AFC/M23 Ikomeje Kwagura Icyizere mu Biganiro by’i Burayi
Mu gihe ibiganiro bigamije gushaka ibisubizo by’amakimbirane amaze igihe mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) bikomeje kubera ku mugabane w’u Burayi, bamwe mu bayobozi n’abakomeye mu ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) bakomeje kugaragaza icyizere n’umuhate wo gushaka impinduka mu miyoborere y’igihugu.
Noël Mbatshi, umwe mu bayobozi bakomeye muri iri huriro, yashimye ku mugaragaro uruhare rw’abagize itsinda rya AFC/M23 ryitabiriye ibiganiro biri kubera mu Busuwisi. Yagaragaje ko kuba abantu nka Franck Mwe di Malila Apenela na Claude Ibanlanky bari muri iri tsinda, ari ikimenyetso cy’uko hari ubushake n’ubwitange buhamye mu guharanira inyungu z’igihugu.
Yagize ati: “Ndashima byimazeyo ubwitabire bwa Franck Mwe di Malila Apenela na Claude Ibanlanky mu itsinda rya AFC/M23 riri mu biganiro mu Busuwisi. Uruhare rwabo rugaragaza neza ko hari abagabo n’abagore bakomeje gukora ubutaruhuka, haba mu ibanga cyangwa ku mugaragaro, bagamije kugera ku ntego dusangiye.”
Yakomeje agaragaza ko kuba hari abayobozi bafite ubunararibonye baturuka mu Burengerazuba bw’igihugu bagize uruhare muri uru rugendo, ari isoko y’icyizere ku hazaza h’igihugu. Ibi, nk’uko abivuga, byongera uburemere n’icyizere cy’urugamba AFC/M23 ivuga ko igamije kugarura igihugu ku murongo muzima.
Mbatshi yanagarutse ku bibazo bikomeje kugaragara mu miyoborere ya RDC, avuga ko hari ibyo yise “igabanuka ry’agaciro k’inzego za Leta” ndetse n’imikorere yazo idahagije. Muri urwo rwego, yavuze ko AFC/M23 yigaragaza nk’ubundi buryo bushya bushobora kuzana impinduka zifatika.
Ati: “Mu gihe Leta igenda itakaza ubushobozi n’icyizere, AFC/M23 igenda igaragaza ko iri mu nzira ishobora gusimbura uko ibintu byari bisanzwe bikorwa. Ndahamagarira imbaraga zose z’igihugu zikiri mu gushidikanya ko igihe kigeze cyo guhaguruka, kwishyira hamwe no gushyigikira uru rugendo rwo kubaka ejo hazaza harangwa n’ubwigenge n’icyubahiro.”
Ibiganiro bivugwa ko biri kubera mu Busuwisi biri mu rwego rwo gushaka igisubizo kirambye ku mutekano muke umaze igihe mu Burasirazuba bwa RDC, aho hakomeje kugaragara imirwano ikomeye hagati y’ingabo za FARDC n’abafatanyabikorwa bazo, barimo ingabo z’u Burundi n’imitwe yitwaje intwaro, bahanganye na AFC/M23, nubwo uyu mutwe uvuga ko ubafiteho imbaraga.
Nubwo AFC/M23 igaragaza icyizere ku ruhare rwayo muri ibi biganiro, Leta ya RDC yo ikomeje kugaragaza impungenge ku bijyanye n’uyu mutwe, iwushinja guteza umutekano muke no gufashwa n’ibihugu byo hanze—ibyo uyu mutwe uhakana.
Ku rundi ruhande, imiryango mpuzamahanga n’ibihugu bitandukanye bikomeje gusaba impande zombi gushyira imbere ibiganiro bya dipolomasi aho gukomeza inzira y’intambara, mu rwego rwo kurinda ubuzima bw’abasivili no kugarura ituze mu karere.
Ibi bitekerezo bya Noël Mbatshi bigaragaza uburyo ihuriro rya AFC/M23 rikomeje kwiyubaka mu rwego rwa politiki no mu biganiro mpuzamahanga, rigerageza kwiyerekana nk’umwe mu bafatanyabikorwa bashobora kugira uruhare mu guhindura isura ya RDC.
Icyakora, ejo hazaza h’iki gihugu hashingira ku musaruro w’ibi biganiro n’ubushake bw’impande zose bwo gushyira imbere inyungu rusange z’abaturage, aho gushyira imbere inyungu za politiki z’igihe gito.






