AFC/M23 Yafashe Icyemezo Gishya ku Kibuga cy’Indege cya Goma Gishobora Guhindura Umurongo wa Politiki n’Umutekano mu Burasirazuba bwa RDC
Mu Mujyi wa Goma haravugwa inkuru nshya ku kibazo kimaze igihe gitegerejweho ibisubizo, kijyanye no kongera gufungura ikibuga cy’indege cyaho gifite akamaro kanini ku bukungu n’umutekano by’Uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Umutwe wa politiki n’igisirikare uzwi nka Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) watangaje ko ari bwo bwa mbere wakiriwe ku mugaragaro mu biganiro bijyanye no kongera gufungura ikibuga cy’indege cya Goma. Uyu mutwe uvuga ko mbere y’ibi hari abakinnyi batandukanye bakomeje kuganira kuri iki kibazo batabanje kwegera abo bita “abafite aho bahuriye n’iki kibazo ku buryo butaziguye.”
AFC/M23 igaragaza ko mu bihe byashize bamwe mu bayobozi n’ibihugu byagiye bishyirwa imbere mu biganiro kuri iki kibazo, birimo u Bufaransa (Paris), u Rwanda (Kigali) na Guverinoma ya Congo (Kinshasa), nyamara hatabayeho ibiganiro byimbitse n’impande zifite ijambo rikomeye ku mutekano n’imiyoborere y’agace ka Goma.
Ibi, nk’uko uyu mutwe ubivuga, byatumye gahunda yo kongera gufungura ikibuga cy’indege itinda, ndetse igakomeza kubamo impaka za politiki n’iza dipolomasi.
AFC/M23 yashyizeho ingingo eshatu ivuga ko ari zo shingiro ryo kongera gufungura iki kibuga cy’indege:
- Umutekano – Kugenzura no kubungabunga umutekano w’ikibuga n’akarere kagikikije, hagamijwe kwirinda ibitero cyangwa ibikorwa byahungabanya ingendo z’indege.
- Imiyoborere n’imicungire (administration) – Gushyiraho uburyo bunoze bwo kuyobora no gucunga ibikorwa by’ikibuga, harimo imikorere y’abakozi, igenzura ry’ibikorwa n’uburyo bwo kwakira indege.
- Gusana no kuvugurura ibikorwaremezo – Kuvugurura ibyangiritse birimo umuhanda w’indege (runway), ibikoresho by’itumanaho n’ibindi bikoresho byifashishwa mu kuyobora ingendo zo mu kirere.
Uyu mutwe watangaje ko ikibuga kizafungurwa, ariko kikazajya gicungwa n’ubuyobozi bwawo mu gihe hagitegerejwe uburyo bwagutse bw’imikoranire n’inzego zitandukanye.
Ikibuga cy’indege cya Goma ni kimwe mu by’ingenzi mu Burasirazuba bwa Congo, kuko gihuza aka karere n’indi mijyi yo mu gihugu ndetse n’ibihugu by’abaturanyi. Mu mateka ya vuba, iki kibuga cyagiye gihura n’ibibazo bikomeye by’umutekano, cyane cyane mu bihe by’intambara n’imirwano hagati y’ingabo za Leta n’imitwe yitwaje intwaro.
Gufungwa cyangwa kudakora neza kwacyo byagize ingaruka ku bucuruzi, ku itangwa ry’imfashanyo z’ubutabazi, ku bwikorezi bw’abagenzi ndetse no ku bikorwa bya dipolomasi. Ni yo mpamvu kongera kugifungura bifatwa nk’intambwe ishobora kugira uruhare mu kuzahura ubukungu no koroshya itangwa ry’imfashanyo ku baturage bugarijwe n’ibibazo by’umutekano muke.
Icyemezo cya AFC/M23 cyo gutangaza ko ari yo izacunga iki kibuga gishobora kongera ubushyamirane bwa politiki hagati yayo na Guverinoma ya Congo, ndetse kikagira ingaruka ku mubano w’akarere. Ikibuga cy’indege gifatwa nk’igikorwa remezo gifite uburemere bwa gisirikare, ubukungu n’ubutegetsi; bityo, kugicunga ni ikimenyetso gikomeye cy’ububasha ku butaka.
Mu gihe hatabayeho ibiganiro bihamye by’impande zose birebwa n’iki kibazo, kongera gufungura ikibuga bishobora gukomeza kuba isoko y’amakimbirane aho kuba igisubizo kirambye.
Mu gihe abaturage ba Goma n’abikorera bategereje ko ibikorwa by’indege byasubukurwa mu buryo burambye, amaso yose ahanzwe ku buryo iyi gahunda izashyirwa mu bikorwa n’ingaruka zayo ku mutekano n’ituze ry’akarere k’Uburasirazuba bwa Congo.





