Amakuru ku Bitero Byagabwe mu Nkengero za Minembwe muri Kivu y’Amajyepfo
Amakuru aturuka mu misozi miremire y’i Mulenge, mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo, aragaragaza ko mu gitondo cyo kuri uyu wa Kabiri, tariki ya 03/03/2026, saa kumi n’imwe za mu gitondo (05h00), ingabo z’ihuriro rishyigikiye ubutegetsi bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo zagabye ibitero bikomeye mu bice bituwe cyane n’abaturage, birimo Gakenke, Bidegu na Mikenke, muri teritwari ya Mwenga.
Izi ngabo zo ku ruhande rwa Leta zirimo iz’u Burundi, iza RDC, iza Angola, hamwe n’imitwe ya Wazalendo na FDLR, umutwe ugizwe n’abasize bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda.
Nk’uko amakuru abivuga, ibi bitero byakozwe hifashishijwe indege zitagira abapilote (drones) z’intambara n’imbunda ziremereye zirasa kure (artillerie lourde), bikibasira uduce dutuwe cyane. Bivugwa ko byagabwe hatarobanuwe ahari abasivili n’ibirindiro bya MRDP-Twirwaneho na M23.
Minembwe, iherereye mu misozi miremire yo mu Burasirazuba bwa RDC, imaze igihe ari imwe mu nkingi z’amakimbirane ashingiye ku mutekano, politiki n’amateka y’akarere. Uduce nka Gakenke dutuwe n’abaturage benshi; bityo ikoreshwa ry’intwaro ziremereye n’ikoranabuhanga rya drones mu bice nk’ibi rikaba rishobora guteza ingaruka zikomeye ku buzima n’umutekano by’abasivili.
Amakuru aturuka ku baturage avuga ko humvikanye urusaku rw’iturika rikomeye ndetse n’amasasu y’imbunda ziremereye mu rukerera, ibintu byateye ubwoba n’ihunga ry’abaturage bashakaga ubuhungiro.
Ku ruhande rwa MRDP-Twirwaneho na M23, hatangajwe ko ingabo zabyo zahise zishyirwa mu myiteguro yuzuye yo kurinda ibirindiro byazo no gukumira ko abaturage bagirwaho ingaruka n’ibitero. Abayobozi b’iyo mitwe bavuga ko bakomeje kwitwara mu buryo bwitondewe, bafite intego yo kurinda abasivili no gusigasira aho bagenzura.
Bashimangira ko bahanganye n’icyo bise “ihuriro ry’ingabo zishyize hamwe rigamije guteza umutekano muke no gukwirakwiza imvururu,” bagahamya ko bazakomeza kwirwanaho mu rwego rwo guhangana n’ibitero bavuga ko byateguwe n’ubutegetsi bwa Kinshasa.
Akarere ka Kivu y’Amajyepfo n’aka Kivu y’Amajyaruguru kamaze imyaka irenga makumyabiri kibasiwe n’intambara n’imitwe yitwaje intwaro. Twirwaneho yatangiye kuvugwa mu 2017, ubwo Abanyamulenge batangiraga kwibasirwa n’ibitero bya Mai-Mai na FDLR, bivugwa ko bafashwagamo n’ingabo za FARDC. Uyu mutwe wa Twirwaneho washinzwe ugamije kurwanirira Abanyamulenge n’inyungu zabo, mu gihe bemeza ko umugambi wa Leta ari uwo kubarimbura.
Ku rundi ruhande, umutwe wa M23 wagaragaye bwa mbere mu 2012, uza gutsindwa no gusubira inyuma mbere yo kongera kwiyubaka mu myaka yakurikiyeho, mu buryo bwahinduye isura y’umutekano muri ako karere.
Kuva icyo gihe, ubutegetsi bwa Kinshasa bwagiye bushinja M23 n’ihuriro rya AFC ndetse na MRDP-Twirwaneho kuyoborwa no gushyigikirwa n’ibihugu by’amahanga, ibyo iyi mitwe itera utwatsi, ahubwo igashinja ubutegetsi bw’i Kinshasa gukorana n’imitwe irimo FDLR n’indi yitwaje intwaro. Ibi byakomeje gutiza umurindi amakimbirane n’intambara z’urudaca mu Burasirazuba bwa RDC.
Kugeza ubu, amakuru aravuga ko imirwano ikomeje mu buryo butari bworoshye, nubwo hataramenyekana imibare nyakuri y’abahitanwe n’iyi mirwano cyangwa ibyangiritse. Abasesenguzi mu by’umutekano bavuga ko ikoreshwa rya drones n’intwaro ziremereye mu bice bituwe cyane rishobora kurushaho kongera igitutu ku baturage no guteza ihungabana rikomeye mu karere.
Ibi bitero bishimangira ko ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC kigikomeye, kandi ko hakenewe ingamba zirambye za politiki n’umutekano kugira ngo haboneke amahoro arambye mu karere ka Minembwe no mu bindi bice byugarijwe n’intambara.






