RDC Yashinje Sosiyete ya MTN Gukorera ku Butaka Bwayo
Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yatangaje ko iri gukurikirana byimbitse ibirego by’uko sosiyete y’itumanaho MTN Rwanda ishobora kuba iri gukorera ku butaka bwayo itabifitiye uburenganzira bwemewe n’amategeko.
Ibi byatangajwe tariki ya 11/02/2026 na Minisitiri w’Itumanaho n’Ikoranabuhanga muri RDC, José Mpanda, wavuze ko iki kibazo cyamaze kugezwa kuri Minisitiri w’Intebe, Judith Suminwa, kandi ko cyatangiye gukurikiranwa ku rwego rwa Guverinoma.
Minisitiri Mpanda yagize ati:
“Twakiriwe na Minisitiri w’Intebe tumugezaho ikibazo gikomeye cy’uko sosiyete y’itumanaho yo mu Rwanda, MTN Rwanda, yaba yaratangiye gukorera ku butaka bwacu ikoresha imirongo yacu itarabiherewe uburenganzira.”
Yasobanuye ko ubwo yajyaga gutanga iki kirego yari kumwe n’abayobozi ba sosiyete z’itumanaho zikorera muri RDC zirimo Airtel, Vodacom na Orange, bigaragaza ko iki kibazo gifite uburemere mu rwego rw’inganda z’itumanaho muri icyo gihugu.
Nk’uko Minisitiri Mpanda yakomeje abivuga, Minisitiri w’Intebe yabahaye umurongo bagomba kugenderaho mu gukurikirana iki kibazo, anasobanura ko ari ikibazo cya tekiniki kigomba kubanza gusuzumwa no gusobanurwa mu itangazo rizasohorwa n’inzego zibishinzwe, mbere y’uko gifata indi ntera mu rwego rwa politiki.
Yagize ati:
“Ni ikibazo cya tekiniki. Turaza gusohora itangazo kuri cyo, hanyuma inzego za politiki zizabizamo nyuma.”
Ibi bisobanuye ko mbere y’uko hafatwa umwanzuro wa politiki cyangwa uw’amategeko, hazabanza gukorwa iperereza rishingiye ku bipimo bya tekiniki, rishobora gukorwa ku bufatanye n’Ikigo gishinzwe kugenzura itumanaho muri RDC (ARPTC).
Gusa kugeza ubu, nta raporo ya tekiniki cyangwa ibimenyetso bifatika birashyirwa ahagaragara byemeza ko MTN Rwanda yaba yarashyize ibikoresho byayo ku butaka bwa RDC.
Iki kibazo kije mu gihe hari impaka zikomeye z’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC, cyane cyane mu bice bya Kivu y’Amajyepfo.
Mu by’itumanaho, umujyi wa Goma wegereye cyane umupaka w’u Rwanda, kuko utandukanywa na Gisenyi n’intera nto cyane. Ibi bituma imirongo y’itumanaho ishobora kwambukiranya imipaka mu buryo bworoshye bitewe n’imbaraga z’iminara (signal spillover).
Mu by’ukuri, mu bice byo ku mipaka si ibintu bishya ko umurongo w’itumanaho wo mu gihugu kimwe ushobora gufatwa n’abari mu kindi gihugu, cyane cyane aho ibikorwa remezo by’itumanaho bidahagije cyangwa byangiritse. Ibi bishobora gutuma abaturage bakoresha simukadi zo mu kindi gihugu, bitabaye ngombwa ko haba hari iminara mishya yashyizwe ku butaka bw’igihugu cy’abaturanyi.
Abahanga mu by’itumanaho bagaragaza ko gutandukanya “kwambukiranya kw’umurongo mu buryo busanzwe bwa tekiniki” n’ikorwa ryo “gukorera ku butaka bw’ikindi gihugu” bisaba ibimenyetso bifatika birimo igenzura rya GPS ku bikoresho, isesengura ry’imbaraga z’iminara n’inyandiko zemeza uburenganzira bwo gukorera ahantu runaka.
Ibi birego bije mu gihe umubano wa RDC n’u Rwanda ukomeje kuba mubi, by’umwihariko kubera ibibazo by’umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo, aho Kinshasa ishinja Kigali gushyigikira umutwe wa M23—ibirego u Rwanda ruhakana.
Mu rwego rwa politiki, ikibazo cy’itumanaho gishobora gufata indi ntera niba kizafatwa nk’ikibazo cyo “kwinjira ku butaka bw’ikindi gihugu” mu buryo butemewe.
Minisitiri Mpanda yatangaje ko hazasohoka itangazo risobanura ibyavuye mu isesengura rya tekiniki. Iryo tangazo rizatanga umurongo ku cyemezo kizafatwa—haba mu rwego rw’amategeko, urw’ubucuruzi cyangwa urwa dipolomasi.
Iki kibazo kigaragaza uburyo urwego rw’itumanaho rushobora guhinduka ingingo y’ingenzi mu mubano w’ibihugu, cyane cyane aho ibibazo bya politiki n’umutekano bimaze gufata indi ntera. Icyizere kiri mu kuba iperereza rya tekiniki rizatanga umucyo, rikagaragaza niba ari ikibazo cy’imiterere y’iminara ku mipaka cyangwa niba koko hari amategeko yaba yararenzwe.
Ariko kugeza ubu, MTN ntacyo iratangaza kuri iki kibazo.






