RDC Yemeye Guhagarika Imirwano Mu Burasirazuba bw’igihugu
Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yatangaje ku mugaragaro ko yemeye guhagarika imirwano mu burasirazuba bw’Igihugu, mu rwego rwo gushyira imbere inzira y’ibiganiro n’ubwiyunge hagamijwe kugarura amahoro arambye mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Ibi byatangajwe mu itangazo ryasohowe i Kinshasa tariki ya 13/02/2026, rikubiyemo ko ubuyobozi bw’Igihugu bwakiriye kandi bushimira ubusabe bwa Perezida wa Angola, João Lourenço, bwari bugamije gushishikariza impande zihanganye kwemera inzira y’ibiganiro aho gukomeza guhitamo imirwano.
Nk’uko byemejwe na Leta ya Kinshasa, Perezida Félix Tshisekedi yemeye ihame ryo guhagarika imirwano, agaragaza ko RDC yiyemeje gutuza no gushakira umuti w’ibibazo bya politiki n’umutekano mu nzira ya dipolomasi.
Iri hagarikwa ry’imirwano rifatwa nk’intambwe ikomeye mu guhosha intambara zimaze imyaka myinshi zibasiye intara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, ahakomeje ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro irimo n’ihuriro rya AFC/M23.
Leta ya RDC yatangaje ko ihagarikwa ry’imirwano rishingiye ku masezerano yasinyiwe i Doha tariki ya 14/10/2025 hagati ya Guverinoma ya Congo n’umutwe wa AFC/M23. Aya masezerano yitezweho kuba urufunguzo rwo gutangiza ibiganiro byimbitse, bigamije gukemura mu buryo burambye impamvu zishingiye ku bibazo bya politiki, umutekano, n’imibereho y’abaturage.
Amasezerano ya Doha yashyizeho amahame arimo guhagarika imirwano, kurekura imfungwa za politiki ku mpande zombi, korohereza ibikorwa by’ubutabazi, no gutangiza ibiganiro byagutse byahuza inzego zitandukanye z’Abanyekongo.
Perezida João Lourenço wa Angola asanzwe ari umwe mu bayobozi bo mu karere bahawe inshingano zo guhuza impande zishyamiranye muri RDC, binyuze mu rwego rw’ibiganiro by’akarere. Angola imaze igihe igira uruhare rukomeye mu gushaka umuti w’ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa Congo, cyane cyane binyuze mu biganiro byabereye i Luanda no mu zindi nama mpuzamahanga.
Ubusabe bwa Angola bwo guhagarika imirwano bwaje mu gihe umutekano wari ukomeje kuzamba, aho imirwano hagati ya FARDC na AFC/M23 yari yongeye gukaza umurego, bigatuma abaturage benshi bahunga ingo zabo.
Intambara mu burasirazuba bwa RDC ifite amateka maremare ashingiye ku bibazo byasigiwe n’intambara zo mu myaka ya 1996–2003, aho igihugu cyinjiyemo imitwe myinshi yitwaje intwaro ifite inkomoko mu bibazo by’imbere mu gihugu no mu karere.
Umutwe wa M23, wongeye kwigaragaza mu myaka ya vuba ushize, uvuga ko uharanira uburenganzira bw’amoko amwe n’amwe ndetse no gushyira mu bikorwa amasezerano atigeze ashyirwa mu bikorwa mu buryo bwuzuye. Ku rundi ruhande, Leta ya Kinshasa ishinja uyu mutwe guhungabanya ubusugire bw’Igihugu no gukorana n’ibihugu byo mu karere.
Izi ntambara zagize ingaruka zikomeye ku baturage, zirimo ubwicanyi, iyimurwa ry’abaturage ku bwinshi, isenywa ry’ibikorwa remezo, n’ihungabana ry’ubukungu bw’akarere.
Nubwo ihagarikwa ry’imirwano ryakiriwe neza n’abaturage benshi n’umuryango mpuzamahanga, hari impungenge ku ishyirwa mu bikorwa ryaryo, bitewe n’amateka y’amasezerano atubahirijwe mu bihe byashize.
Bivugwa ko intambwe yo guhagarika imirwano igomba gukurikirwa n’ibiganiro byimbitse, bigaragaramo impande zose zifite aho zihuriye n’ikibazo, kugira ngo habeho umuti wuzuye, urambye kandi wubahiriza ubusugire bw’Igihugu n’uburenganzira bw’abaturage.
Mu gusoza, Guverinoma ya RDC yashimangiye ko yiteguye gukorana n’abafatanyabikorwa b’akarere n’umuryango mpuzamahanga mu gushyigikira inzira y’amahoro, isaba impande zose kubahiriza ihagarikwa ry’imirwano no gushyira imbere inyungu rusange z’Abanyekongo.






