Umunyapolitiki ukomeye muri RDC yashinje Perezida Tshisekedi na Ndayishimiye gukorera Abanyamulenge Jenoside i Mulenge
Uwahoze ari umuyobozi ukomeye muri Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Moïse Nyarugabo, yashyize mu majwi Perezida wa RDC, Félix Tshisekedi, na Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, abashinja kugira uruhare mu bitero bikomeye byibasiye abaturage b’Abanyamulenge, by’umwihariko mu bice bya Minembwe n’inkengero zabyo.
Ibi birego bije mu gihe umutekano mu Burasirazuba bwa RDC ukomeje kuzamba, aho ingabo za leta zifatanyije n’iz’u Burundi zikomeje gukora ibitero bivugwa ko bigamije kurimbura no kwimura Abanyamulenge.
Nk’uko Nyarugabo yabitangaje, mu ijoro ryabanje, indege zitagira abapilote (drones) zateye ibisasu mu gace ka Gakenke, bihitana inka zirenga 42, izindi zirakomereka, ndetse n’abashumba bamwe barakomereka bikomeye. Yavuze ko ibyo bitero byari bigamije kwibasira ubukungu bw’Abanyamulenge, bushingiye cyane ku bworozi.
Yakomeje avuga ko mu gitondo cyo ku wa 31/03/2026, ingabo z’u Burundi zifatanyije n’ingabo za FARDC zagabye ibitero bikomeye ku bice birimo Gakenke, Kalongi, Kalingi na Bidegu, zikoresheje intwaro ziremereye zirimo imbunda za SPG-9, roketi zo mu bwoko bwa Katyusha (LRM), ndetse na mortiers za milimetero 80 na 120.
Nyarugabo yavuze ko nubwo ibyo bitero byari bigamije kwigarurira ibyo bice, byaje gusubizwa inyuma n’umutwe wa MRDP-Twirwaneho, ntibabasha kubyinjiramo. Icyakora, yagaragaje ko byasize abaturage benshi bapfuye, abandi barakomereka, ndetse n’ibintu byabo birangirika ku rwego rukomeye.
Yongeyeho ko mu ijoro rishyira ku wa 01/04/2026, hifashishijwe nanone indege zitagira abapilote mu gutera ibisasu inshuro nyinshi mu mihana itandukanye, bikomeza guteza igihombo gikomeye ku baturage.
Mu butumwa bwe bwaherekejwe n’amafoto agaragaza inka zapfuye, Nyarugabo yavuze ko mu gace ka Ilundu honyine hapfuye inka zirenga 70, izindi zigera hafi kuri 140 zigakomereka. Yagaragaje ko ibi ari ibikorwa by’ubugome bukabije, ashinja abayobozi b’ibihugu byombi kubigiramo uruhare.
Yagize ati: “Aya mafoto agaragaza ubukana n’ubunyamaswa bw’ibikorwa byakozwe, bikwiye kwamaganwa n’amahanga.”
Abanyamulenge ni Abanyekongo bavuga Ikinyarwanda, batuye cyane mu misozi miremire y’i Mulenge, mu Minembwe, Mibunda, Ndondo, Rurambo, Bibogobogo n’ahandi mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo. Mu myaka myinshi ishize, bagiye bagaragarwaho kenshi n’ibitero n’ihohoterwa bikozwe n’imitwe itandukanye yitwaje intwaro ikorana n’ingabo za FARDC n’iz’u Burundi.
Amakimbirane yo mu Burasirazuba bwa RDC ashingiye ku mpamvu zitandukanye zirimo kurwanira ubutaka, umutungo kamere, ndetse n’amacakubiri ashingiye ku moko n’indimi. Ibi byatumye aka karere kaba kamwe mu duce tumaze igihe kirekire turangwa n’umutekano muke ku mugabane wa Afurika.
Ibitero bivugwa ko byifashishijemo indege zitagira abapilote n’intwaro ziremereye bigaragaza uburyo intambara zo muri aka karere zirimo gufata indi ntera mu ikoranabuhanga, bikaba bishobora kurushaho kongera ubukana n’ubugome bwazo.
Nubwo ibi birego bikomeje kuvugwa n’impande zitandukanye, nta rwego mpuzamahanga cyangwa ibihugu biregwa biragira icyo bitangaza ku mugaragaro kuri ayo makuru. Gusa, impuguke zigaragaza ko hakenewe iperereza ryigenga kandi ryimbitse kugira ngo hamenyekane ukuri ku bibera muri aka gace, no kurengera ubuzima bw’abaturage bakomeje kuhagirira ibibazo bikomeye.
Ibi bibaye mu gihe amahanga akomeje guhamagarira impande zose zishyamiranye guhagarika imirwano no gushaka ibisubizo birambye by’amahoro mu Burasirazuba bwa RDC.






