RDC Yazamuye Ingengo y’Imari y’Igisirikare ku Kigero Kidasanzwe: 20% Byose mu Rugamba rwo “Kwisubiza Ubutaka”
Leta ya Repubulika ya Demokarasi ya Congo (RDC) yatangaje ko 20% by’ingengo y’imari y’umwaka mushya w’imari bizashyirwa mu nzego z’umutekano, cyane cyane igisirikare, mu rwego rwo “kwisubiza buri gace k’igihugu kaguye mu maboko y’umwanzi”, nk’uko byemejwe na Minisitiri w’Intebe Judith Suminwa.
Ku wa kabiri tariki ya 18/11/2025, ubwo yagezaga ku Nteko Ishinga Amategeko umushinga w’ingengo y’imari y’umwaka utaha, Minisitiri Suminwa yavuze ko iyi ngengo y’imari izagera kuri miliyari 59 z’amafaranga ya Congo, angana n’asaga miliyari 20 y’amadorari ya Amerika. Muri ayo mafaranga, miliyari hafi 12 azahabwa igisirikare, polisi n’inzego z’umutekano.
Ibi ni umwiyongere ukomeye ugereranyije n’umwaka wa 2025, kuko wo ingengo y’imari yahariwe umutekano, igisirikare n’ubucamanza yari 13% by’imari yose.
Aho yari imbere y’abadepite, Minisitiri Suminwa yagize ati:
“Guverinoma, irangajwe imbere n’Umugaba w’Ikirenga w’ingabo, yihaye intego idakuka yo kwisubiza buri gace k’igihugu kagiye mu maboko y’umwanzi.”
RDC ihanganye n’imirwano ikomeye mu burasirazuba bw’igihugu, aharangwa n’intambara ikomeye hagati ya Leta n’umutwe wa AFC/M23. Uyu mutwe uvuga ko ugenzura uduce tunini turimo abaturage basaga miliyoni 10 ku buso bungana na 34,000 km² mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo, harimo n’imijyi ya Bukavu na Goma.
Izo mpande zombi kandi ziri mu biganiro byo gushaka amahoro bibera i Doha muri Qatar, mu rwego rwo gushaka umuti urambye ku ntambara imaze imyaka.
Leta ya RDC ivuga ko uyu mutwe ushyigikirwa n’u Rwanda, ibyo u Rwanda ruhakana rugashinja RDC gufatanya n’umutwe wa FDLR urwanya Kigali.
Kongera imari y’igisirikare ni kimwe mu by’ingenzi bigize gahunda ndende ya Leta yo kugeza mu mwaka wa 2028, igamije:
Gutoza ingabo ku rwego rwo hejuru
Kuziteza imbere mu mibereho n’ibikoresho
Kuvugurura no kongera ibikorwa remezo bya gisirikare
Kuzigira ingabo zifite ubushobozi bujyanye n’igihe
Mu burasirazuba, ingabo za FARDC zifatanyije na Wazalendo zikomeje imirwano n’AFC/M23 mu bice bitandukanye.
Aho andi mafaranga y’ingengo y’imari azashyirwa
Nubwo igisirikare n’umutekano ari byo byahawe umwanya munini, Minisitiri Suminwa yatangaje ingengo y’imari izajya no mu zindi nzego z’ingenzi: nk’uburezi, ubuhinzi n’ibindi.
