AFC/M23 Yatangaje ku Bitero bya FARDC n’Ingabo z’u Burundi byagabwe mu Mihana y’Abanyamulenge
Kuva mu masaha ya kare yo kuri uyu wa Kabiri, tariki ya 31/03/2026, haravugwa ibitero bikomeye kandi byateguwe mu buryo buhuriweho, byagabwe n’ihuriro ry’ingabo z’ubutegetsi bw’i Kinshasa. Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ryavuze ko ibyo bitero byakozwe n’ihuriro rigizwe n’ingabo za Leta (FARDC), umutwe wa FDLR, imitwe yitwara gisirikare ya Wazalendo, abacanshuro ndetse n’ingabo z’u Burundi.
Aya makuru agaragaza ko ibi bitero byibasiye by’umwihariko ibice bituwe cyane n’abaturage, hifashishijwe intwaro ziremereye zirimo imbunda za artillerie ndetse n’indege zitagira abapilote (drones) z’intambara, ibintu byashyize ubuzima bw’abasivili mu kaga gakomeye.
Mu gace ka Minembwe, ibitero byibasiye cyane uduce twa Rugezi, Kalingi, Gakenke na Bidegu. Amakuru atangwa n’abaturage bari muri aka gace agaragaza ko ibisasu bikomeje kugwa muri utu duce ubudahagarara, bigateza impungenge zikomeye ku mutekano w’abasivili.
AFC/M23 yakomeje ivuga ko no muri teritware ya Kalehe, ingabo z’iri huriro zagabye igitero mu gace ka Lubimbishi n’inkengero zako. Iki gikorwa gifatwa nk’intambwe nshya yo kuzamura urugero rw’imirwano, ishobora no gukwira mu tundi duce dutandukanye.
Iri huriro kandi ryagaragaje ko no muri Lubero, mu duce twa Besebese na Mutondi, hagabwe ibitero bikomeye, aho amakuru akomeza kugaragaza ko imirwano irimo gufata indi ntera.
Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara, AFC/M23 yamaganye bikomeye ibi bikorwa, ivuga ko ari icyemezo “kidatekerejweho” cyafashwe n’ubutegetsi bwa Kinshasa, kigamije gutesha agaciro inzira y’amahoro no guhitamo inzira y’intambara.
Iri huriro ryagaragaje ko icyo cyemezo kigaragaza kutubaha no kwirengagiza burundu inzira zose zishobora kuganisha ku gukemura amakimbirane mu mahoro.
AFC/M23 yongeye gushimangira ko yiyemeje gukomeza kurinda abaturage n’imitungo yabo, ishimangira ko izakoresha ubushobozi bwayo bwose mu guhangana n’ibi bitero.
Uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bumaze imyaka myinshi burangwa n’intambara zishingiye ku mpamvu zitandukanye zirimo amakimbirane ashingiye ku moko, inyungu ku mutungo kamere, ndetse n’inyungu za politiki z’ibihugu byo mu karere. Iyi mirwano yakunze kugaragaramo uruhare rw’imitwe itandukanye yitwaje intwaro ndetse n’ibihugu by’abaturanyi, bigatuma ikibazo kirushaho gukomera no gufata intera mpuzamahanga.
Nubwo habayeho ibiganiro byinshi by’amahoro mu bihe bitandukanye, birimo n’amasezerano mpuzamahanga, umutekano uracyari muke, aho imirwano ikomeza kubura bushya bitewe n’inyungu zinyuranye z’ababigizemo uruhare.
Ibi bitero bishobora gukomeza guteza ibibazo bikomeye by’ubutabazi, birimo:
Kwiyongera kw’abimurwa mu byabo (IDPs)
Ibura ry’ibiribwa n’imiti
Ihungabana rikomeye ku buzima bwo mu mutwe ku baturage
Kwiyongera kw’ihohoterwa rishingiye ku gitsina n’ihonyorwa ry’uburenganzira bwa muntu.
Ibiri kubera mu burasirazuba bwa RDC muri iki gihe byerekana ko amahoro akiri kure, mu gihe impande zihanganye zigikomeje gushyira imbere ingufu za gisirikare aho guhitamo inzira y’ibiganiro. Abaturage bemeza ko hakenewe igitutu mpuzamahanga n’ubushake bwa politiki bw’impande zose kugira ngo haboneke igisubizo kirambye.
Icyakora, mu gihe ibyo bitaragerwaho, abaturage b’inzirakarengane ni bo bakomeje kwishyura igiciro kinini cy’iyi ntambara ikomeje gufata indi ntera.