KENGE: Lt Gen Likulia Bakumi waguye mu mpanuka yari muntu ki? Menya amateka ye n’uruhare rwe mu butabera bw’igisirikare cya RDC
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Lieutenant-General Lucien-René Likulia Bakumi witabye Imana uyu munsi, yari umwe mu bayobozi bakomeye bagize uruhare mu rwego rw’ubutabera bwa gisirikare muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), aho yamaze imyaka myinshi akora nk’umucamanza wa gisirikare n’umushinjacyaha uhagararira Ubushinjacyaha bwa Gisirikare imbere ya Haute Cour Militaire.
Yabaye Auditeur Général w’Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) ushinzwe gukorera hafi ya Haute Cour Militaire, umwanya wamushyize ku isonga mu gukurikirana no kuyobora dosiye zirebana n’ibyaha bya gisirikare n’ibindi byaha bikomeye biri mu bubasha bw’ubutabera bwa gisirikare.
Lucien-René Likulia Bakumi ni umuhungu wa Norbert Likulia Bonongo, wahoze ari Minisitiri w’Intebe wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Likulia Bakumi we yahisemo gukomeza umwuga wibanda ku mategeko n’ubutabera bwa gisirikare, aho yagiye azamuka mu nzego z’Ubushinjacyaha bwa Gisirikare kugeza ubwo yagizwe umwe mu bayobozi bakuru b’uru rwego.
Mbere yo kugirwa Auditeur Général, yari Premier Avocat Général wa FARDC, ndetse yanabaye umukozi w’Ubushinjacyaha bwa Gisirikare wari uhagarariye Ubushinjacyaha imbere ya Haute Cour Militaire.
Ku itariki ya 02/03/2021, Perezida Félix-Antoine Tshisekedi Tshilombo yamuzamuye ku ipeti rya Lieutenant-General, anamusinyira iteka rimugira Auditeur Général w’Ingabo za FARDC hafi ya Haute Cour Militaire.
Yasimbuye Lieutenant-General Timothée Mukunto, wari umaze gupfa, aho yitabye Imana ku itariki ya 15/01/2021, ubwo yari ari muri Afurika y’Epfo aho yari yajyanywe kwivuza.
Kuva icyo gihe, Likulia Bakumi yabaye umwe mu bayobozi bafite uruhare rukomeye mu mikorere y’ubutabera bwa gisirikare muri RDC.
Umwanya we mu butabera bwa gisirikare
Umwanya wa Auditeur Général washyiraga Likulia Bakumi mu rwego rushinzwe gukurikirana ibikorwa by’Ubushinjacyaha bwa Gisirikare, cyane cyane mu manza zireba abasirikare n’ibyaha biri mu bubasha bw’inkiko za gisirikare.
Mu bikorwa bye, yagiye ahagararira Ubushinjacyaha bwa Gisirikare imbere ya Haute Cour Militaire, agakurikirana dosiye zireba abayobozi n’abasirikare bakuru.
Mu 2025, Urwego rwa Auditorat Général rwagiye rugaragaza kandi uruhare rwarwo mu gukorana n’izindi nzego z’ubutabera, harimo ibijyanye n’ubutabera mpuzamahanga n’ubufatanye mu iperereza.
Uruhare rwe mu dosiye ya Joseph Kabila
Mu kwezi kwa mbere 2025, izina rya Lieutenant-General Likulia Bakumi ryagaragaye cyane mu rubanza rwa politiki n’ubutabera rureba uwahoze ari Perezida wa RDC, Joseph Kabila Kabange.
Ku itariki ya 30/01/2025, Auditeur Général w’Ingabo za FARDC yagejeje ku Biro bya Sena ubusabe bwo gukuraho ubudahangarwa bwa Joseph Kabila no gutanga uburenganzira bwo kumukurikirana mu butabera.
Ubu busabe bwari bujyanye n’ibyaha Ubushinjacyaha bwavugaga ko Kabila akurikiranyweho, birimo ubugambanyi, ibyaha by’intambara n’ibyaha byibasiye inyoko muntu. Ibi ni ibirego byatanzwe n’inzego z’ubutabera; ntibivuze ko ibyo byaha byamaze guhamywa n’urukiko.
