U Rwanda Rwagaragaje Impungenge ku Buhuza bwa Perezida w’u Burundi mu Bibazo bya RDC
Leta y’u Rwanda yatangaje ko idashyigikiye igitekerezo cy’uko Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, yaba umuhuza mu gukemura ibibazo by’umutekano muke bimaze igihe mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), bitewe n’uruhare u Burundi bushinjwa kugira mu ntambara ihamaze imyaka myinshi.
Ibi byagarutsweho na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane w’u Rwanda, Olivier Nduhungirehe, mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru ari kumwe na Komiseri w’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi ushinzwe uburinganire, kwitegura no guhangana n’ibibazo, Hadja Lahbib.
Mu cyumweru gishize, Perezida Ndayishimiye yahawe inshingano zo kuyobora Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU), asimbuye Perezida wa Angola, João Lourenço. Izi nshingano zije mu gihe AU iri mu rugamba rwo gushaka umuti urambye ku mutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC, aho ingabo za leta zihanganye n’imitwe yitwaje intwaro irimo n’uwa AFC/M23.
U Rwanda rugaragaza ko kuba igihugu cy’u Burundi gifite ingabo ziri ku butaka bwa RDC – bivugwa ko zirenga ibihumbi 20 – bituma kitabasha kugira uruhare rutabogamye mu buhuza bugamije kugarura amahoro.
By’umwihariko, Minisitiri Nduhungirehe yagaragaje impungenge ku ruhare rw’u Burundi mu bibazo byugarije abaturage b’Abanyamulenge batuye mu Minembwe, aho bivugwa ko hashyizweho inzitizi zibabuza kugera ku masoko n’ibindi bikorwa by’ubukungu, ibintu byarushijeho kuzahaza imibereho yabo.
Minisitiri Nduhungirehe yanagarutse ku biganiro by’ubuhuza byashyizweho na AU bigamije guhosha amakimbirane hagati y’u Rwanda na RDC, aho Togo yagizwe umuhuza mukuru.
Aba bafatanyabikorwa bashyigikira uwo murongo w’ibiganiro barimo abayobozi b’inararibonye ku rwego mpuzamahanga nka:
Olusegun Obasanjo
Sahle-Work Zewde
Festus Mogae
Catherine Samba-Panza
Aba bose bashyizweho kugira ngo bafashe mu ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano yasinyiwe i Washington D.C hagati y’u Rwanda na RDC, agamije kugabanya umwuka mubi no gushyiraho ingamba zirambye z’amahoro n’umutekano mu karere.
U Rwanda ruvuga ko ari ingenzi ko ubu buhuza bukomeza kuyoborwa n’abatabogamye, cyane cyane mu gihe hari ibihugu bifite uruhare rutaziguye mu ntambara iri kubera ku butaka bwa RDC.
Uretse ikibazo cy’umutekano muri RDC, u Rwanda rugaragaza ko rusanzwe rufitanye amakimbirane n’u Burundi amaze igihe, by’umwihariko ajyanye n’umutekano wo ku mipaka n’imikoranire ya dipolomasi, byanagejeje ku ifungwa ry’imipaka hagati y’ibihugu byombi mu bihe bitandukanye.
Ibi byose bituma Kigali ibona ko, muri iki gihe, u Burundi budakwiye kugira uruhare mu buhuza bugamije gukemura ibibazo by’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC, ahubwo hakomeza gukoreshwa inzira zashyizweho n’abahuza basanzwe bemejwe n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe.
Mu gihe ibiganiro bikomeje, amahanga akomeje guhanga amaso uburyo amasezerano aheruka kugerwaho azashyirwa mu bikorwa, mu rwego rwo guhosha umwuka mubi umaze imyaka myinshi mu karere k’Ibiyaga Bigari.






