U Burundi: Nyuma y’inkongi y’umuriro yatwitse depo y’intwaro, havutse impaka zikomeye
Mu gihe igihugu cy’u Burundi gikomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano n’imiturire itanoze mu mijyi, impanuka yabereye mu kambi ka gisirikare mu murwa mukuru, Bujumbura, yasize abantu benshi bakomerekejwe ndetse bamwe bahasiga ubuzima, ibintu byateye impungenge n’impaka mu baturage.
Umuvugizi w’igisirikare cy’u Burundi, Brigadier General Gaspard Baratuza, yasobanuye ko ikibazo cy’iyi mpanuka gifitanye isano n’iyegerezwa ry’imiturire y’abaturage hafi y’amakambi ya gisirikare, avuga ko ari ibintu byagiye biba buhoro buhoro uko imyaka yagiye ishira.
Mu ijambo rye, yagaragaje ko mu bihe bya kera, amakambi ya gisirikare yubakwaga kure cyane y’ahatuwe n’abaturage, agamije kurinda umutekano no kwirinda ingaruka zishobora guterwa n’ibikorwa bya gisirikare. Yibukije ko na nyuma y’ubwigenge bw’igihugu, ayo makambi yakomeje kuba aho yari asanzwe; ariko uko imyaka yagiye ishira, abaturage bagiye bayegera buhoro buhoro, bubaka amazu hafi yayo, kugeza aho hari n’abageze ku mbibi z’ayo makambi.
Yagize ati: “Ikambi ya gisirikare igomba kuba ahantu hagutse, hadatuwe cyangwa hakaba intera hagati yayo n’aho abaturage batuye. Ariko, kubera ibihe igihugu cyanyuzemo, abantu bagiye bayegera bashaka umutekano, bamwe bagamije no kurinda imiryango yabo. Ibi byatumye imiturire yegera cyane amakambi, ku buryo iyo habaye impanuka, ingaruka zigera ku baturage.”
Iri jambo rya Brigadier General Baratuza ryakiriwe n’abatari bake nk’aho leta isa n’ishaka kugaragaza ko nta nshingano ifite ku byabaye, ahubwo igashyira mu majwi abaturage begereye ayo makambi. Ibi byatumye bamwe mu baturage n’abasesenguzi batangira kwibaza ku ruhare rwa leta mu kurengera abaturage no kubafasha mu bihe by’ibiza.
Nubwo impamvu z’umutekano zitangwa zisobanura impamvu amakambi adashobora kwimurwa uko bishakiye, hari abemeza ko leta ikwiye gufata ingamba zihamye zo gutandukanya neza ibikorwa bya gisirikare n’imiturire y’abaturage. Ibi byakorwa binyuze mu igenamigambi rirambye ry’imijyi, kwimura abaturage batuye ahashyira ubuzima bwabo mu kaga, cyangwa se kubaka amakambi mashya mu duce tudatuwe.
Ikindi kandi, abasesenguzi bagaragaza ko inshingano nyamukuru ya leta ari ukurinda ubuzima bw’abaturage no kubafasha mu gihe bahuye n’ibiza, harimo no kubitaho, kubavuza no kubafasha kongera kwisuganya nyuma y’ibyago.
Amateka y’akarere ka Afurika y’Iburasirazuba agaragaza ko ibibazo by’imiturire itanoze n’iyegerezwa ry’ibikorwaremezo by’umutekano ari kimwe mu bitera ingaruka zikomeye ku baturage, cyane cyane mu mijyi ikura vuba idafite igenamigambi rihamye.
Iyi mpanuka yabereye i Bujumbura yongeye kugaragaza ko hakenewe ubufatanye bukomeye hagati ya leta n’abaturage, hagamijwe gushaka ibisubizo birambye byatuma umutekano w’abantu n’ibyabo urushaho kubungabungwa, kandi hirindwa ko ibyago nk’ibi byongera kubaho mu gihe kiri imbere.







