N’ubwo ingabo za leta ya Kinshasa zigenda z’ineshwa n’inyeshamba zo mu mutwe wa M23 m’urugamba rwagiye rubahuza mubice byomuri teritware ya Masisi, Rutsuru na Nyiragongo, k’urundi r’Uhande bivugwa ko Kinshasa ngo y’aba yiteguye gutera i Gihugu c’u Rwanda.
Kuri uyu wa Gatatu, tariki 15/11/2023, hongeye kuvugwa ko ingabo z’u Burundi zikomeje gushirwa mubice bya Congo bihana u mupaka n’u Rwanda. Ahitwa Runingu, homuri teritwari ya Uvira, mu Ntara ya Kivu y’Amajy’epfo n’ahitwa Nyantende, muri teritware ya Kabare, harunzwe ingabo ninshi z’u Burundi zaje zivuye mu gihugu c’u Burundi.
N’inyuma y’uko muri bariya basirikare b’u Burundi, bagize igihe barohorejwe muri Ngomo, i Nyangezi, kw’i Djwi ndetse na Kamanyola.
Kariya gace ka Nyantende homuri teritwari ya Kabale n’agace kari mu bilometre bike n’u Mujyi wa Bukavu, akandi gace kashinzwemo ingabo z’u Burundi n’ahitwa Umusho, agace gaherereye k’u mupaka w’u Rwanda.
Muriki Cyumweru gishize n’ibwo byamenyekanye ko leta ya Kinshasa yaguze Indege zitagira abadereva zo mu bwoko bwa CH-4, izindege bakaba baraziguriye igisirikare c’u Bushinwa. Nyuma yokuzigura bahise bohereza z’itatu(3), mukirere gihana u mupaka w’u Rwanda na Congo, nk’uko byavuzwe bwambere n’ikinyamakuru ca Jeunne Afrique.
Muntangiriro z’uyu mwaka wa 2023, n’ibwo byemejwe na Leta ya Perezida Félix Tshisekedi, ko baguze Indege z’intambara zom’ubwoko bwa SUKHOÏ SU-25 ndetse n’inzindi mbunda zitandukanye nk’uko byagiye binavugwa n’abategetsi ba Kinshasa.
Ibi byose byakozwe murwego rwokugira ngo bakomeze igisirikare cya RDC kizabashe guhangana intambara bivugwa ko Kinshasa y’aba irimo gutegura gushora kugihugu c’igituranyi.
Gusa igisirikare c’u Rwanda ngonacyo cyaba gikomeje gushirwa k’umipaka yaco na Congo, aho u muvugizi w’u Rwanda bwana Alain Mukurarinda, aheruka kuvuga ati: “Ibyo tubona n’ibyo twumva mu binyamakuru biva ahanini ku bayobozi ba Congo. Nkunze kubona amakuru nkaya, leta ya Congo yaguze ubwoko butandukanye bw’intwaro zishoboka reba izo drone. Ikintu cyingenzi kuri twe nukumenya niba igihugu cyacu kimaze kwibasirwa nk’uko twabibonye vuba aha, dufite uburyo bwo kwirwanaho kugirango duhagarike inzira y’ibitero.”
Y’unzemo kandi ati: “Kandi ubu buryo burahari, ntitugomba guhangayika. Ibimenyetso na byo birahari. Icyo tugomba kumenya ni uko, iyo tuvuze ko abasirikare bacyu bari maso k’u mupaka w’u Rwanda na Congo, ntabwo bivuze ko baryama bafite amabuye, imiheto, ndetse n’inkoni !Ndashaka ko ibi byumvikana neza, Guverinoma y’u Rwanda ifite uburenganzira bwo guha ingabo zayo ibikoresho nkenerwa byo kurinda imipaka yacu, haba kwirwanaho, cyangwa guhangana n’intambara imaze gutangira.”
Bruce Bahanda.