AFC/M23 Yigambye Igitero cya Drones i Kisangani-Bangboka
Ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ryatangaje ku mugaragaro ko ari ryo ryagabye igitero cya drones cyibasiye Ikibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Bangboka giherereye i Kisangani, mu Ntara ya Tshopo, mu majyaruguru y’uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (RDC). Ibi byatangajwe mu itangazo ryashyizwe ahagaragara ku wa Mbere tariki ya 02/03/2026, rikurikiye ibitero byabaye ku Cyumweru.
Mu itangazo ryayo, AFC/M23 yasobanuye ko yagabye “igikorwa cyihariye kigamije kwirwanaho no kurinda umutekano w’abaturage,” kigamije “guhagarika no gusenya drones” yavugaga ko zari zigiye koherezwa kugaba ibitero ku basivili no ku birindiro byayo biri hafi y’Umujyi wa Kisangani. Uyu mutwe wagaragaje ko iki gikorwa cyari mu rwego rwo kwirwanaho no kurengera abaturage b’inzirakarengane, ushimangira ko atari igikorwa cyo guhungabanya umutekano, ahubwo cyari icy’ubwirinzi.
Amakuru aturuka mu nzego z’ibanze ndetse no mu buyobozi bw’Intara ya Tshopo yemeje ko ku Cyumweru drones enye zagabye ibitero ku kibuga cy’indege. Avuga ko igikorwa cya mbere cyaburijwemo ahagana saa cyenda z’amanywa (15h00), mu gihe izindi drones eshatu zo mu bwoko bwa “kamikaze” zahagaritswe hagati ya saa kumi n’imwe na saa moya z’umugoroba (17h00–19h00). AFC/M23 yashimangiye ko gusenya izo drones za Leta byari mu rwego rwo kwirwanaho, kuko zashoboraga kugirira nabi abaturage n’ibice igenzura, bityo igikorwa cyo kuzisenya kikaba cyari icyo gukumira ibyago byari byugarije abasivili.
Nubwo Leta ya Kinshasa itaremera ku mugaragaro ko hari ibyangiritse, amakuru aturuka ahizewe avuga ko hangiritse bimwe mu bikoresho byari ku kibuga cy’indege, birimo drones zari zihari. Gusa kugeza ubu, nta muntu uratangazwa ko yaba yarahasize ubuzima cyangwa ngo akomereke. Hari kandi amakuru avuga ko ibikorwa by’umunara ugenzura indege (tour de contrôle) byangiritse bikomeye. AFC/M23 yo ivuga ko intego yayo yari ukurinda abaturage no kwirwanaho, itagamije kwibasira ibikorwa bya gisivili.
AFC/M23 yongeye gushimangira ko igikorwa cyayo cyari icyo kwirwanaho no kurengera umutekano w’abaturage, mu rwego rwo gukumira ibitero byashoboraga kubagiraho ingaruka.
Abaturage batuye hafi y’ikibuga cy’indege bagize impungenge z’umutekano, bamwe bahitamo kwimuka by’agateganyo mu rwego rwo kwirinda ibyago byashoboraga guterwa n’ibisasu. AFC/M23 ivuga ko impamvu y’icyo gikorwa cyo kwirwanaho ari ukurinda abo baturage kugira ngo bataba ibitambo by’intambara y’ikoranabuhanga iri gukaza umurego.
Guverineri wa Tshopo yashinje AFC/M23 kuba inyuma y’ibi bitero, mu gihe AFC/M23 yo yashimangiye ko ari igikorwa cyayo cyo kwirwanaho no kurinda abaturage n’ibice igenzura.
Si ubwa mbere iki kibuga cy’indege cyibasirwa n’ibitero bya drones. Mu mpera z’ukwezi kwa mbere 2026, AFC/M23 yari yongeye kwigamba igitero nk’iki kuri Bangboka, isobanura ko cyari mu rwego rwo kwirwanaho no gukumira ibitero byari byategurwaga ku baturage. Ku matariki ya 31 ukwezi kwa mbere na 01 ukwezi kwa kabiri 2026, ubuyobozi bwa Tshopo bwashinje uyu mutwe kugerageza kwibasira iki kibuga, mbere y’uko ingabo za Leta zitangaza ko zagaruye ituze.
Ibi bitero by’indege zitagira abapilote bikomeje kugaragaza ko ikoranabuhanga rya gisirikare, cyane cyane ikoreshwa rya drones, riri gufata intera mu ntambara zibera mu Burasirazuba bwa RDC, by’umwihariko mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Tshopo.
Tariki ya 24/02/2026, mu gace ka Masisi mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, Leta ya Kinshasa yagabye ibitero bya drones mu bice bigenzurwa na AFC/M23. Amakuru aturuka muri ibyo bice avuga ko hari ibikorwa bya gisivili byangiritse ndetse n’abaturage bagizweho ingaruka. Hari kandi amakuru avuga ko hari ibisasu byagabwe hifashishijwe drones ziturutse i Kisangani n’i Bujumbura mu Burundi bikerekeza mu mihana ituwe n’Abanyamulenge mu Minembwe. AFC/M23 ivuga ko ibyo ari bimwe mu byatumye ifata icyemezo cyo kwirwanaho no gusenya drones zikorera i Kisangani, mu rwego rwo kurengera abaturage.
Kisangani, nk’umujyi wa gatatu munini muri RDC kandi ufite uruhare rukomeye mu bucuruzi no mu ngendo zo mu kirere, ufatwa nk’ahantu h’ingenzi mu igenamigambi rya gisirikare n’ubukungu. AFC/M23 ishimangira ko ibikorwa byayo byo kwirwanaho bigamije kurinda abaturage no gukumira ikoreshwa ry’uyu mujyi nk’ishingiro ryo kugaba ibitero ku basivili.
Kwiyongera kw’ibitero bya drones ku bibuga by’indege no ku birindiro bya gisirikare bigaragaza ihinduka rikomeye mu mikorere y’intambara z’iki gihe mu Burasirazuba bwa RDC.
Muri rusange, umutekano wa Kisangani n’Intara ya Tshopo ukomeje kuba mu kangaratete, mu gihe impande zombi zikomeje gushinjanya no gukoresha ikoranabuhanga rya gisirikare. AFC/M23 yo ikomeza gutsimbarara ko ibikorwa byayo byose biri mu murongo wo kwirwanaho no kurengera abaturage b’inzirakarengane.






