RDC: Bertrand Bisimwa yanenze kugarura Lt Gen Ekenge ku mwanya w’Umuvugizi w’ingabo za FARDC
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Umuyobozi wa M23 akaba n’Umuhuzabikorwa wungirije w’Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), Bertrand Bisimwa, yanenze icyemezo cyo kongera gushyira Lt Gen Sylvain Ekenge ku mwanya w’Umuvugizi w’ingabo n’inzego z’umutekano zishyigikiye ubutegetsi bwa Kinshasa.
Bisimwa avuga ko kugarura Ekenge kuri uwo mwanya, nyuma y’igihe yari amaze atagaragara muri izo nshingano kubera amagambo yavuze agaragaza ivangura n’akato, cyane cyane ku bagore b’Abatutsi, ari “ikimenyetso gikomeye” cyerekana uburyo ubutegetsi bwa Kinshasa bukemura ikibazo cy’imvugo zishobora guteza urwango n’amacakubiri hagati y’abaturage.
Mu butumwa yatanze, Bisimwa yavuze ko nta bisobanuro bihagije byatanzwe ku buryo ubutegetsi bwa Kinshasa bwakemuye ikibazo cy’amagambo yavuzwe na Ekenge, cyangwa ku ngamba zafashwe kugira ngo imvugo nk’izo zitazongera kubaho.
Yagize ati, mu magambo ye, kugarura uwo musirikare ku mwanya w’Umuvugizi w’ingabo nyuma y’ayo magambo bigaragaza, kuri we, ko ubutegetsi bwa Kinshasa bukomeje guha umwanya “imvugo y’urwango” mu nshingano z’abahagarariye Leta.
Bisimwa kandi yavuze ko gushyira mu majwi cyangwa gutesha agaciro umuryango runaka bikorwa n’umuntu uhagarariye Leta bishobora gukomeza kuba kimwe mu bitera amakimbirane, kuko bishobora gutesha abaturage icyizere no kubangamira imibanire myiza hagati y’imiryango itandukanye.
Ibyavuzwe na Ekenge byateje impaka
Mu kwezi kwa cumi na kabiri 2025, Lt Gen Sylvain Ekenge, wari Umuvugizi w’ingabo za RDC, yavuze amagambo yanenzwe nk’agaragaza ivangura n’akato ku Batutsi, cyane cyane ku bijyanye n’abagore b’Abatutsi.
Aya magambo yatumye FARDC imuhagarika ku mirimo ye, ndetse ubuyobozi bw’ingabo za RDC butangaza ko ayo magambo atagaragaza umwanya wemewe w’igihugu. Ingabo za RDC zanamaganye ayo magambo, zisaba abaturage kwirinda imvugo y’urwango no gukomeza ubumwe n’ubwumvikane.
Bityo, ikibazo cyongeye kugaruka mu ruhame nyuma y’uko Ekenge agaruwe mu nshingano z’Umuvugizi w’ingabo.
Bisimwa asaba kubana mu mahoro
Mu kunenga icyo cyemezo, Bisimwa yashimangiye ko ikibazo cy’imvugo zishobora kubiba urwango kidakwiye gufatwa nk’ikibazo cy’umuntu umwe gusa, ahubwo ko gishobora kugira ingaruka ku mutekano, ku cyizere hagati y’abaturage ndetse no ku mibanire y’imiryango itandukanye.
Yasabye ko hakongerwa imbaraga mu guteza imbere kubana mu mahoro, ubwumvikane no kubana neza hagati y’amoko n’imiryango itandukanye yo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Impaka ku nshingano za Leta mu kurwanya imvugo y’urwango
Kugarura Ekenge kuri uwo mwanya byongeye kuzamura ikibazo cy’uruhare rw’inzego za Leta mu kurwanya imvugo z’ivangura n’urwango, cyane cyane mu gihe RDC ikomeje kunyura mu bihe by’amakimbirane akomeye ya politiki n’umutekano.
Ku ruhande rwa Leta ya Kinshasa, mu kwezi kwa cumi na kabiri 2025, ubuyobozi bw’ingabo bwari bwamaze gushyira ku murongo ko amagambo ya Ekenge atari umwanya wemewe wa Leta cyangwa w’ingabo, ndetse bukamuhagarika.
Ariko kuri Bisimwa, kuba uyu musirikare yongeye guhabwa inshingano nk’Umuvugizi w’ingabo nyuma y’ayo magambo bitera impungenge ku buryo ubutegetsi bwa Kinshasa bufata ikibazo cy’imvugo zishobora guteza amacakubiri.
Icy’ingenzi kuri iki kibazo ni uko, mu gihe igihugu kigihanganye n’amakimbirane ashingiye ku mutekano n’imibanire hagati y’imiryango, amagambo atesha agaciro cyangwa ashyira mu kato ubwoko ubwo ari bwo bwose ashobora gukomeza amacakubiri.
Ku bw’ibyo, impaka zishingiye ku kugarura Ekenge zigaragaza ikibazo kigari cy’ingenzi: uko inzego za Leta zikwiye gukemura no gukumira imvugo z’ivangura n’urwango, cyane cyane iyo zivuzwe n’abayobozi cyangwa abahagarariye inzego z’umutekano.
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