Nyuma yaho, komisiyo yihariye ya Sena yashinzwe gusuzuma ubwo busabe yateganyije no kubaza Likulia Bakumi ku birebana n’iyo dosiye.
Mu manza z’abasirikare bakuru
Mu myaka yakurikiyeho, Likulia Bakumi yakomeje kugaragara mu manza zireba abayobozi bakuru b’igisirikare.
Mu 2026, yagaragaye mu rubanza rw’abasirikare bakuru barimo General Christian Tshiwewe Songesha, wahoze ari Umugaba Mukuru w’Ingabo za FARDC, hamwe na General John Numbi Banza Ntambo n’abandi basirikare bakuru.
Muri urwo rubanza, Likulia Bakumi yari ahagarariye Ubushinjacyaha bwa Gisirikare imbere ya Haute Cour Militaire.
Ku basirikare batari bitabiriye urubanza kandi bafatwa nk’abatorotse ubutabera, Ubushinjacyaha bwasabye ko hakurikizwa uburyo bw’urubanza mu gihe uregwa adahari, hashingiwe ku ngingo ziteganywa n’Amategeko y’Imiburanishirize y’Inkiko za Gisirikare.
Mu rwego rw’imiburanishirize, uru rubanza rwakomeje mu 2026, aho Ubushinjacyaha bwari butegerejwe kugira icyo busubiza ku nyandiko z’abunganira abaregwa.
Uruhare rwe mu zindi dosiye zikomeye
Mbere y’izi manza, Auditorat Général yayoborwaga na Likulia Bakumi yari yaranagize uruhare mu gukurikirana dosiye zireba bamwe mu bayobozi bakomeye.
Urugero, mu 2021, Auditorat Général yatangaje ko yashyizeho avis de recherche ku wahoze ari Umugaba Mukuru wa Polisi ya RDC, General John Numbi, mu rwego rw’iperereza n’ikurikiranwa ry’ibyaha yari akekwaho.
Ibi byagaragaje uburyo umwanya wa Likulia Bakumi utagarukiraga ku micungire y’urwego gusa, ahubwo wamushyiraga imbere mu manza zikomeye zireba abasirikare bakuru n’abandi bantu bari bafite inshingano zikomeye mu nzego z’umutekano.
Umwanya we mu Nama Nkuru y’Ubucamanza
Usibye kuba Auditeur Général w’Ingabo, inyandiko z’Inama Nkuru y’Ubucamanza bwa RDC (Conseil Supérieur de la Magistrature) zigaragaza Likulia Bakumi nk’umwe mu bagize ubuyobozi bw’iyo nama, aho yari afite umwanya w’ubwanditsi.
Mu nshingano ze harimo gukorana n’izindi nzego z’ubutabera no kugira uruhare mu biganiro byerekeye imikorere n’iterambere ry’ubutabera bwa gisirikare.
Nubwo yari afite ipeti rikomeye rya gisirikare rya Lieutenant-General, umwuga wa Likulia Bakumi wibandaga cyane ku rwego rw’amategeko n’ubutabera bwa gisirikare.
Kuba yaravuye ku mwanya wa Premier Avocat Général, akazamurwa ku ipeti rya Lieutenant-General, nyuma akagirwa Auditeur Général hafi ya Haute Cour Militaire, byamushyize mu mwanya w’ingenzi mu mikorere y’Ubushinjacyaha bwa Gisirikare muri RDC.
Kugeza mu 2026, inyandiko z’inzego z’ubutabera n’izindi nyandiko za Leta zakomeje kumugaragaza nka Auditeur Général w’Ingabo za FARDC hafi ya Haute Cour Militaire, aho yakomeje kugira uruhare mu gukurikirana no guhagararira Ubushinjacyaha mu manza za gisirikare.
Urupfu rwe
Uyu munsi ni bwo Lieutenant-General Lucien-René Likulia Bakumi yitabye Imana mu mpanuka y’indege yavaga i Kinshasa yerekeza i Kikwit.
Bivugwa ko iyo mpanuka yabereye ahitwa Kenge. Ni indege amakuru avuga ko yari iya sosiyete Kin Avia, ikora ingendo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)





