo bose. Ibi byerekanye ko n’ubwo hari intambara, abaturage bo ku mpande zombi bashobora guhura ku byishimo by’igihugu, ibintu Perezida Tshisekedi abona nk’ikimenyetso cy’uko igihugu kigifite umusingi ukomeye w’ubumwe ushobora kubakirwaho amahoro arambye.
Ku munsi w’ejo tariki ya 05/04/2026, mu birori byabereye i Kinshasa byo gushimira abakinnyi bagejeje igihugu ku ntsinzi, Perezida Tshisekedi yavuze ko ibyishimo byagaragajwe n’abaturage bo mu burasirazuba byamwongereye icyizere.
Yagize ati:
“Mwabonye amashusho—hari ibyishimo no mu bice bigenzurwa n’umwanzi. Tuzabyigarurira vuba, dushingiye kuri uyu mwuka, kuri izi mbaraga z’abaturage.”
Aya magambo agaragaza ko ubuyobozi bwa RDC bubona intsinzi ya siporo nk’igikoresho cyo kongera imbaraga mu rugamba rwa politiki n’umutekano.
Nubwo Perezida Tshisekedi agaragaza icyizere, amateka y’iyi ntambara agaragaza ko urugamba rwo kugarura utu duce rutazoroha. Ihuriro rya AFC/M23 ryagiye rigaragaza imbaraga mu buryo bw’intambara, aho kenshi iyo ingabo za Leta (FARDC) zigerageje kugaba ibitero, rihita risubiza inyuma izo ngabo ndetse rimwe na rimwe rikanafata ibindi bice bishya.
Ibi byatumye ubutegetsi bwa Kinshasa bushinjwa n’abasesenguzi bamwe kudashyira imbaraga zihagije mu gushaka ibisubizo bya politiki, nubwo amahanga ahora asaba ko ibiganiro ari byo byahagarika burundu iyi ntambara.
Umuryango mpuzamahanga ukomeje gushimangira ko ibiganiro bya politiki ari byo byonyine byatanga umuti urambye. Hari amakuru avuga ko ibiganiro bishobora kongera kuba muri uku kwezi kwa kane 2026, nubwo aho byari biteganyijwe kubera i Doha muri Qatar bishobora kwimurirwa mu Busuwisi kubera ibibazo by’umutekano muke mu Burasirazuba bwo Hagati.
Icyakora, Perezida Tshisekedi akomeje gutsimbarara ku mwanzuro wo kugarura ubusugire bw’igihugu cye, mu gihe AFC/M23 nayo ivuga ko ititeguye kurekura ibice igenzura, ikanihanangiriza ko ibitero bya Leta bizasubizwa inyuma.
Nubwo hari impaka ku nzira nziza yo gukemura ikibazo, icyagaragaye ni uko ibyishimo byatewe n’intsinzi y’ikipe y’igihugu byerekanye isura y’Abanyekongo bashobora guhurira ku kintu kimwe, nubwo batandukanyijwe n’intambara.
Ibi bishobora kuba ishingiro rikomeye ryo kubaka ejo hazaza harangwa n’amahoro, aho siporo, cyane cyane umupira w’amaguru, ishobora kuba umuyoboro wo kongera ubumwe n’icyizere mu baturage.
Mu gihe urugamba rwa gisirikare rukomeje kuba urw’igihe kirekire kandi rukomeye, amahirwe y’amahoro ashobora kuboneka mu kubakira kuri ubu bumwe bwagaragaye—ubwo ibyishimo byahuje igihugu cyose, n’aho intambara itaragera ku musozo.






