AFC/M23 n’Ingabo za Leta Bongeye Guhangana Bikomeye mu Bice bya Masisi
Imirwano ikomeye irakomeje mu gace ka Kasenyi, muri teritwari ya Masisi, aho abasirikare ba AFC/M23 bakomeje guhangana n’ingabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), zifatanyije n’abafatanyabikorwa bazo barimo imitwe yitwaje intwaro izwi nka Wazalendo na FDLR.
Amakuru aturuka muri ako gace, yemezwa n’abaturage n’andi masoko yizewe, avuga ko urusaku rw’imbunda ziremereye rwumvikanye kuva mu gitondo rukomeza no mu masaha y’umugoroba. Iyi mirwano ivugwa ko irimo gukoreshwamo imbunda za rutura, mortiers ndetse n’ibindi bikoresho bya gisirikare, bigaragaza ko impande zombi zashyize imbaraga nyinshi muri uru rugamba. Gusa, amakuru amwe agaragaza ko igice cya Kasenyi cyamaze gufatwa na AFC/M23.
Teritwari ya Masisi imaze imyaka myinshi iri mu bice byibasirwa n’umutekano muke mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru. Ni agace gafite akamaro kanini haba mu bukungu no mu gisirikare, kubera ubutaka bukungahaye ku mabuye y’agaciro n’ubuhinzi, ndetse n’imihanda ihuza ibice bitandukanye by’iyi ntara.
Umutwe wa AFC/M23 wongeye kubura imirwano mu mpera za 2021, nyuma y’imyaka hafi icumi usa n’uwari waracecetse kuva utsinzwe mu 2013. Mu myaka ya 2023–2025, ibikorwa byawo byaragutse cyane mu bice bya Masisi, Rutshuru na Nyiragongo, aho wagiye uhangana kenshi n’ingabo za Leta. Icyakora, ihuriro rya AFC/M23 ryiyubakiye imbaraga rihuza ibikorwa bya politiki n’igisirikare, rikaba rivuga ko rirwanira uburenganzira bw’abaturage bamwe rivuga ko bahejwe.
Ku rundi ruhande, Leta ya Kinshasa yakomeje gushimangira ko iri kurwanya umutwe w’inyeshyamba. Ingabo za FARDC zishyigikiwe n’imitwe ya Wazalendo ndetse na FDLR.
Kasenyi ni agace gafite akamaro mu igenzura ry’imihanda ijya mu bice by’imbere muri Masisi. Amakuru avuga ko impande zombi zirwanira kuhigarurira, kuko hashobora koroshya inzira z’itumanaho n’itangwa ry’ibikoresho bya gisirikare.
Abaturage benshi bamaze guhungira mu bice byegereye imisozi n’amashyamba, abandi berekeza mu nkambi z’impunzi zo mu nkengero za Masisi no mu mujyi wa Goma. Amashuri n’amavuriro byafunzwe by’agateganyo, mu gihe ibikorwa by’ubucuruzi byahagaze.
Imirwano nk’iyi ikomeje gushyira abaturage mu kaga, aho bamwe batakaza ubuzima abandi bagahunga ingo zabo. Inzego z’ubutabazi zikomeje gutabariza imiryango mpuzamahanga kongera ubufasha bw’ibiribwa, ubuvuzi n’amacumbi ku bimuwe n’intambara.
Ku rwego rwa politiki, iyi mirwano ishobora kongera gukaza umwuka mubi hagati ya Kinshasa na AFC/M23. Ibiganiro by’amahoro byagiye biba mu bihe bitandukanye byagiye bitanga icyizere gike, kuko buri ruhande rushinja urundi kudashyira mu bikorwa imyanzuro yafashwe.
Kugeza saa kumi n’ebyiri n’iminota 54 z’umugoroba wo kuri uyu wa Gatatu, imirwano yari igikomeje aho ingabo za Leta zirwana zisubira inyuma. Bivugwa ko niba nta guhagarika imirwano byihuse bibayeho, hari impungenge z’uko urugamba rushobora gukwira mu tundi duce twa Masisi, bikarushaho kongera umubare w’abimuwe n’intambara.
Mu gihe impande zombi zigikomeje guhangana, amaso y’abaturage n’umuryango mpuzamahanga akomeje kureba i Masisi, aho amahoro akomeje kuba inzozi zitarasohora.